Jahrgang 
177 (1952) נר. 177 7-טער יאָרגנג
Seite
2
Einzelbild herunterladen

זייט 3

איקוףיבלעטער"

נר. 177

דער פּראָטעסט

{ פונעם יידישן דעמאקראטישן קאמיטעט קעגן די נירערטרעכטיקע פארהאנדלונגען צווישן דער נאציסטישער אדענאוער-רעגירונג און דער ציוניסטישער בן-גוו יון-רעגירונג

לויטן באפע? פון די אמעריקאנער ענגלי­שע אימפּעריאליסטן, פיהט די ציוניסטי­שע ישראל?-ירעגירונג, זייט אייניקע חדשים, פֿארהאנדלונגען מיט דער היטלעריסטישער אֶנֵ­פירנדיקער קליקע פון מערב-דייטשלאנד--- צו באקומען ,,מאטעריעלע רעפּאראציעםס" פאר די אומגעכראכטע יידן דורך די פאשיסטישע תל­ינים אין משך פוז דער צווייטער ווע?לט-מלחמה.

די דאָזיקע נידערטרעכטיקע אקציע פולט אָן מיט צאָרן און רעוואָלט די הערצער פון די ארנטלעכע מענטשן פון דער גאָרער וועלט.

די ציוניסטישע פּאָליטיקער פארשוועכן אזוי ארום מיט ציניזם דעם אָנדענק פון די, װאָס זענען געפאלן א קרבן פון די היטלעריסטישע רציחות. לויט די סיסטעמען וואָס זענען כא­ראקטעריסטיש פאר די פוחרים פון טויט, שענדן זי דעם אָנדענק פון די מיליאָנען יידן װאָס זע­נען פארגאזט אָדער פארברענט געוװואָרן אין די לאגערן, װאָס זענען באָמבארדירט און לעבעדו­קערהייט באגראָבן געװאָרן אין די געטאָס, װאָס זענען אױיסגעשאָסן געואָרן אויף די וועגן פון די לענדער פארכאפּטע פון די היטלעריסטישע מאָנסטרען.

דער מאָנסטערהאפטער האנד? צווישן רי ציוניסטן און היטלעריסטן איז אויסן בעצם צו ,רעהאביליטירן" די. מערדער וואָס זענען באגאנגען די שרעקלעכע אכזריותן אין אוי­שוויץ, מיידאנעק, כוכענוואלד א. א. וו., ער האָט דעם צי? צו פארלייכטערן דאָס ווידער-אויפ­לעבן די נאציסטישע ארמיי און דאָס פּראָמאָ­ווירן פֿון היטלערס גענעראלן און די ס. ס.­באנדעס אין דער אָנפּירונג פון דער ,אייראָ­פּעישער ארמיי", וועלכע האָט אלס צוועק צו זיין דער הױיפּט-אינסטרומענט. אין דער אגרעסיע װאָס די אימפּעריאליסטן גרייטן צו קעגן די פרייע פעלקער פונעם סאָוועטן­פארבאנד און די פֿאָלקסידעמאָקראטישע לענדער,

דער נישט- אויסגעלאָשענער האס, וועלכן מיר טראָגן אין אונדז קעגן די נאציסטישע בעסטיעס, פאָדערט פון אונדז ענערגיש צו דעמאסקירן די פארברעכערישע אָפּמאכן, וװואָס ווערן צו­געגרייט אין ענגער צוזאמענארבעט צווישן דו ציוניסטישע פארעטער און די היטלעריסטן פון באָן.

קעגן די ציוניסטישע שותפים פוּן די פאר­בועכער װאָס זענען דערצויגן געװאָרן אין דער שו? פונעם ראסיסטישן קאניבאליזם, קעגן דו סוחרים וואָס זענען גיריק נאָך דאָלארן און מארק באפלעקטע מיט דעם בלוט פון אונדזערע עלטעחן, ברידער און קינדער, דערהויבט זיך פול מיט צאָרן אונדזער שטים, אונדזער אנט­שלאָסענע װאָרענונג:

מיר וועלן נישט דערלאָזן אז די שרעקלעכע ליידן און דער גרויזאמער טויט פון אונדזערע ליבע זאָל ווערן אן אָביעקט פון האנד? מיט די מערדער, זאָלן ווערן געטרעטן מיט די פים פון די װאָס גרייטן זיך צו נייע מאסן-פארברעכן, פון די װאָס ווילן אויפסניי אריינברענגען טרויער אין אונדזערע היימען און הערצער.

מיר שטעלן צום שאנד-סלופּ די דאָזיקע נייע נידערטרעכטיקייט, וװואָס צילט ווידער צו באה

װאָפּענען די האנט פון די פארברעכערישע היטלעריסטן קעגן סאוועטן-פארבאנד װאָס האט באפרייט אונדזער לאנד און האָט אונדז גערא­טעוועט פונעם זיכערן אומקום, װאָס די היט­לעריסטישע בעסטיעס האָבן אונדז צוגעגרייט.

מיר פּראָטעסטיר! מיט דער גרעסטער ענערגיע קעגן דער דאָזיקער אקציע װואָס האָט דעם צוועק צו טרעפן אוֹיך אונדזער טייער היימלאנד, די רומענישע פאָלקסירעפּובליק,--- ווי אויך אין די אנדערע פאָלקסידעטאָקראטישע קענדער--­ווו ס'בויט זיך פאר אונדזערע אויגן א סאָציאז ליסטיש פריי און גליקלעך לעבן.

דער יידישער דרעמאָקראטישער קאָמיטעט פון דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק דריקט אוים דעם צאָרן און פּראָטעסט פון אלע אָרנט­לעכע יידן פון אונדזער היימ?אנד, קעגן די נידערטרעכטיקע מאנעוורען פון די ציוניסטישע פּאָליטיקער, װואָס שענדן די קברים פון מיליאָנען יידן אויסגעהרגעטע דורך די היטלעריסטן און וועלכע באציען. זיך מיט חוצפּה צום קאַמף פאר שלום און פרייהייט פון דער גאנצער וועלט.

דער יידישער דעטאָקראטישער קאמיטעט פאָ­דערט מיט אנטשלאָסנקייט ס'זאָלן אויפהערן די דאָזיקע פארברעכערישע פארהאנדלונגען דורך וועלכע די פאשיסטישע ישראל-רעגירונג ברענגט איר צושטייער צום אויפהאלטן דעם היטלע­ריסטישן אגרעסיוון ברענפּונקט אין אייראָפּע, און שטערט די אקציע--- ואס ווערט גע­שטיצט פון אלע פעלקער פון דער וועלט--­פון פארייניקן און דעמאָקראטיזירן דייטשלאנד.

'איז קיין שום ספק נישט--- האָט אֶנגּע­וויזן דער גרויסער סטאלין--- אז די עקזיס­טענץ פון א שלום-יליבנדיק און דרעמאָקראטיש דייטשלאנד באנאנד מיט דער עקזיסטענץ פונעם שלום-ליבנדיקן סאָוועטן-פארבאנר שליסט אויס די מעגלעכקייט פון נייע מלחמות אין אייראָפּע, מאכט א סוף צו בלוט-פארגיסונגען אין אייראָ­פּע און מאכט אומעגלעך דאָס פארקנעכטן די אוראָפּעישע לענדער דורך די וועלטדאימפּע­ריאליסטן."(פון דעם בריוו פונעם חבר סטאלין צו ווילהעלם פּיק און אֶטאָ גראָטעוואָל).

בן גוריון, טשה שרת, נחום גאָלדמאן און די אנדערע אגענטן פונעם אימפּעריאליזם, רוםן זיך אן, אַן שום. רעכט, פאָרשטייער פון די יירישע מאסן--- וועלן אֶפַּי גיבן חשבון פאר זייערע פארברעכן באגלייך מיט זייערע באלעבאטים, די אמעריקאנישדענג­לישע אימפּעריאליסטן, באגלייך מיט די פאר­ברעכער וואָס האָבן צעוויקלט די באקטעריאָ­לאָגישע מלחמה אין קאָרייע, באגלייך מיט די מערדער פונעם העלדישן קעמפער ניקאָם בע­לאָיאניס.

די וידישע ארבעטימענטשן פון דער רומע­נישער פאָלקס-רעפּובליק האסן די מלחמה און די מלחמה-העצער; זייענדוק איבערצייגט. אז דער. וועג.-מון. זייער?לעבן, איוו דער וועג פון קאמף פאר סאָציאליזם און שלום, אונטער דער קלוגער אָנפירונג פון דער רומע­נישער ארבעטער-פּארטיי, זענען זיי אנטשלאָסן צו קעמפן מיט אלע כוחות פארן זיג פונעם גרויסן שלום-לאגער, אין שפִּיץ מיטן סאָוועטן­פארבאנד.

אן אלבום וואס פארהערלעכט די נאצישע {{ גרויזאמקייטן

אונטערן נאָמען ,פון נירנבערג ביז סטאלונ­גראד", איז אין מערב-דייטשל?אנד איצט דער­שונען אן אלכום פון פאָטאָס, װאָס איז א פארהערלעכונג פֿון נאציזם. און פון דער היט­לערישער ווערמאכט.

דער אלבום, װאָס ציילט טויזנטער פאָטאָס, איז ממש אָנגעפּיקעוועט מיט האקנקרייצן,, אָו­הויבנדיק פונעם פענד? אויף היטלערס אויטאָ ביז דער רוזיקער פאָן וואָס די נאציס האָבן אויפגעשטעלט אויפן העכסטן בארג פון קאוו­קאז. מען קאָן דאָרט אויך זען די טויזנטער האקנקרייצן מיט וועלכע בערלון איז נעווען בא­דעקט אינעם ,טאָג פון זיג" ד. ה. ווען היט­לער איז צוריקגעקומען פון פּארין,

דער אלבום איז אויך פו? מיט די פאָטאָס פון די פארשידענע נאצי-גענעראלן צווישן וועל?­כע עס פארנעמט איינעם פון די הױפּט-פּלעצער דער היטלערישער גענערא? גודעריאן, ,דער פע­ימסטער און פּאָפּולערסטער צווישן די דייטשישע גענעראלן".

דער אלבום, וואָס איז אגב ארויסגעגעבן גע.

װאָרן אין דער פראנצויזישער זאָנע, ווידמעט

פי? פּלאץ--- גאנצע 1200 פאָטאָס--- רעם.

קריג קעגן פראנקרויך. איינע פון זיי, װאָס איז אויסגעקליבן געװואָרן פאר דעם שעריבלאט, ווייזט די דעפילארע פון די נאציסטישע חילות אין פּאריז. אויף דעם גרעסטן טייל פון די איה בעריקע פאָטאָס קאָן מען זען; אוװעקגעוואָר­פענע ביקסן און אמוניציע, גרופּן פון נעגער­סאָלדאטן, היימל?אָזע קינדער און צולעצט, אלם קעגנזאץ, די ,,שטאָ?לצע" מיליציאָנערן פון פּע­טען און די באנדיטן פון אנטי-באָלשעוויסטישן לעגואָן.

עס פעלט אויך נישט אין דעם דאָזיקן אל­בום, אפילו פאָטאָם פון די נאצישע נרויזאט­קייטן: די ארויסגעבער האָבן געוואגט צו ווייזן צוויטן די אנדערע ,,העלדישקייטן" אויך פֿאָטאָס פון געהאָנגענע אין סמאָלענסק און קיעוו און גרופּן פון סאָוועטישע בירגער אויסגעשטעלט ביי דער וואנט פארן דערשיסן.

אֶט אזוי ווערט אין אדענאוערס מדינה, אין אן אלבום װאָס דארף פארשפּרייט ווערן און צענדר­ליקער טויזנטער עקזעמפּלארן, אָפן פארהער­לעכט דער היטלעריזם, די ווערמאכט און די נא­צישע גרויזאמקייטן.

| קולטור-מאניפעסטאציעס איבערן לאנד

יאס

יי יו יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי

ריאי אי רייא יי יי יי ייר 2

זונטיק דעם 28יטן מערץ ד. י. איז פאָר­געקומען אינעם זא? פונעם יידישן מלוכה­טעאטער אין יאס די פייערונג פון 20יטן יאָר צייט פון אליעזר שטיינבארג אָרגאניזירט פונעם יאסער ,,איקוף".

די חברטע ריווא גלינבערג האָט דערעפנט די פייערונג געבנדיק דאָס וואָהט דעם חבר איזאָ שאפּירא, דירעקטאָר פונעם יידישן מלוכה-טעאטער פון יאס, וועלכער האָט גע­האל?טן א פאָרטראג א. ד. ט. ,אליעזר שטיינ­בארנס ל?עבן און שאפן".

ס'האָט געפאָלגט א רייכער ארטיסטישילו­טערארישער פּראָגראם ביי וועלכן עס האָבן אֶנֵי טיילֿגענומען חבר געדאלי וועסטלער וועלכער האָט רעציטירט די משלים, דער חלף און רי

זעג", און ,דער אמעריקאנער" פון אליעזר שטיינבארג.

די חכרים און. חכרטעס:.: אברהם ניימארק, רחלה העלער-שאפּירא, א ביש לעאָנטין און זשעני קעסלער, שוישפּילער פון יידישן מלוכה-טעאטער---יאס,

האָבן רעציטירט דאָס מעשהלע ,פארוואָס די קאץ שפּייט דעם הונט אין פּנים", און ,די שפּיז און די נאָד?" פון אליעזר שטיינ­בארג און האָבן געזונגען די לידער: ,בויער, אַ בויער" פון ח. שווארצמאן און ,גלויב מא­מעניו" פון ה. ריינינגער.

ב אָט אָ

ײַ

אינעם?אָקא? פונעם ,איקוף" איז שבת דעם 29יטן מערץ ד. י. פֿאָרגעקומען א קו?­מורע?" אוטיסטישע. מאניפעסטאציע לכבור דער דעקאדע פון דער רוסישער ליטעראטור.

ס'האָט גערעדט חבר ביומאוויטש, א. ד. ט. ,מאקסים גאָרקי און שלום-עליכם". דער רעד­נער האָט אָנגעוויזן וועגן שעפערישן?עבן פו­נעם גרויסן רוסישן שרייבער מאקסים גאָרקי, און אונטערגעשטראָכן דעם שעפערישן ראָל פונעם ארטיסט,-וועלכער האָט געלייגט די יסו­דות פונעם סאָציאליסטישן רעאליזם אין דער ליטעראטור.

א באזונדער וויכטיקייט האָט געגעבן מאק­סים גאָרקי דעם קאמף קעגן ענגליש-אמערי­

קאנישן אימפּעריאליזם, דעמאסקירנדיק זייערע'

פּראָואָקאטאָרישע אקציעס.

די ליבע צום מענטשן, די ענגע פֿארבינדונג מיטן פאָלק, דערנענטערן מאקסים גאָרקי צו דער יידישער פּראָגרעסיווער ליטעראטור. גאָרקי באז געגנט זיך מיטן גרויסן הומאָריסט שלום­עליכם, און האָט הויך געשעצט זיינע ווערס.

די מוזיקער אורעל לופּו און קורט וויינגארטן פונעם אנסאמב? ,פילארמאָניקא מאָלדאָווא" האָבן אויסגעפירט ,די יידישע באלאדע" פון קאָמפּאָזיטאָר סאלא אמפּעל. ס'האָבן אויך אָנ­טיילגענומען סאריקא שווארץ, גרינבערג ראז שעלא און לילי נאָלדשטיין סאָליסטן פונעם ארטיסן ,איקוף"-כאָר, וועלכע האָבן געזונגען

די?ידער ,אין קאָרייע", ,היימ?אנד" און ס'קלינגען פריילעך אונדזערע לידער". א באזונדערע פרייד האָט געהאט דער

עולם אויסהערנדיק די דיכטערן סימעלע שניי= דער וועלכע געפינענדיק זיך אין יאס צו נאסט, האָט דעקלאמירט איר קינדעריליד ,דערוואך שוין מיין אוצר".

א גרויסן דערפאָלג האָבן געהאט די שילער און שילערנס וועלכע האָבּן אויסגעפירט די סצענעטע פון גאָלדע וויגדער ,דער ווילן זיגט", אונטער דער רעזשי פון אברהם ניימארק.

עס האָבן זיך באזונדערס אויסגעצייכנט רי שילער;: דוד מאָסקאָוויטש און ביאנקא הערש­קאוויטש-- אין די ראָלן פון יאָסעלע און סאָסעלע. עם האָכן נאָך אויסגעפירט זייערע ראָלן מיט דערפאָלג: ראָזא ראָזנער, מארטשעל מאָסקאָװויטש און קאראָלא שווייצער, אין די ראָלן פון; פּייגעלע, לייבעלע און לערפרין.

ס'זענען אָנוועזנד געווען כמעט 1000 צו­שויער וועלכע האָבן זייער ווארעם אויפגע­נומען די פייערונג.

ט אן

צוֹם סוף ווייזט אֶן דער רעדנער, דעם דעח­ציערישן ראָ? װאָס עס האָבן די ווערק פון די צוויי גרויסע שרייבער אין וויאזוי די יידישע ארבעטנדיקע, דורך זייערע רעאליזירונגען אין דער פּראָדוקציע, קעמפן איניינעם מיטן-ומע­נישן פאלק און די אנדערע מיטלעבנדיקע נא­ציאָנאליטעטן פאר שלום און סאָציאליזם, און דעמאסקירן די פיינטלעכע ציוניסטישע בּראָפּא­גאנדע וועלכע זוכט אריינצוווארפן די אָרנטלעכע יידישע ארכעט-מענטשן אין די אָרעמס פון מיזעריע און פאשיסטישן טעראָר וואָס הערשט אין בז-נוֹריונס מדינה.

ס'האָט געפאָלגט אן ארטיסיטשער פּראָגראם פון לידער און דעקלאמאציעס אויסגעפירט פון דער אָרטיקער ארטיסטישער גרופּע פונעם ,,אי­קוף" וי אויך פון. די פּיאָנערן סוזי בלומענ­פעלד, גענזע? ערנעסטינא און אדעלא בערנ­שטיין.

דער אנוועזנדיקער עולם האָט ווארעם אויפ­גענומען די דאָזיקע מאניפעסטאציע.

קאַרעספּ. ד. סענאל

דאָראָהױ

זונטיק דעם 80-טן מערץ ד. י. האָט דער דאָראָהױער ,,איקוף" אָרגאניזירט א קוקטור­קינסטלערישע מאניפעסטאציע לכבוֹר דעם 0-יטן יאָרצייט פונעם גרויסן משליםידיכטער אליעזר שטיינבארג.

רייכער, האָט נעמאכט א כאראקטעריזירונג פון שטיינבארגס משלים. די חברים: שאיאָוויטש איזו, ראָבינזאָן לוי, גאָט יעטו קאָצעטשיאנו לאָרא און זעלו איציקאָוויטש האָבן רעציטירט פון זיינע פאכלען. די חברים: ריטא וויינער,

חבר מ. ב. פּימארו, סעקרעטאר פון אָרטיקן איקוף", האָט געהאל?טן א פאָרטראג א. ד. ט: גא?. קאטשארוויי און קרויטאָרו יאָסל האָבן ,דער פאבוליסט א. שטיינבארג". חבר הערש געזונגען יידישע און פאָוועטישע פאָלקס-לידער. זונטיק דעם 28יטן מערץ ד. י. איז פאָרגעז ערך 2000 יידישע ארבעטסימענטשן פונעם

קומען א פּלענאר"זיצונג ביים אראדער יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט אין וועלכער ס'אוז נאליזירט געוואָרן די אקטיוויטעט אויפן. יאָר 2,

די זיצונג איז דערעפנט געוואָרן פון חבר דר. זינגער וועלכער האָט אָנגעוויזן די אינטער­נאציאנאלע פּאָליטישע לאגע, און גערופן א יעדן ערלעכן כירגער פון אונדזער לאנר קאמף פאר שלום, קעגן די פארברעכערישע אנגלאדאמעריקאנער= אימפּעריאליסטן וועלכע באנוצן דאָס באקטעריאָלאָגישע געווער קעגן פרידלעכן קאָרעישן פאלק ואס קעמפט פאר זיין אומאָפּהענגיקייט. דער רעדנער האָט אויך פארורטיילט די פארהאנדלונגען װאָס עס פורט אצינד בן-גוריון מיט אדענאוערן.

נאָך דעם האָט חבר באקאטש געלייענט דעם ראפּאָרט אין וועלכן ער האָט אָנגעוויזן אלס א פּאָזיטיווע דערגרייכונג, דאָם ראטעווען אן

וז

צו=

אומגליקלעכן שריט וװאָס זיי האָבן געוואָלט באגיין פאָרנדיק קיין ישרא? ווו ס'ווארט אויף זי נויט און ארבעטסלאָזיקייט.

דערנאָך האָט גענומען דאָס װאָרט דער חבר אייבנשיטץ, אן ארבעטער אין על?טער פון 70 יאָר, וועלכער האָט אויף זיך גענומען דאָס הת­חייכות אויפצוקלערן די ארנטלעכע יידישע ארי בעטנדיקע אויף דער גרויסער בכאדייטונג פון דערפולן אונדזער ערשטן פינףהיאָר-פֿלאן.

אלע אקטיוויסטן האָבן אויף זיך גענומען התחיינותן נישט נאָר צו דערפולן און איבער­שטייגן דעם מלוכה-פּלאן און אזוי-ארום פאר­שטארקן דעם קאמף פאר שלום, נאָר אויך דעמאסקורן די אמעריקאנישע= אימפּע­ריאליסטן און זייערע משרתים, צווישן וועלכע עס נעפינען זיך אויך די נאציאנאליס­טישע ציוניסטן און אזוי ארום צעשטערן זיײ ערע פארברעכערישע פּלענער.

קאָרעספּ. סענדער פּערל

סוט ש א וו א

שבת דעם 15יטן מערץ האָט דער אָרטיקער ,איקוף" אָרגאניזירט א קינסטלערישן אָוונט. דאָס ערשטע האָט גענומען דאָס װאָרט דער ח" דלוגאטש. ער מאכט א רעצענזיע וועגן מענרעלע מוכר ספרימס ווערק, ,די קליאטשע". ער ווייזט אן אז די אָרעמע זענען כסדר געווען אונטער­דריקט אונטערן קאפּיטאליזם און באזונדערס האָבן די אָרעמע האָרעפּאשנע יידן א פינצטער און ביטער לעבן געפירט. מענדעלע אָבער, בא­

גייסטערט פון די גרויסע רוסישע שרייבער טאָלה סטאי און גאָגאָל, גלויבט אינעם דערוואכן פון די פאָלקס-מאסן און ווענן א בעסערער צוקונפט.

דערנאָך זענען אויסגעפירט געוװואָרן יידישע פֿאָלקס-לידער פון דער ,,איקוף"ינרופּע, וועלכע איז באלוינט געװאָרן מצד דעם פּובליקום טיט' אומצאָליקע אפּלאָדיסמענטן.

ס'איז געווען אן אינטערעסאנטער און שיי­נער אָוונט;

קאָרעספּ. ניננאָלר