Jahrgang 
181 (1952) נר. 181 7-טער יאָרגנג
Einzelbild herunterladen

-348.110/951.סא טס ז16(0 0 8 6:816ת36) 11ח60)13ז121 11ז8ססזק8 מזזס} 6ז60|!8ז9 פּרייז באן 25 1ח08}6

1".סא דטער יאָרגאנג.

|| 2

מו 18) 4818בָסק 1828

ר

געזעלשאפטלעך-ליטערארישער זשורנאל-- דערשיינט אונטער דער רעדאקציע פון א קאָמיטעט

זט ום-יטאו

5 ושטאט 65858טסאס)ס 8טם 0885ה ומע אע

דער טאָג פונעם נצחון און נאציאָנאלער זעלבשטענדיקייט

דעם 9יטן מאי פייערט דאָס ארבעטנדיקע פאלק פון אונדזער לאנד דעם טאָג פונעם נצחון איבערן פאשיזם און דעם טאָג פון דער נא" צואָנאלער זעלבסשטענדיקייט.

7 יאָר זענען פארביי פונעם טאָג, אין וועלכן די הערצער פון די הונדערטער מיליאָנען פּשוטע מענטשן מון דער גאָרער וװעלט זענען

פו?ל פרייד געװאָרן פון דער גרויסער בשׁוֹרה אז די היטלעריסטישע חיה איז דערמאָררעט געװאָרן אי דער אייגענער נאָרע און זיי קאָנען זיך שוין נעמען. צו דער רוֹאיקער פרידלעכער ארבעט.

נאָכדעם וװואָס. מיר זענען באפרייט געוואָרן, דעם 28 אויגופט, דורך דער זיגרייכער סאָוע­טישער ארמיי, פונעם פאשיסטישן יאָך, האָבן מיר אויסגעדוייט דאָס געווער קעגן דעם היז טלעריסטישן= פארכאפּער, וועלכער איניינעם מיט אונדזער אייגענע פארעטערישע בורזשו" אזיע, האָט אריינגעפירט דאָס דומענישע פאָלק --קעגן זיין ווילן---אינעם פארברעכערישן קריג קעגן דעם סאָוועטן-פארבאנד. איניינעם מיט די סאָוועטישע. ארמייען, האָט. אונדזער. ארמיי נאָכגעיאָגט דעם שונא ביז אין אונגארן און טשעכאָסלאָוואקיע.

נאָר די טינט האָט זיך נאָך נישט אָפּגעטרוקנט אויף די דאָקומענטן אויף וועלכע די היטלע­דיסטישע גענעראלן האָבן אונטערגעחתמעט זייז ער באדינגונגסלאזע קאפּיטולאציע, און די אי מעריקאנער מלחמה-צינדער, היטלערס-דיורשיט, האָבן שׁוין אָנגעהויבן צוצוגרייטן א נייע וועלט­מלחמה. זייער ל?אָזונג איז געווען: די מלחמה איז פארביי. זאָ? לעבֿן א נייע מלחמה. א נייע מלחמה וועט. קאָנען ברענגען פאר זיי, גייע און נרעסערע רווחים און דעם גרעסטן טייל פוז דער מענטשהייט, בלוט און טרערן.

די געשיכטע פון די} יאָר װאָס זענען פאר­בי זייט די סאָוועטישע ארמייער האָבן איינ" געשטעקט די סאָועטישע פאָנען אויפן רייכס­טאנ, דערציילט וועגן דעם ריזיקן קאמף ואס וװערט געפירט פונעם לאגער פון לעבן און שלום, קעגן דעם ל?אגער פוֹן מלחמה אין טויט.

די אמעריקאנערדענגלישע אימפּעריאליסט!ן יהאָבן אָנגעווענדט און ווענדן אן אלץ, כדי צו צעפלאקערן א נייע וועלט-מלחמה דורך פּראָ­וואָקאצועס אָדער אינסצענירן פּראצעסן קעגן די בעסטע זין פון די פעלקער, ביז צו אזעלכע ;גענעראליפּראָבעס", וי עס קומען פאר אין קאָרייע אָדער אין די אנדערע לענדער, וועלכע קעמפֿן פאר זייער באפרייונג.

די אמעריקאנער-ענגלישע אימפּעריאל?יסטן איז אֶבֶער נישט געלונגען צו צעצינדן פון אויפסניי א וועלט-מלחמה, ווייל דער מעכטיקער שלום-לאגער איז וואכזאם און צעשטערט זיי­ערע בלוטיקע פּלענער.

אָבער די געבאר פון מל?חמה איז נאָך נישט פארשווינדן. די אימפּעריאליסטן זעענדיק ווי­אזוי זייערע פּֿאָזיציעס האלטן אין איין שוואך ווערן, אין איין פאלן, ווערן זיי נאָך ווילדער, עאָך בלוט-דורשטיקער.:

נאָך אין 1984. האט הבר סטאלין גע­װאָרנט די קאפּיטאליסטן אז די מלחמה וועט זיין די געפערלעכסטע זאך פאר דער בורזשוא­זיע, וויי? ,זי וועט יואנץ זיבער ברענגען די רעוואלוציע און וועט באַדראען די עקזיסטענין פונעם קאפּיטאליזם אין א ריי לענדער..."

די צווייטע וועלט-מלחמה האָט בארעכטיקט די דאָזיקע געניאלע פֿאָךאויסזעונגען. זעסס הונדערט מיליאָן מענטשן זענען באפרייט גע­װאָרן פונעם קאפּיטאליסטישן יאָך.

אָבער די ווילדע צעיושעטקייט פון די אימ­פּעריאליסטן, מאכט זי פארנעסן די לערעס פון דער'געשיכטע זיי פארגעסן אין וואסארא האָפּענונגסלאָזע לאגע עס זענען גע­

ביי

ווען זייערע ארמייען אין יאנואר 1940 ארדען אין בעלגיע, פוז וועלכער עס האמ זיי געראטעוועט נאָר די איױמפּעטיקע אָפענסיווע פון דער פאוועטישער ארמיי. זיי פארגעסן אז דער שלוםילאגער איז היינט אסך מעכטיקער וי פאר דער צווייטער וועלטימלחמה, וואָרוט אין אים באטייליקן זיך נישט נאָר די באפעל"

{ קערונג פונעם. סאָציאליסטישן לאגער נאָר, אויך

אלע אָרנטלעכע מענטשן פון די קאפּיטאליסטישע לענדער וועלכע ווילן אויך נישט קיין מלחמה. די אימפּעריאליסטן פרווון ווידער אויפשטעלן די נייע נאציסטישע ווערמאכט אין מערב­דייטשלאנד, וויי? זיי מיינען אז דאָס דייטשע פאָלק, וועט נאָכאמאָ? מסכים זיין צו זיין דער אוואננארד אין א דריטער וועלטימלחמה, דער­פאר שטעלן זיי זיך קעגן די סאָוועטישע פאָר­שלאגן וועגן דער פארייניקונג פון דייטשלאנד. צוליב דעם באפרייען זיי די נאציםס פון די תפּיסות. זיי פארגעסן אָבער אז עס איז פאראן דאָס דעמאָקראטישע מזרח-דייטשלאנד, וװואָס באטייליקט זיך אקטיוו אין אָפּהיטן דעם שלום. די. באָנער אדענאוער רעגירונג און די רעכטע סאַצואל-דעמאקראטן אליין זענען גרייט צו דינען די אמעריקאנער אימפּעריאליסטישע אינ­טערעסן. די ברייטע שיכטן פון. דער באפעלקע­רונג פון מערב-דייטשלאנד שטעלן זיך אקעגן דעם איינשליסן דייטש?לאנד אין דער אטלאנ­טישער ארמיי אלס שטורםדאָפּטיילונג פוֹן די אימפּעריאליסטן אין א קומענריקער מלחמה. דער 9יטער מאי,. דער טאָג. פונעם נצחון איבערן פֿאשיזם,..'איז. אויך! דער. טאָג פון אונדזער נאציאָנאלער זעלבשטענדיקייט. עס זענען;עוואָרן 79 יאר זייט דאָס רומענישע פאלק האָט דערגרייכט זיין זעלבסשטענדיקייט מיט דער הילף פונעם רוסישן פאָלק, מיט ווע" מענס זין עס האָט צוזאמען געקעמפט און געווינען דעם זיג איבער די טערקישע פאר­כאפּערס ביי פּלעוונא, סמערדאן, גריוויצא און ראכאווא. די בורזשואזע רעזשימען האָבן געוואָלט מאכן פארגעסן די מיליטערישע פֿריינטשאפט און ברידערשאפט צווישן דער רומענישער ארמיי און דער רוסישער ארמיי וועלכע האָט געהאט די װאָרצלען אין דער געשיכטע פון דער אנט­וויקלונג פונעם רומענישן פאָלק. דימיטריע קאנטעמיר האָט געקעמפט צוזאמען מיט פּעז טער דעם גרויסן ביי סטענילעשט אויפן אי קעגן די טערקן; טודאָר וולאדימירעסקו האָט געקעמפט אין די רייען פון דער רוסישער אײז מיי צווישן 1806--1812; אזוי האָט די רוו­

פּרו האָ

מענישע ארמיי געקעמפט פאר דער זעלבס­שטענדיקייט צוזאמען מיט דער רוסישער אין 1878-77; אזוי האָבן די רומענישע אר-!

מייען געקעמפט צוזאמען מיט די רוסישע אין דער ערשטער וועלט-מלחמה.

די זעלבשטענדיקייט פון 1877 איז אָבער געווען א פארמעלע. דאָס פאלק איז נישט;עווען באלעבאָס אין לאנד. כיי אונדז האָבן דיקטירט די פראנצויזישע, די דייטשע, די ענגלישע און די אמעריקאנער. קאפּיטאליסטן ביזן 28 אוי­גוסט.

די באפרייונג פונעם פאשיסטישן יאָך, האָט אונדז געבראכט די אמתדיקע אומאָפּהענגיקייט. אדאנק דער הילף פונעם גרויסן סאָוועטן-פאר­באנד אויף אלע געביטן, האָבן מיר די מעגלעכ­קייט אָפּצוהיטן אונדזער זעלבשטענדיקייט קעגן די אימפּעריאליסטישע מאָנאָפּאָליסטן. אלע זייז ערע פּרוװון זיך װוידער אריינצומישן ביי אונדז אין לאנד, זענען אָפּגעשטױיסן געװואָרן מיט וויררע. מיר האָבן אזוי די מעגלעכקייט צו בויען דעם סאָציאליזם און צו זיין אן אקטי­ווער פאקטאר אינעם אפּהיטן דעם שלום.

ארמינ.: קאלעא מאָשילאָר, 98. טעל. 8.69.64| רעדאקציע: בוקארעשט, מאטעי בֿאסאראב 9 8. טעל. 9 4. 1610 95 ,:110פְס!א 08168): 18}-4 8| 161.4.20,22 ,8 2 82י:2858!!ס)ה זא /6813ת1ו0ח13:864186)18

יי יי יי יי יי יו יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי

5002

7 מאי 1952 זאו 7

חי

הערט די ראדיאָ-עמיסיעס אין יידישער שפּראך יעדן דינסטיק, דאָנערשטיק אוז שבת פון א זייגער 19 ביז 19.50 אויף די קורצוועלן: 5 מ.; 32,4 מ.! 48,3 מ.

מאשינען און ווערקצייג, פּראדוצירטע צום ערשטן מאל אין אונדזער לאנד

דער ארבעטער-יקלאס פון אונדזער לאנד, אָנגעפירט פון דער פּארטיי, האָט באגעגנט דעם טאָג פונעם 1-טן מאו מיט נייע און באדייטנ­דיקע דערפאָלגן אין קאמף פאר דער קאָציא­ליסטישער אינדוסטריאליזירונג' פון אונדזער לאנד.

לכבוד דעם 1יטן מאי, האָבן די ארבעטער און טעכניקער פון דער אינדוסטריע פאר מא­שינען-קאָנסטרוקציעם רעאליזירט א נייע ווערקצייג וועלכע, נעבן די ווונדערבארע מא­שינען און ווערקצייג וואָס מיר באקומען פוז נעם סאָוועטן-פארבאנד, וועלן מאכן די ארבעט פּראָדוקטיווער, וועלן בייטראָגן צום וווקס פון דער פּראָדוקציע און פון דער פּראָדוקטיוויטעט. די דאָזיקע מאשינען וועלכע מיר פלעגן אין דער

ריי

פארגאנגענהייט ברענגען פון אויסלאנד פאר א סך געלד און וועלכע מיר פאבריצירן היינט אין אונדזער לאנד, זענען די ווונדער­

בארע פרוכטן פון דער פריינטשאפט און פון דער ברידערלעכער הילף וועלכע מיר באקומען פון דעם סאָוועטן-פארבאנד, דריקט אויס דעם וווקס פון דעם טעכנישן ניוואָ פון אונדזער אינ­דוסטריע אין פולער אנטוויקלונג.

וישע רי דאַזיקע מאשיגען ציילט ויך דער טראסטאָר פון 120 פערר-קראפט, קאָמפּלעקט פאבריצירט אין די אוויועס ,23 אויגוסט" פֿון

בוטארעשט, האָבנריץ א שלעפּיקראפט פון טויוגט קילאָגראס. ראָס געוויכט פונעס ראָזיקן טראסטאָר איו 13.500 קילאָגראַם. א באדיי­טגריקע רפאליוירונג איז אויך דער לאָחאָמאָטיו ריעועל פאר שואכטן, פו 35 פּערר-קראפט, וועגך אונטערעררישן טראוספּאָרט.

חוץ דעם פאר די גרויסע קאָנסטרוקציעס פון שלום און סאָציאליזם, פאר די בוױיער פו­נעם קאנאל דונאי-שווארצער ים, פאר די פּרעב­טיקע בױפּלעצער פון עלעקטריפיקאציע, האָט

אונדזער יונגע מאשינען-אינדוסטריע פאברי­צירט א גאנצע ריי פון נייע ווערקצייג. אזוי ארום, וענש פאבריצירט געװאָרן עסקאווא­טאוו מיט שעפערס צוו עסקאװײַטאָרן הייבערס מיט א חמִשֶטְּאֲר פו) 120 פערדיקראפט יערע אייגע. די דאָזיקע עסקאווא­טאָרן זענען רעאליזירט געװאָרן אין די אוזינעס ,פּראָגרעסו?"-יבראילע, און די מאָ­

טאָרן אין די אוזינעס ,28 אויגוסט" פון בוז קארעשט. אי רי אוויגעס ,פּראָגרעסול" וענעץ בּום ערשטן מאָל קאַנסטרואירם געװאָרן סקרע­פערס, גרערערס, בולדאָוערס 8. א.

א באווייז פון דער שעפערישער קאפּאציטעט פונעם ארבעטער-קלאס פון אונדזער לאגד, פון די דערגרייכטע פאָרשריטן אויפן וועג פון סאָ­ציאליסטישער אינדוסטריאליזירונג.

זי טראָגן בי צום ווידעראויפבול פון זייער שטאָט

אויך די יידישע ארבעטימענטשן טראָגן מיט עלאן צו די ארבעטן פון ווידעראויפבויען די שטאט יאס.

אזוי ארום געפונען זיך אין דער רעגיאנאלע יאס פון דער אונטערנעמונג נר. 4 ,,סאָווראָט­קאנסטרוקציע" צווישן די שלאָגלער-ארבעטער די חברים יאנקו רובין און מעדלער אייזיק וועפי

ריי

שטייגן איבער כסדר זייערע נאָרמעס מיט

ז6 און 19 פּראָצעגט. אויך אזוי האָט זיך אויסגעצייבנט= הםר

מאָסקאָוויטש איסאק, וועלכער האָט פֿארזיכערט צו דער צייט די נייטיקע מיטלען כדי צו טראנס­פּאָרטירן די מאטעריאלן אויפן ארבעט-פּלאץ.

זי קוואליפצירן זיך לויטן מעטאָר פונעם מייסטער קרעניאן

דאס שאפן מערערע שולן אויפן דוקציע-פּלאץ, לויטן מעטאָד פונעם סטאכאנא­וויסט קרעניאן, איז געוואָרן א באדייטנדיקע אויפגאבע אויך פאר די ארבעטער אַון טעכ­ניקער פון דער רעגיאָן סיביו.

ביי דער מלוכה-אונטערנעמונג ,ליקא" פון סיביו ווערט די דאָזיקע איניציאטיוו אלץ מער

ברא­שי מי

איינגעפירט.

די טעג האָט דער מייסטער יאָסיף מיזאם אויף זיך גענומען די התחייבות צו קוואליפי­צירן אויפן ארבעטיפלאץ, אין דער סעקציע פון אויוונס, די ארבעטערנס: ראפילא פּאָפּ, עקא­טערינא שווארץ, סוזאנא אָפּרעא, קלעאָפּאטרא סאָלאָמאָן און אנא גראָזא.

א וא אה אא הייטע יע

א גרופּע קארייער קינדער צו גאסט אין אונדזער לאנד

יאס.-- דעם 90יטן אפּרי? איז אָנגעקומען אי יאסער באנהויף, א גרופּע פון 800 קאז רייער קינדער וועלכע געניסן פון דער ברידער­לעכער גאסטיפריינטשאפט פונעם ארבעטער­פאלק פון אונדזער ל?אנד. דאָס רוב קינדער זענען יתומים. זייערע עלטערן זענען אומגע­בראכט געוואָרן פון די פארברעכערישע באנ­דעס פון די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן.

ביים אָנקומען פון די קאָרעישע קינדער אין

באנהויף ,סאָקאָלא. ראָשיע" זענען אָנוועזנד געווען דו. װ. דומיטריו, וויצע-מיניסטער ביים געזונטחייטס-מיניסטערוום, פאָרשטייער

פון די פּארטיידאָרגאנען און פון די מאסן אר­גאניזאציעס. ס'איז נאָך אָנוועזנד געווען קאָ באָן גי, אמבאסאדאָר פון דער קאָרעיער פאָלקס­רעפּובליק אין אונדזער ל?אנד. ס'איז נאך ביינע­ווען א. איוואואָה, קאָנסו? פונעם סאָוועטן­פארבאנד אין יאס.

הונדערטער ארבעט-מענטשן און פּיאָנערן פון דער שטאָט יאס זענען געקומען באגעגע­נען מיט פרייד די געליבטע געסט.

דער קאָרייער שִילער לי דשָ} פּיאָ האָט גע­דאנקט אין נאָמען פון די קאָרייער קינדער פאר

דער ווארעמער אויפנאמע װאָס מ'האָט זי גע­מאכט.

א רירנדיקער מאָמענט איז געווען דעמלט ווען א פּיאָנער פון 7יטן קלאם פונעם ליצעום פאר יינגעלעך נר. 1 פון יאַס האט ארומנגענו­מען א קאָרײיער פּיאָנער אוֹן האָט מיט אים געביטן די רויטע קראוואט. א גרופּע פּיאָנערן האָט דערלאנגט די געסט א בוקעט בלומען.

חברטע אילעאנא רעטשעאנו, וויצערפאָרזי­צערן פון דעם פארבאגד פון די רומענישע דע­מאקראטישע פרויען, האָט באגריסט די קאָריי­ער קינדער ווייזנדיק אז אונדזער ארבעטער­פאָלק נעמט אויף מיט ווארעמקייט די קינדער וועלכע האָבן געהאט די גרויסע. ווייטיק צו פארלירן זייערע עלטערן און אז מיט דעם דאָזיקן פאקט דריקט עס נאָכאמאָ? אויס זיין סאלידאריטעט מיט די קאָרייער העלדן, וועלבע באווייזן ווונדערלעכע העלדן-טאטן אין זייער קאמף קעגן די אמעריקאנער אָנפאלער.

פון יאס האָבן די קאָרייערֹ קינדער פאָרגע­זעצט זייער רייזע צום קורדאָרט טושנאד, ווו זי וועלן פארבלייבן אין די זומער-חדשים.

וד