זייט 4
-אומופיבלעטער"
פּראטעסטן קעגן די פארהאנדלונגען בן-גוריון-אדענאוער
פּראָטעסט פון דעם אויבער-ראט פון די רבנים
(סוף פּון זייט 2)
דר. שענפעלד פון אראד האָט אין זיין רירנדיקער רעדע, פאָלגענדעס געזאָגט: איבער עטלֿעבע טעג וועלן מיר האָבן דעם אנדענק-פויער פון די טראנסילוואנער יידן וועלכע זענען אומגעקומען די אוישוויצער גאז-קאמערן. דאָס דערמאנען די טראגישע דאטע, פארשטארקט נאָך מער אונדזער צאָרן און פּראטעסט קעגן די פארהאנדלונגען פון די בןגוריון-שלוחים
מיינע עלטערן און מיין גאנצע משפּחה איז אומגעקומען אין פארשידענע פארניכטונגסהלאגערן און ײ גאזדאויוונס. ,קו? דמי אחיך צועקים אלי מן האדמה" דאָס קו? פונעם בלוט פון אונדזער 7 א שרייט און רופט אונד! די ,נושאי דג? התורה", אז מיר זאָלן נישט צולאָזן די דאָזיקע פארשוועכונגען.
דער ראבכינער יצחק שאפּירא פון האָט אין זיין רעדע געזאָגט:
רי אינטערנאציאנאלע לאגע פארפליכטעט יעדן יידן צו מאכן פּאָליטיק, אבער נישט א שאָװויניסטישע פּאָליטיק, נאָר א ערלעבע געזוֹנטע פּאָליטיק וועגן שלום.
אֶט האָב איך געלייענט אין א ציוטונג אז די אימפּעריאליסטן גיבן אוים ריזיקע סומעס געלט פאר מלחמה-צוועקן. אוב מען זאָל די דאָזיקע סומעם אויסגעבן וועגן נוצלעכע זאכן, וװאָלט יעדער איינער געקענט לעבן בהרחבה.
מיין מוטער, מיינע קרובים זענען פארגאזט געװאָרן ערגעץ אין פּױילן, וויאזוי זשע זאָל איך מסכים זיין צו אזא טייוולאנישן מסהר, אז.די ,יידישע ברידער" פון. בן-גוריונען זאָלן זיצן ביי איין א מיט די מלאכִי-הבלה פוז מיין טייערער מ אמען?
וי מען. זאָגט, זענען די נאצים געווען מיטלירער המון.דער ג עזעלשאפט ,צעריבעלי חיים", ער. זיו האָבן אויסגעהרגעט מיוִליאָנען מענ-י }. ליירער פון דעם מין מענטשן האָבן מיר ך אין אונדזערע(רייען. מיר דארפן זי דער
גאלא'ן
=
אָב טִש
או
מאסקירן אויף אלע אופנים. איך דערקלער אן איך וועל חתמענען מיט ביידע הענט דעם פּראָמעסט וואָס מיר וועלן דאָ אָנעמען. ד' ירחם עלינו און ס'זאָל זיין שלום וְשלוה בכ? העולם."
דער אויבער-ראבינער דור שעכטער פון דאָ" ראָהױי האָט אין זיין רעדע געשלידערט:
;וויאזוי קען מען פארקויפן פאר געלט די 6 מיליאָנען נפשות? וויאזוי קענען מיר דא דערלויבן? אן אמתער ברודער איז. דער, ווא פילט ס/טוט אים וויי דאָס פארגאסענע בלומ פון זיין ברודער! אני הגבר, בין אויך געווען דעפּאָרטירט אין טראנפניסטריע, און געזען די גרויסע אומגליקן--- און מיינע ביינער וואָלטן אויך ערגעצווו געפוילט, ווען עס ראטעוועט אונדז נישט די סאוועטישע ארמיי. קענען מיר שווייגן ווען בן|-גוריון ווי? צוגרייטן משרתדיק, איניינעם מיט די נייע היטלעריסטן, מלחמח" וועגן קעגן די וואָס האָבן אונדז געראטעוועט? מיר דארפן אלע קעמפן צו פארשטארס! רעם שלום."
ראבינער אלמולי האָט פאלגענדעס געזאָגט:
מיר זענען עדות פון דעם דאָזיקן נירער" טרעכטיקן אקט פון פארקויפן מות פוז אונדזערע מארטירער. מיין הארץ איז פארבלוטיקט פון דעם דאָזיקן געמיינעם מארק. איך: חתמענען מיט ביידע הענט על צלאמעסט הי וועלכז מיר וועלן אלע אויסדרוקן אונדזער צ4
עס האָט גענומען. דאָס וואָלט ראביעל, די ניימאן פוז טומישאָארא:
;היינט ווען מיר רעדן וועגן די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן קענען מיר זיי אויך אָנרופן די היינטיקע פַּרעהס צוֹ וועלכע עס דינט אויך די רעגירונג. פון ישרא?ל, וועלכע האָט פארגעסן ווער עס זענען אונדזערע אמתע רעטער. זי פארגעסט אלץ און זי שענדט היינט דעם הייז ליקן אָנדענק פון די מיליאָנען קרבנות. די אָרנטלֿעכע יידן פון אונדזער לאנד טראג! אויף זייערע רוקנס דעם ארון פון מארטירער
1
51 2 =
רי נש
פון
פוּן דער פארגאנגענהייט און' גייען מיט אִיִם אויפן וועג פון דער צוקונפט. און דער ראזיקער וועג איז פארהיט פון פארשוועכן דעם זכר פון די אומגעקומענע, ער איו דער וועג פון איבערגעגעבענער ארבעט, חֶער וועג פון פּאטריאָטיזם, דער וועג פון ערלעכער ארבעט, פון א ניי לעבן.
אט פארוואָס איך רעכן אז נישט נאָר מיר דארפן פּראטעפטירן נאָר מיר דארפן א יעדער פאר זיין קהלה אויפדעקן די אמתע כוונה פון די דאָזיקע פארהאנדלונגען."
צום. סוף האָט גענומען דאָס וװאָרט דער
בינער מאיר מארילוס פון דאָראָהו:
* רבנים וװואָס פירן אָן מיט קהילות, װאלטן באדארפט פארלאנגען אז מען זאָל תיכף" ומיד אָפּשטעלן דעם דאָזיקן פארברכערישן מסחר, װואָס עס פירן די בן-גוריון-שליחים מיט די האקן-קרייץ טרעגער פון באָן.
קיין שום ערלעכער ייר וועט ניט לעגן די האנט אויף דעם בלוט-יפארשמירטן געלד און אלץ ואס מען וועט שאפן פון דעם דאָזיקן געלט, איז אגּיסגעשטעלט צו פארניכטונג."
די פארזאמלונג האָט זיך געענדיקט מיטן שלוס-װואָרט פון רב הכו?? דר. ראָזען:
אונדזער היינטיקע פארזאמלונג איז פון א היסטארישן באדייט פאר דער ייִדישער באפעלקערונג. מיר האָבן ארויסגעוויזן דאָס הויכע באווופטזיין און אונדזער אחריות לגבי די רעליניעזע מאסן. אין דער זעלבער צייט אין וועלכער די היינטיקע אָנפירער פון ישרא? פּרווון ,רעהאביליטירן" די היטל?עריסטישע רוֹצי חים, זאָגט ארויס אונדזער פּראָטעסט די רעהאביליטירונג פֿון אונדזער כבוד;
אין דער זעלבער צייט אין וועלכער אין חאאג
ווערט געשאפן אן אטענטאט אויף די לעבנס פונעם שארית הפּליטה, ברענגט אונדזער פּראָטעסט א ביישטייער צו אונדזער ליכטיקן עתיז און צום שלום פון דער גאָרער וועלט.
פראטעסט פונעם פרעזידיום פון דער פעדעראציע פון די
צום פּראָטעסט פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט--- צ. ק. קעגן די פארחאנרלונגע צווישן דער בן-גוריון-רעגירונג און דער פא" שיסטישער רעגירונג פוֹן באָן, של?יסן מיר אָן אונדזער פּראָטעסט.
צום אָנדענק פון די 300.000 טויטע פון די יע פון אונדזערע קהלות, וועלכע זענען געפאלן
ורבנות פון דֶער היטלעריפטישער שחיטה אין משך פון דער צווייטער וועלטימלחמה, דריקן מיר אויס אונדזער צאָרן קעגן די פארהאנדלוגגען װאָס ווערן געפירט פון דער בן-גוריון-רעז גירונג
די דאָזיקע פארהאנדלונגען פון מענטשן אָן נשמה און אָן געוויסן שטעלן מיט זיך בעצם פאָר א פּרווו ריינצווואשן די מערדער וועלכע האָבן אויף א בעסטיאלן אופן אויסגעהרגעט א דריט? פון דער צאָל יירן פון דער נאנצער וועלט.
יידישע קהלות
דער דאָזיקער חילו? פארווונדעט די היי" ליקסטע געפילן פון יעדן אָנהענגער פון דער יידישער אמונה.
די סוחרים פון דערמאָרדעטע וועלכע פארהאנדלען מיט דער באָנער רעגירונג נישט נאָר זיי פארשוועכן דעם אָנדענק פון די קרבנות. נאָר זיי שטעלן אויך אין סכנה דאָס לעבן פון אנדערע. מיליאָנען מענטשן פון דער גאָרער וועלט, וויי? זיי האָבן דעם עזות אוייסצונוצן דרי קרבנות פון די היטלעריסטישע שחיטות כדי צו בארעכטיקן דאָס ווידעראויפלעבן פון דער היטלעריסטישער ארמיי".
די בן-גוריון-רעגירונג העלפט מיט דורך דו דאָזיקע בא 1 דאָס אויסברעכן פוּ א נייער' פארברעכערישער מלחמה קעקן דע
עי
גרויסן סאָוועטן-פאר באנר., דעם רעטער פון
אונדזער לעבן און אונדזער באפרייער פונעם
פאשיסטישן יאָך; קעגן אונדזער טייער היימ,
לאנד די רומענישע פאָלקס-ירעפּובליק און קעגן די פאָלקס-ירעמאָקראטישע לענדער.
אין נאָמען פון די אָרנטלעכע יידישע מאמינים פון דעריר. ם. ר., דערפולן מיר א חוב פון געוויסן אין קאמף פאר פארטיידיקן דעם שלום, וועגן פארטיידיקן דאָס לעבן, פּ-אטעסטירנדיק מיט דער גאנצער ענערגיע קעגן די פארהאנדלונגען צווישן דער צייניםטיטעל, בן
גוריון-רעגירונג און דער נעאָ-נאציסטישער אדענאוער-רעגירונג, וועלכע פרווון אויפסניי צו שטעלן צו דער פארפוגונג פון די היטלעריסטישע קאניבאלן אונדזערע ל?עבנס און דאָס לעבן פון ונדזערע משפּחות און מיר פאָדערן תיכף אָי צושטעלן די דאזיקע מיאוסע פֿארהאנדלונגען.
דאס פּרעזידיום פון
דער פעדעראציע
פון די יידישע קהלות פון דער ר. פ. ר.
איך קען נישט פארגעסן אז מיין מאן אִיז דערהרגעט געװאָרן אין?אסער פּאָגראָם
די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן, וועלכע גזרייטן צו א נייע וועלט-מלחמה, ווילן אָפּווישן פונעם זכרון פון די פעלקער' די באגאנגענע פארברעכנס פון די היטלעריסטן, זיי ווילן מאכן פארגעסן די נידערטרעכטיקייטן פון די דאזיקע פארברעכער. די ציוניסטישע רעגירונג האָט דעם ראָ? בייצושטייערן צו דער ,רעהאביליטירונג" פון די מלחמהיפארברעכער וועלכע פורן חוינט אָ{} די מאריאָנעטן-מלוכה פון באָן.
די לייִטער פון ישרא? האָבן די פּרעטענזיע צו רעדן אין נאָמען ,,פון אלע יידן". ס'א אומגליקלעכער פֿארם! זיי קענען פארשטעלן 'נאָר. די רעאקציאָנערסטע קרייזן פונעם
יידישן נרויס-קאפֿיטא?-- און כבשום. אופן
איך האָב אויפגעציטערט פאר פאררראָס
ב'בין. געווויר. וועגן שמוציקן האנד? וואָס ווערט געפירט צווישן דער ניסטישער רעגירונג פון ישרא? און דער נאציסטישער רעגירונג פון באָן.
די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן פּלאנען א נייעם שווינד?: זיי ווי?ן רעהאביליטירן, צוליב באוווסטע צוועקן, די היטלעריסטישע פארברעכער וועלכע האָבן אויםגעהרנעט מיליאָנען אומשולריקע מענטשן. די ציוניסטן זענען איינ
ציו
געאָז
נישט די ארבעטער-ימאסן פון ישרא? אָדער ר ייר} פון אנדערע. לענדער. מיר, יידישע ארבעטימענטשן, וועלכע האָבן שרעקלעך געליטן פון די היטלעריסטישע פארהמאָלגונגן, האָבֿן גאָרנישט געמיינזאם מיט די נידערטרעכטיקע וואָס זיצן היינט ביי איין טיש מיט די היטלע" ריַסטן. מיר הייבן. זיך אויף מיט. רעוואָלט און עק? קעגן די ציוניסטיש-נאציסטישע פֿארהאנרלונגען. איך קען נישט פארגעסן אז מיין מאן איז דערהרגעט געוואָרן אין יאסער. פּאָגראָם. איך ווי? נישט פארשוועכן זיין אָנדענק וי אויך דעם אָנדענק פון די אנדערע קרבנות פונעם פאשיזם, מסכים זייענדיק מִיט די פארהאנדלונגען וואָס ווערן געפירט. צווישן בן-גוריון
געלאדן צו שטיצן די דאָזיקע ,רעהאביליטירונג"" געבנדיק די פאשיסטן א צייגעניש פין גנוטער אויפפירונג.
איך פּראָטעסטיר מיט טיפן רעוואָלט קעגן
ידי שמוציקע פארהאנדלונגען צווישן די רינער
פון די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן, בן-גוריון און אדענאוער; איך פּראָטעסטיר קעגן די רויבערישע פּלענער פון די כע ווילן ווידער
אימפּעריאליסטן אויםלעבן די היטלעריסטישע
און אדענאוער. כ'האָב זיך באקענט מיט דער פאשיסטישער בארבאריע און טאקע דערפאר קעמף איך אז די פעלקער פון דער וועלט זאָלן אָפּגעהיט זיין פון נייע היטלעריסטישע פארברעכנם. זאָ? וויסן בן-גוריון און זיין קליקע, אז זיי וועלן פארענטפערן פארן פאקט וואָס זייער פּאָליטיק שטייערט מיט צו דער ווידערבאוואפענונג פון די ס. ס.-מערדער, צו דער צוגרייטונג פון א מלחמה געריכטעט קעגן דעם סאוועטן-פארבאנד און די פאָלקסידעמאָקראטישע לענדער!
דאָרא אלמנעה פוגעס
קרופּארו יאטער פּאָגראָס
ווען...
ארמיי וועגן. א נייער וועלט-מלחמה.
אלס אֶרנטלעכער מענטש ווע? איך אנטשלאָסן דעמאסקירן די אגענטן. פון דער ציוניסטישער פּראָפּאגאנדע, די אונטערשטיצער פון די אגרעסיז ווע מאנעוורען פון דוי אמעריקאנער אימפּעריא
ליסטן. לעוו מאקס מייסטער ססטאכאואָװיסט בי דער פאבריט, װיקטאַריא' פון יאס
נר. 181
נאָטיצן
ראלארן און יידיש בלוט
אין דעם דעצעמבער-נומער פון ,ראמאה לאדזש" וװואָס ווערט ארויסגעגעבן אין אמעריקע דורך די בני-ברית, ווערט ,,אויפגעקלערט" ;פארואס עס איז. פּאטריאָטיש צו קויפן ישז
ראל-אקצועס"(פון דער אומאָפּהענגיקייטסהלוואה).
,ערשטנס און קודם כ? איז די פראגע פון אמעריקאנישער זיכערקייט אין דעם מיטלי מזרח. דער אראבישער אייל, אפריקאנישע לופט
באזעס און די אוראניום-גרובן פון דער גישער קאָנגא זענען
בעל" לעבנס-וויכטיק פאר דעם וווילזיין פון אונדזער לאנד( אמעריקע) און די ריזיק ווירקזאמע ארמיי פון ישראל, וועלכע ציילט העכער צוויי הונדערט טויזנט טרופּן, איז א גנאר מעכטיקער וואָפן פאר דער בּאשיצונג פון אט די אינטערעסֿן.. באנוצן די ארמיי פון ישראל פאר אָט דעם צוועק מיינט, אז אמעריקאנער סאָלדאטן וועלן נישט געשיקט ווערן. צו אט די ברעגן. אזוי ארום וועט באזייטיקט ווערן דאָם ריזיקירן מיט לעבנס פון טויזנטער אמעריקאנער זין, חוץ דעם וואָס מען וועט איינשפּאָרן פיל מיליאָנען אמעריקאה נער דאָלארן.
גערינגס הינט, אין
יו
געבראכט איו אמעריקע דעם שטעט? אלטאדינא פון קאליפאָרניע ווו ס'וווינען גאר רייכע אמעריקאנער איז איצט געבראכט געװאָרן א הונט, ואָס איז זעקס פיס לאנג און וואָס וועגט 170 פונט. דער: הונט איז נישט קיין פּשׁוטער כלכ. ער איז געווען דאָס אייגנטום פון דעם הענקער הערמאן גערינג. גערינג האָט אים געשיקט אק א ספּעציעלער ,שׁו??, ווו מ'האָט חינט צו צערייסן יידן אויף שטיקער, דערנאך איז דער הונט געשיקט געוואָרן אין בעלזענער קאָנצענטראציערלאגער.
איצט האָט דאָס רייכע שטעט? א?טאדינא די ,,זכיה" צו האָבן דעם הונט געה בראכּט-אהער האָט אים די אָרטיקע פאטיליע פון וויליאם קענווארט.
בי זיך.
די טעג האָט זיך דער הונט פארק צעהאווקעט. די ספּעציאליסטן אין הינטיש-לשון,
וועלבע מ'האָט תיכף גערופן האָב א אז דער כלב האָט דערקלערט אז ער האָט חרטה אויף זיין פארברעכערישן ,עבר" און איז גרייט
צו פארן קיין האאג, כדי זיך אויך צו באטייליקן אין די פארהאנדלונגען בן-גוריון-גאָלדמאן-אדענאוער.
אויף דער פראגע מיט וװואָס רעכנט ער צו
באצאָלן בן-גוריונען די ער געענטפערט:
לאדיחרץ-מארק" האָט
נאוער וועט באצאָלן
יי
וטרומאן רעמאָקראטיפ"..
אין נאנסי(פראנקרייך) איז פֿאָרגעקומען א געשלעג צווישן ווייסע און שווארצע אמעריקאנער סאָלדאטן. די ווייסהויטיקע סאָלדאטן
פארגיפטעט דורך דעם ראסיזם, װאָס בל?יט און לאנד פוֹן טוומאן-, דעטאָקראטיע", האָבן נישׁט געוואָלט ארייגלאָזן די שווארצע אין אויטאָ
קאר וואָס איז ,רעזערווירט פאר די ווייסע". די מיקיטעריפּאָליס איז געקומען צו הילף די ראסיסטישע כוליגאנעס, אָרגאניזירנדיק מיט
דער מיטהילף פון דער פראנצויזישער פּאָליציי א געיעג אקעגן זי איבעד גאנץ נאנסי. וי עס מעלדעט דער ,סע סואר" וועלן די 80 שווארצע אמעריקאנער סאָלדאטן,. וועלכע האָבן געהאט די ,חוצפּה" צו וועלן פֿאָרן אין אױיטאָקאר וװואָס די ווייסע, אלס שטראָף ארשיקט ווערן קיין קאָרייע.
טורנע
פונעם יאסער יידישן מלוכה- טעאטער ,.מיר זינגען דעם שלום"'
מיטוואָך 7 מאי-- דאָדאָהוֹי דאָנערשטיק 8 מאי פרייטיק 9 מאו--- ראדעוויץ
שבת 10 מאי.--- גורא-הומאָר
זונטיק 11 מאי--- דארנע
מאָנטיק 12 מאי-- קימפּעלונג
דינסטיק 18 מאי--- איצקאן(סוטשעאווא)
מיטוואָך, 14 מאי-- פאלטיטשען דאָנערשטיק 18 מאי-- פּאשקאן פרייטיק 16 מאי--- ראמאן שִבת 17 מאי-- באקוי
זונטיק 18 מאי אקוי מונטיק 19 מאי-- בוהוש.
פּאלינראפישע. ר צענטער
נר. 8-- אינדוסטריעלע מלוכה-אונטערנעמונג.
דאדפ טס פא 8עפמדא!-- 3 זא 10ת201:1888:)8 דאם0
טרענירנא
ש
5