זייט 2
.אוקוהיבלעטער"
נר. 188
מיר פארורטיילן דעם פארברעכערישן ציוניסטיש"נאציסטישן האנדל! עפנטלעכע פארזאמלונגען ארגאניזירטע פונעם יידישן דעמאקראטישן קאמיטעט
דל פארזאמלונג פון קלוזש
די פארזאמלונג פון סיגעט
צו דער פּראָטעסט-יפארזאמלונג ווא איז פאָרגעקומען אין סיגעט, רוף פונעם אָרטיקן יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, זענען געקומען מיט קינד-און-קייט אלע יידישץ ארבעטימענטשן,. בעלי-מלאכות ואס ארבעטץ אין די סיגעטער פאבריקן, קאָאָפּעראטיוון אָדער אין פארשידענע אינסטיטוציעס. דער פארזאמלטער עולם--- אינעם זא? װאָס איז נאָענט צום מאַנומענט ואס איז אויפגעשטעלט געוואָרן לבבוד דעם אָנדענק פון די 80 טויזנט מארא" מורעשער יידן װאָס זענען אומגעבראכט געוואָרן דורך די היטלעריסטן,--- האָט מיט צאָרן אויסגעדריקט זיין פּראָטעסט קעגן די שענדלעכע פארהאנדלונגען פון דער בן-גוריון-רעגירונג מיט דער געאָ-נאצישער אדענאוערדרעגירונג. דער שרייבער ו.?. ברוקשטיין האָט אין זיין רעדע, צווישן אנדערעס געזאָגט: ,זאָלן וויסן די ציוניסטישע סוחרים וועלבע פארשאכערן היינט פאר די נעאָ-ינאציסטן פון באָן דעם אָנדענק פון אונדזערע ליבסטע וואָט זענען אומגעקומען דורך די היטל?עריסטן, אן די אָרנטלעכע יידן פוּן דער גאָרער וועלט הייבן אזיף זייער שטים קעגן דאָזיקן שענדלעכן האנד?. ואס איז אויסן צו געבֿן א /,הכשׂר" פאר די היטלעריסטן. צווישן אונדז געפינען זיך א פך וװאָס האָבן איבערגעלעבט אוישוויץ און מיידאנעק. כבמעט יעדער איינער פון אונדזערע רייען האָט פארלוירן אין די פאשיסטישע לאגערן אָדער די עלטערן, אָדער זיין ווייבֿ, זיין קינד, קרובים א. א. מיר פּראָטעסטירן ענערגיש קעגן די פארברעכערישע פארהאנדלונגען פֿון די ציוניסטן,--- פארהאנדלונגען װאָס פארשוועכן דעם אָנדענק פוז אונדזערע נאָענטסטע און וועלכע פארהאנדלונגען באטייטן אן עטאפּ פון צוגרייטן א נייעם קריג װאָס דראָעט אונדזערע קינדער, אונדזערע משפּחות." די רייד פון שרייבער ברוקשטיין האָבן טיף בארירט דעם גאנצן זאל. נאָכדעם האָט גענומען ס'וװואָרט פארסאש איז לוע, ארבעטער אין דעם פּראָדוקציעיקאָאָפּעראטיוו ,50יטער דעצעמבער".. די ווערטער פון רעדנער האָבן דערוועקט אין אים טרויעריקע זכרונות: * אין אוישוויץ איז פארברענט געוואָרן זיין ווייב, פיר ברידער,'דריי שוועסטער... זיין פּנים האָט אויסגעדריקט שנאה און צאָרן ווען מען האָט דערמאנט וועגן שענדלעכן ציוניסטישנאציסטישן מארק, נישט ווייט פון אים איז געשטאנען יוסף הירשבערג, אָנגעשטעל?טער ביים ,,צענטער פון פארשפּרייטן דעם בוך" מיט זיין פרוי, סערענע. אויף איר האנט זעט זיך נאָך היינט דער טאטואיטרער נומער פון אוישוויץ 80258. אט איז אויך דאָ דער געטרייער סטאָליער-ארבעטער יעקב באש, פון דער מעבלפאבריק א. נ. פון ,,אלעקסאנדרו טאָמאשי", וועלכער איז נישט פֿון לאנג געוואָרן דער מייסטער פון א סעקציע. אין א אנדער ווינקל? פונעם זאל איז געשטאנען יוסף שטיין, מיטגליר אין בעל-מלאכה-קאאָפּעראטיוו ,,7יטער גאָוועמבער", וועלכער האָט לכבוד דעם 1יטן = מאי איבערגעשטיגן די נאָרמע מיט 100 פּראָצענט. די דאָזיקע, וו אלע יידישע ארבעטמענטשן וואם האָבן זיך געפונען און זאל, מענטשן װאָס די היטלעריסטן האָבן געװואָלט פארניכטן האָבן זיך אויפגעבויט א ניי לעבן. זייער אנטשלאָסנקייט צו פֿארטיידיקן דאָס דאָזיקע נייע לעבן, האָט מען געקענט אראָפּלײיענען פון זייערע פּנימער. וועגן די איבערגעלעבטע ליידן און יסורים און וועגן זיין אומבויגזאמער אנטשלאָסנקייט צו קעמפן קעגן די העצער פון א נייעם קריג, האָט אויך גערעדט דער ארבעט-שלאָגלער סאמוע? ווערצכבערגעב פון דעם טריקאָטאזש-קאָאָ' פעראטיוו{אוניטאטעא". עס האָט אויך גענומען דאס װאָרט חִבֶר פּאראסקיוו דומיטרו, סעקרעטאר. פונעם| ראיאָנאליקאָמיטעט. פוז קאמף פאר' שלום, וועלכער האָט אָנגעויזן וי שנעל עס וואקסן די כוחות פון די שלוםיפּא-טיזאנער פון דער גאָרער וועלט, וועלכע שטעלן זיך אקעגן די אגרעסיווע פּלענער פון די אמעריקאנער היטלערס..= י די אָרנטלעכע יִידן פון סיגעט, וי אלע אָרנטלעכע מענטשן פון אומעטום, וװעלן קיינמאָל נישט דערלויבן, אז דער אָנדענק פון די מארטירער פוז די היטלעריסטישע לאגערן זאָל פארשוועכט. ווערן פון דִי יעניקע. וועלכע,, פרונון אויפצוֹלעבן די ווערמאכט מיטן ציל צו צעיבינרן א גרויזאמע מלחמה! יוו יו
:
א פּראטעסטיפארזאמלונג קעגן דעם פֿארברעכערישן פארהאנדלען פון דער בן-גוריוןקלוקע מיט אדענאוער, איז פאָרגעקומען אויך און קלוזש. די פארזאטלונג איז פאָרגעקומען אינעם זא? פונעם נאציאָנאל-טעאטער וווהין עט זענען געקומען אומצאָליקע יירישע ארבעט מענטשן אויסהערן דאָס וװאָרט פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט און אויסדריקן זייער האס אקעגן דער ציוניסטישער פארברעכערישקייט. צווישן זיי, האָבן זיך געפונען קינדער און קרוביִם פון די 18 טויזנט קלוזשער יידן װאָס זענען דערהרגעט געוואָרן אין די היטלעריסטישע פארניכטונגס-לאגערן.
עס האָבן גענומען ס'וװאָרט די חברים;: שווארץ זיגפריד, סעקרעטאר פון יידישן דעמאָ
קראטישן האחייוזט קלוזשעך ראיאנאלע; פי"
אין קלישע ווערט געוויזן אן אספּעקט בשעת דער פארזאמלונג אינעם זאל פון נאציאנא?טעאטער. דער אָנוועזנדיקער עולם האָט זיך
די פצרזאמלונג פון טערגו-מורעש
זונטיק דעם 4-יטן מאי האָבן די יידישע ארבעטנדיקע מענטשן פון טערגו-מורעש זיך כאטייליקט ביי דער פּראטעסט-פארזאמלונג, אֶרנאניזירט פונעם אַרטיקן יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, קעגן דו פארברעכערישע פארהאנדלונגען פון דער ציוניסטישער קליקע פון ישראל מיט די נֶעאָינאציסטן פון באָן.
חבר וו. מארק, סעקרעטאר פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט--- רעגיאן מורעש, האָט געעפנט די פארזאמלונג. נאָכדעט האָבן גערעדט: געלבער בערקו, ארבעטישלאָגלעך ביי אי. ק. ס. ,סעטשערא"; נוסבאום ביאנקא, דאָקטערן ביי דער קליניק פאר קינדער; הערץ אלעקסאנדרו, סטודענט אויפן 2יטן יאר פון דעם. מעדיציגיש-פארמאצעווטישן אינסטיטוט און בענקע יוסף, פארזיצער פונעם שטאָטישן קאמיטעט פון קאמף פאר שלום.
מיר וועלן קעמפן קעגן די אלע--- האָט צווישן אנדערעס געזאָגט חבר געלבער בערקו -- וועלכע פּרווון צו פארווישן וי מיט א שוואם די פארברעכנס פון די היטלעריסטן. מיווילן שלום, און אלס שלוםיפּארטיזאנער וועלן מיר. אוועקשענקען אלע אונדזערע כוחות דעם קאמף קעגן די העצער פון א נייער וועלט-ימלחמח. און זייערע משׁרתים, צווישן וועלכע עס געפינען. זיך אויך די ציוניסטישע אגעגטן."
חברטע נוסבאום ביאנקא האָט דערציילט וועגן אירע ליידן אין אוישוויצער טויטדלאגער. זי איז געווען צווישן די 8800 יידן װאָס זענען דעפּאָרטירט געװאָרן פון טערגו-מורעש אין יאָר 4. דער רוב פון זיי איז דערמאָרדעט געװאָרן דורך די נאציסטן. ,איך פּראָטעסטימיטן גאנצן האס-- האָט זי געזאָגט--- קעגן די יעניקע וועלכע זיצן ביי איין טיש מיט די היטלעריסטן און פּרװװון זיי צו רעהאביליטירן!"
עס האָט אויך גערעדט דער סטודענט הער'ן אלעקסאנדרו, ער האָט דערמאנט דעם שרעקלעכן טאָג פון מאי 1944 ווען עס זענען איבע18 טויזנט יידן פון קלוזש-- וו ער האָט דעמלט געוווינט---אינטערנירט געוואָרן דורך די פאשיסטן אין געטא און װעגן די עקספּלאָאטאטאָרס פון קלוזש, בראש מיט פישער
און קאסטנער וועלכע האָבן צוזאמענגעשטעלט,
איניינעם מיט דעם געסטאפּאָ, דֶעם פַּלאן פון דעפּאָרטירן.אגן פארניבטן. די קלוזשער יידן,
און אוֹיּ, דעם פִמך האָבן. זיך די דאָזיקע גע
4
שער אדאלבערט, דירעקטאָר פון דער מעטאלורנישער אוזינע ,אונירעא"; ראָזענפעלד עלוזאבעטא, ארבעטערין בי ,טרוסטו? אלימענטאציעי פּובליטשע", וועלכע האָט פארלוירן אין אוישוויץ איר. מאן, איר איינציק קינד, דע פאטער און די פינעף ברידער; דר. לוסטיק טובעריו, וועלכער האָט פֿארלוירן אין דעפּאָרטאציע די עלטערן און א סך קרובים, און עס האט אויך גענומען דאָס וװאָרט חבר איפאסק דומיטרו סעקרעטאר פון קאָמיטעט פון קאמף פאר שלום, פון דער שטאָט קלוזש.
נאָכדעם האָט גענומען דאָס װאָרט חבֿר ח. לייבאָוויטש-שערבאן, מיטגליד אין ביורא פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט--- צעני טראל-קאמיטעט.
אויפגעהויבן
לכבוד דעם אָנדענק פון די מיליאָנען קרבנות אומגעבראכטע פון פאשיזם.
מיינע פאָרשטייער פון דער יידישער. בורזשואזיע צוגעגרייט--- מיט דער הילף פון די היטלעריסטן--- אוועקצולויפן קיין שווייץ.
הערץ' אלעקסאנדר! איז היינט, א דאנק די ליכטיקע באדינגונגען פון אונדזער פאָלקס-הע? מאקראטישן רעזשים, געוואָרן פון א טישלערגעזעל, א סטודענט און א אינסטיטוט פון העכערן לימוד.
חבר בענקע יאָסיף, פארזיצער פונעם שטאָטישן קאָמיטעט פון קאמף פאר שלום, האָט אָנגעוויזן אז דאָס דעמאסקירן דעם ריכטיקן צוועק פון די ציוניסטיש-נאציסטישע פארהאנדלונגען, איז א מאניפעסטירונג פונעם קאמף פון די שלום-פּארטיזאנער, אקעגן דעם ווידעראויפשטעלן די ווערמאכט.
נאָכדעם-האָט גענומען דאָס וואָרט חבר יאקאב וועקסלער, מיטגליד אין ביוראָ פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט--- צענטראלה קאמיטעט. דער רעדנער האָט, צווישן אנדערעס געזאָגט:
די אָרנטלעכע מענטשן וועלכע ווילן אויםריכטיק דעם שלום, רעכענען אז נאָר און טאקע נאָר אין זייערע אייגענע הענט ליגט דער כוח אויסצומיידן דעם קריג און צו פארפעסטיסן דעם שלום אין דער נאנצער וועלט. די יידישע ארבעטנדיקע באפעלקערונג אין אונדזער לאנד-- האָט חבר וועקסלער געזאָגט צום סוף פון זיין רעדע--- אָנאייגענענדיק דעם פּראָטעסט פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט קעגן פארברעכערישן ציוניסטיש-נאצוסטישן מסחר, דריקט אויס איר אנטשלאסענע שנאה לגבי די העצער צו א נייעם קריג, און גלייכצייטיק די פלאמענדיקע ליבשאפט. פאר אונדזער טייער היימלאנד; די אנטשלאָסנקייט בייצושטייערן, צוזאמען מיטן גאנצן ארבעטגדיקן פאָלק, צון איר אויפבלי."
די יירישע ארבעט-מענטשן וועלכע האָבן זיך באטייליקט ביי דער פארזאמלונג, װאָס איז אָר
גאניזורט געווען פונעם יידישן דעמאָקראטישן'
קאמיטעט--- טערגו-מורעש, האָט צוגעשטימט מיט אנטשלאָסנקייט צום פּראָטעסט פונעם יירישן דעמאָקראטישן קאמיטעט-אקעגן די פארהאנדלונגען פון דער בן
|גודיון-רעגירונג און דער נעאָ-נאצישער אדע
גאוערדרעגירונג.
די פארזאמלונג פון באָטאָשאן
שבת דעם 10-טן מאי ד. י., האָט דער באָטאָשאנער יידישער דעמאָקראטישער קאָמיטעט ארגאניזירט א פּֿראָטעסט-פארזאמלונג קעגן די פארברעכערושע פארהאנדלונגען צווישן דער ציוניסטישער קליקע פון ישרא? און די פאשיסטן פון באָן. כמעט 1000 יידישע בירגער זענען געקומען ארויפזאָגן זייער וװואָרט קעגן דעם שמוציקן מסחר.
נאָך דעם וי דער חבר א. קארבונארו, סעקרעטאר פונעם אָרטיקן יידישן דעמאָקראטישן קאמיטעט, האָט דערעפנט די פארזאמלונג, האָט גענומען דאָס וואָרט דער שלאָגלער מארקוס זינמונד, דוי אלמנה בערנטאל אמאליא, דער אוטעמיסט מילער איזאק, וועלכע האָבן ארויסגעזאָגט זייער פּראָטעסט קעגן דעם פארברעכן פון דער ישראל-דרעגירונג. זיי האָבן דערמאנט זייערע פאמיליעס און קרובים װאָס זענען געפאלן קרבנות אונטער דער פֿאשיסטישער הערשאפט, אָנװוייזנדיק אז בן-גוריון וויל? זיי היינט פארמפחרן פאר אמעריקאנער אינטערעסן.
מצד דעם רעגיאָנאלן קאָמיטעט פון קאמף פאר שלום, האָט גערעדט דער חבר מאָלדאָוועאנו וועלכער אָנגעוויזן אז די פארהאנדלונגען פון באָן זענען א רינג אין דער קײיַט פון די אימפּעריאליסטישע= מאנעוורעס אנצוצינדן א נייע מלחמה אויף דער וועלט.
צום סוף. האָט גערעדט דער חבר דר. זאלצבערג, מצד דעם צענטרא?-קאָמיטעט. פונעם יירישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט. דער רעדנער האָט דערקלערט אז די אינטערעסן פון דער בן-גוריון-רעגירונג אין די פארהאנדלונגען מיט אדענאוער באשטייען אין מיטהעלפן ווידער באוואָפּענען דעם ווערמאכט און צוגרייטן א נייע מלחמה.
דער חבר קארבונארו האָט געשלאָסן די פֿארזאמלונג, נאכדעם ווי ער האָט געלייענט דעם פּראָטעסט פונעם ייִדישן דעמאָקראטישן קאָמוטעט קעגן די פארהאנדלונגען.
קאָועספֿ. מ. שאפּירא
די פארזאמלונג פון גאלאץ
וי אין אלע שטעט פון אונדזער רעפּובליק, איז אויך אין נאלאץ פאָרגעקומען א פּראָטעסטפארזאמלונג קעגן די פארהאנדלונגען פון דער בן-גוריון-רעגירונג מיט די נאציסטן פון מערבדייטשלאנד,
די פארזאמלונג איז אָרגאניזורט געװואָרן פונעם גאלאצער יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט און איז פאָרגעקומען אינעם גאָרטן פון דער ארטיקער קהלה.
חבר סימאָן שווארץ, סעקרעטאר פונעם אָרטיקן יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט,. האָט דערעפנט די פארזאמלונג און האָט אָנגעוװיזן אז די שענדלעכע פארהאנדלונגען האָבן ארויסגערופן דעם. צאָרן פון אלע אָרנט?עבע. מענטשן; ס'האט נאָך גענומען דאָס װאָרט דער סטאכאנאָוויסט איזאס חיימאָוויטש, שעףימעכאניקער ביי. דער פאבריק ,פּאָליקאָלאָר" פון גאלאץ, דעקאָרירט מיט דעם ארבעטס-מעדאל. ס'האָבן נאָך גערעדט דער טאָקער זעלינגער סאמועל? און דער יידישער לערער טראכטטאן, וועלכע האָבן פאראורטיילט די בן-גוריון-רענירונג- װאָס פארהאנדלט מיט די מערדער פון די 6 מיליאָן יידן. מצד דעם אַרטיקן קאָמיטעט פון קאמף פאר. שלום האָט גערערט דער. חבר. קאָנסטאנטין בעזשענארו, פּרעזירענט פונעם געריכט-חויהף, וועלכער האָט אָנגעוויזן אז די פּראָטעסטן קעגן דעם מסחר פון האאג אינקאדרירן זיך אין דעם אלגעמיינעם קאמף װאָס די גאנצע וועלט פירט שלום, מצר דעם צענטראל-קאָמיטעט פונעם יידִישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט האָט גע רעדט דער חבר ישראל באקאל, וועלכער האט אָנגעוויזן אז די פארהאנדלונגען פון דער צין-. ניסטישער. קליקע מִיט די דייטשע פאשיסטן. זענען געווענדעט קעגן די אינטערעסן פונעם שלום, און העלפן דו אמעריקאנער אימפּעריאליסטן צוגרייטן א ניויע וועלט-מלחמה. צום פוף. האָט דֶער. חבר. סִימאָן:שווארץגעליוענם דעם פּראָטעסט פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט. אל טאָרעספּ. ם. שווארין
יד