די וואסערן פונעם דאָן האָבן זיך פארייניקט|

.אוקוףיבלעטער"

מיט דער ואָלגא

מיט דער שנעלקייט פונעם געדאנק האָט ארומגערינגלט דעם עררדקיילעך די ידיעה: די וואסערן פונעם דאָן האָבן זיך פֿארייניקט מיטן גרעסטן אייראָפּעישן פלום, מיט דער וואָלגא. דער 91יטער מאי 1982 וועט פארבלייבן אין דער געשיכטע אלס א זייער חשובע דאטע. ס'אוז דער טאָג אין וועלכן ס'איז פארווירקלעכט געװואָרן די ערשטע פון די גרויסע קאָנסטרוק­ציעס פונעם קאָמוניזם. ס'איז דער טאָג אין וועלכן מאָסקווע איז געוװאָרן א פּאָרט ביי 5

ימים.

אָנגעפירט פון דער פּארטיי פון די באָל­שעוויקעס בראש מיטן גרעסט; זשעני פון דער מענטשהחייט יאָסיף וויסאריאָנאוויטש

סטאלין, האָבן די סאָוועטישע מענטשן דער­גרייכט א גרויסן נצחון אינעם קאמף איבער­צואנדערשן די נאטור, זי אונטערטעניקן דעם ווילן פונעם מענטשן.

דאָס פארייניקן די וואסערן פונעם ר דער וואָלגע איז די רעאליזירונג פון א דורות­דיקן באגער פונעם רוסישן פאָלק. דאָס אין מעגלעך געוואָרן נאָר א דאנק דעם סאָוועטישן רעזשים, א דאנק דער הערשאפט פונעם אר­בעטער-יקלאס אין אליאנס מיטן ארבעטנדיקן פּויערטום.

כדי אויפצובויען די דאָזיקע גרויסע וװעײק זענען באנוצט געוואָרן סאָוועטישע מאשינען און חי לעצטע רעזולטאטן פון דער פאָרגע­שריטנסטער וויסנשאפט.. אויפן שאנטיער פי­נעם קאנאל וגאָלגאדדאָן האָבֿן צום ערשטן מאָפּ נגעהויבן צו פונקציאָנירן אזעלכע מעכטיקע מאשינען וי דער גייענדיקער עסקאוואטאָר עג ש. ס14/0'. מעכטיקע הוידנדיקע אױיטאָ­קאמיאָנען מיט א פארנעם פון 25 טאָן, בלאָ­טערפּאָמפּעס מיט א גרויסן ראנדאמענט, אויטאָ­מאטיזירטע בעטאָן-פאבריקן און אנדערע מא­שינען און אפּאראטן.

די אָנגעזאמ?טע דערפארונג באנוצן די מאָרערנע טעכניק, ואס איז געשאפן גע­װאָרן. פון דער סאוועטישער אינדוסטריע, וועט זיין א גרויסע הילף פאר די בויער פון די אנ­דערע גרויסע שאנטיערן פון דער סטאלינישע­עפּאָכע.

איינע פון די הױפּט-באדינגונגען פארן דער­פאָלגרייכן לייזן די אויפגאבן פון בויען דעם דאָזיקן קאנאל, איז געווען די צוגרייטוננס­ארבעט, װאָס איז געמאכט געוואָרן לויטן פּלאן.

די ארכעטן פונעם שאַנטיער פונעם קאנא? װאָלגא-דאן שטייגן איבער אין זייער פארנעם אוז אין זייער פּראכט אלץ װאָס איז ווען גע­בויט געװאָרן במשך פון דער מענטשלעבעג

געשיכטע. די ארבעטן זענען געמאכט געװואָרן אויף א פארטרוקנטן באָדן, מען קאָן זאָגן אויף א האלב-וויסטן באָדן. אויף אזא מין באָדן זענען געבויט געוואָרן וווינונגס-ערטער, וועלכע זענען גוט אויסגעשטאטעט געוװואָרן

מיט שולן, קלובן, קרעשעס און פּאָליקליניקעם. מיט וויפל אנרערש זענען געמאכט געװואָרן די דאָזיקע ארבעטן וי די בארימטע גרויסע

ווערק וואָס די קאפּיטאליסטן האָבן געמאכט. אוודאי זענען דאָס בויען דעם פּאנאמא-יקאנאל און העם סועץ-קאנאל אויך געווען גרויסע ווערק, אָבער מען קאָן זיי נישט פארגלייכן מיט די גרויסע ווערק פונעם קאָמוניזם, נישט דורך זייער גרייס, נישט'דורך דער צייט װאָס האָט געדויערט זי צו פארענדיקן, נישט- דורך די צילן צוליב וועלכע זיי זענען געבויט גע­װאָרן.

די גרויסע ווערק װאָס די קאפּיטאל?יסטן האָבן געבויט זענען אויפגעשטעלט. געוואָרן מיטן פּרייז פון די לעבנס און געזונט פון טויזנטער מענטשן. נאָך היינטיקן טאָג, אזויפיל יאָרן נאָכדעם װאָס זיי זענען געבויט געוװאָרן שלינגען זיי נאך איין פיל?ע מענטשלעכע קרבנות.

די צילן פון די ווערק װאָס זענען אויפ­געשטעלט געוואָרן פון די קאפּיטאליסטן זענען געווען צו פארגרעסערן זייערע פּראָפיטן, צ דערמעגלעכן די פארשטארקונג פון דער עקס­פּלאָאטאציע פון די קאָלאָניאלע לענדער, צו באהערשן פרעמדע טעריטאָריעס.

דארט ווו עם ווייזן זיך נישט קיין אוים­זיכטן אויף גאָר גרויסע פּראָפּיטן זענען די קאפּיטאליסטן נישט פאראינטערעסירט זיך צו נעמען בויען. וויפ? מאָ? האָבן מיר נישט גע­הערט פון גרויסע פּלענער צו פארוואנדלען די מדבר סאהארא אין פרוכטבארער ערד? אין די באדינגונגען פון דער האפּיטאליסטישער אֶרד­נונג, איז דאָס אָבער אומעגלעך. אוודאי זענען פאראן בעסערע אויסזיכטן פאר ריזיקע פּראָ­פיטן אין דער קריגס-אינדוסטריע.

די זעלבע זאך איז ריכטיק אין פאל? פונעם נגב אין ישרא?. דער נגב איז א מדבר. וו ישרא? זאָל זיין א שלום-ליבנדיקע רעגירן וואָלֿט מען געקאָנט אים פארוואנדלען אין א פרוכטבארער ערד. אָבער אין די היינטיקע בא­דינגונגען פון דער בן-גוריון-רעגירונג ואָס האט פארקויפט ישרא? די מלחמה-העצער, ווערט דער נגב פארוואנדלט אין א סטראטעגישע באזע.

ביי אונדז אין ל?אנד און אין די אנדעריע פאָלקס-דעמאָקראטישע לענדער ווערן געשאפן גרויסע ווערק, אזויווי דער קאנאל דוניי-שוואר­צערדים,. די הידראצענטראלע ,וו. אי. לענִין" פון ביקאז אוֹן אנדערע. די דאָזיקע ווערק, װאָס ווערן געמאכט לויטן ביישפּי? פון די גרויסע ווערק פון סאָוועטן-פארבאנד און מיט דער ברידערלעכער הילף אין מאשינען און דערםא­רונגען פון די קאָנסטרוקטאָרס פונעם קאָמו­ניזם, ווערן געמאכט כדי צו פארבעסערן דאָס לעבן פון די ארבעט-מענטשן.

די דְאָזיקע װוערק זענען זיילן אין דער גרויטמער פעסטונג פונעם שלום-לאגער. דערפאר איז אזא מין געשעעניש ווי די פונעם. פאר­ענדיקן דאָס בויען דעם קאנאל וװאָלגא-דאָן געווען א גרויסער יום-טוב נישט בלויז פארן אֶוועטישן פאָלק נאָר אויך פאר אלע שלום­ליבנדיקע פֿעלקער פון דער וועלט.

ש. שטייץ

ט /­2 ­

' וִ

ונעם ישראלה.גן-עדן'

ייריש-אראבישע פּראָטעסט-פארזאמלונג אין תל-אביב קעגן דעם דיסקרימינאציע-געזעץ לגבי די אראבער

תלדאביב(ס8ּ.). ,דער קאמיטעט פאר אוים­בעסערן דאָס געזעץ וועגן בירגערשאפט" האט אָרגאנוזירט. א פּראָטעסט-פארזאמלונג אין תלֿ­אביב. דער ערשטער רעדנער דער גייסטלעכעב ראפיק פאראה האָט אָנגעוויזן, אז דאָס דאזיקע געזעץ ברענגט דיסקרימינאציע פאר א טייל פון דער באפעלקערונג בלויז צוליב איר אראבישער אָפּשטאמונג. דער רערנער האָט אונטערגע­שטראָכן, אז ס'איז נישטאָ קיין שום בארעב­טיקונג פארן אוועקשטעלן אלס בירגער פון צווייטער מדרגה איינוווינער, ואס זענען גע­בוירן און לעבן אין ישראל.

ד"ר שג אויזנשטאט האָט דערקלערט, אז דאָס איצטיקע געזעץ וועגן בירגערשאפט, װאָס די בנסת-מערהייט האָט אָנגענומען, טרעפט אין

דער גלייכבארעכטיקונג. פון מינדערהייט.

א גאנצע ריי יידישע און אראבישע רעדנע­האָבן אָנגעוויזן, אז די גרונטיקע דעקלאראציע פון דער ישראל-רעגירונג, וועלכע האָט כלומרשט פּראָקלאמירט גלייכהייט, פרייהייט און. יושֶׁר פאר אלע איינוווינער קאָן אונטערשיר פון

דער אראבישער

ראסע, נאציאָנאליטעט און גלויבן"--- איז ברו­

טאל פארגוואלדיקט געוואָרן.

די=אויזאטלונג זאָל באק מען באגריסונגם­טעלעגראמעס פון דער ליגע צו פארטיידיקן די מענטשן-רעכט, פון דער פרויען-ליגע צו פארטיידיקן דעם שִלום, פונעם קאָנגרעס פון דוי אראבישע ארבעטער, פארבאנד פון די פּא­לעסטינער ארבעטער און אנדערע דעמאָקראטישע אָרגאניזאציעס.

רערוקציעס אין דער טעקסטיל-פאבריק ,,לורזיהי'

תלהאביב. נאָכן רעדוצירן עטלעכע צענדליק ארבעטער, וועלכע זענען מיט א קורצער צייט צו­דיק אנגאזשירט געװואָרן צו דער ארבעט אין דער טעקסטיליפאבריק ,,לודזיה", האָט זִיך איצט

פּאָליגראפישער צענטער נר. 3= אינדוסטריעלע מלוכה-אונטערנעטונג.

אָנגעהויבן א כוואליע פון רעדוקציעס צוֹוישן די ארבעטער וועלכע ארבעטן שוין דאָרט לאנ­גע יאָרן. די סיבה פון די רעדוקציעס-- מאנגפ אִין רוישטאָפן.

בריוו פון ישראל

מיר ברענגען ראָ, פראגסענטע פון א בריט וועלכן ס'האָט באקומען פון יפוראל מאטילרא שוואר? פון בוקאַרעשט, ססר. קאטאָן טעאָדאָ­ריאן. ור.- 56.

---אונדזער מלאכה ווערט פּונקט אזוי שלעכט באצאָלט וי אלע אנדערע מלאכות. דאָ זענען נישט פאראן אזויפי? פאבריקן אָדער אנשטאלטן אז זאָלסט קענען האָבן א באשטענדיק פּאָסטן. כדי צו האָבן א שטאנרהאפטיקע באשעפטיקונג הייסט האָבן גרויסע פּראָטעקציע און ביזט נאך ערגער באצאָלט וי מען זאָ? דיך ווארפן וי א באָל פון איין מייסטער צום צווייטן. דער ,דינסט-אמט" שיקט דיך צון א מייסטער, ער האלט דיך אָפּ אייניקע טעג און פון אים גייסטו ווייטער. כ'האב דא געלייענט אז דאָס זיצן. פון די עולים אין דער מעברה ווארטנדיק אויף אן אמתער דירה וועט זיך ציען פון איין יאֶר בין 5 יאָר. דאס הייסט אז אין 7 יאָר ארום זאָלסטו קענען אריינטרעטן און אן אמתער וווינונג. בוז דעמלט זאָלסטו ליידן וי אין טראנסניסטריע... די לאגע פון דערנערונג איז א שוידערלעכע. איר שרייבט וועגן קאָנסערוון. יאָ, די גוטע זע­נען זיער טייער און נישט צו געפינען, פון די געמיינע בי איך שוין זאט...'.

איך זאָג אייך דעם אמת אז' איך בין נישט געווען באוווסטזיניק כליזמן כ'האָב מיך נישט אינטערעסירט פון דער היגער לאגע. איך, װאָס האב אין מיינע קינדעריארן געליטן פון די באלבאטים, איר ווייסט דאָך, היינט ווען כ'האָב מיך ווידער אין זיי אָנגעשלאָגן געם. איך מיר

וי גוט פּ'איז איער רעזשים. גלייך

וי כ'בין געווען טויב ווען כ'האָב נישט געהערט ואס דער יידישער דעמאָקראטישער קאָמיטעט האט געזאָגט. װאָס אָנבאטרעפט די עקאָנאָמישע לאגע, איז זי א גאָר של?עכטע...

אייך דארף נישט ערגערן מיין?אגע, דערפאר ווייל דאָס נארישקייט בין איך אליין באגאנגען, וי עס האָבן באגאנגען אויך אנדערע וועלכע עס איז נאָך ערגער, וועלכע ארבעטן שווערער פוּן מיר, האָבן נישט קיין מלאכה,. וווינען אויף געפערלעכע גרעניץ-פּלעצער, כאָטש דאָס גאנצע לאנד איז א סכנה...

נײיחיאָר האָט איר זיך פארוויילט) ס'טוט מיר חנאה וואָס איר?עבט וי מענטשן. דא, בין איך געווען אויף די כוואליעס פונעם שטורם און כאָטש כ'האָב זיך באוואָרנט, דאָך האלטן מור אים ער זאָל נישט אנטלויפן. כ'האָב דיר פארגעסן צו זאָגן, אז ס'איז די רייד פון מיין צריף, א ווונדער-שטוב(קאמער). אייניקע איז דער צריף אוועקגעפלויגן פון אונטער זיי און זיי זענען געבליבן אויף דער פרייער לופט ביז די ארמיי האָט זיי עוואקואירט. כ'קאָב גע­זאָגט מיין צריף-קאמאראד, אז מיר דארפן דעקארירן דעם צריף וויי? ער האָט באוויזן א העלדישן ווידערשטאנד...

כ'בין זיכער אז ווען איר לייענט מיינע שו­רות שטעלט איר אייך פאָר אז ס'איז שלעכט, אכער קיינער קען נישט קענען די רעאליטעט סיידן ער קומט אהער, און דעמלט איז שוין צו

ש

נאטיצן

ווער ס'פירט אָן די אמעריקאנער פּאָליטיק

אין דער זונטיק-יביילאגע צו דער ,ניודיאָרק הערא?ד טריבון" אָפּ ײ פאנטאסטיש-פארכאפּנדיקע קאָרעפפּאָנדענץ פון א געוויסן לעסלי ליבער, וועלכער איז מודיע זיינע לייענער אז אינעם שטאט ווירדזשיניא, דריי מיי? אונטער דער שטאָט ריטשמאָנד גע­פינט זיך א שקאפּע מיטן נאָמען ,ליידי אונ­דער" וואָס באדייט ,מאדאם ווונדער".?יבע­

שטעלט פעסט, אז דִי דאָזיקע שקאפּע, קאָן טרעפן געדאנקען, פאָראויסזאָגן די צוקונפט,

דערין אויך דעם רעזולטאט פון די פּרעזידענטן­וואלן,' דאָס פאָרמירן זיך פון נייע און דאָס פאלן פון אלטע פראנצויזישע רעגירונגס-קא­

און אז זי שרייבט אפילו אויף א ספּע­ציעלער שרייב-ימאשין. עס גייען ארום קפֿאנ­גען אז א סענאטאָר, וװואָס שפּילט א גרויסע ראָלע אינעם אויסארבעטן די אױיסערןפּאָליטיק, קומט זיך באראָטן מיט דער שקאפּע, איידער ער טראָגט אריין א פֿאָרשלאג אין סענאט.

בינעטן,

ס'איז באקאנט פון דער געשיכטע, אז דער רוימישער צעזאר קאליגולא האָט באשטימט

פערד אלס קאָנפו?. דאָס דערהויבן די מאדאם ווונדער" צום ראנג פון א ראטגעבער אין אקטועלע פּאָליטישע פראגן, קאָנקורירט ערנסט מיט די צייטן פון קאליגולאן לויט איך זינלאָזיקייט און טפּשות.

זיין

אין דער ,, פרייער וועלט"' בליט אויף דער שקלאפן-האנדל..

איינע פוז די בעסטע געשעפטן קישע ביזנעס-לייט איז דער האנד? מיט קינדע-. די עלטערן. ואס זענען קרבנות פון ארבעט­לאָזיקייט און פון נויט, צו שטארבן-פאר הונגער זענען געצווונגען= צ פארקויפן זייערע קינדער. אין פראנקרייך אי איניינעם מיטן אמעריקאנער לעבנס­שטייגער" אימפּאָרטירט געװאָרן אויך די דאָ­זיקע מאָדערנע פאָרם פונעם שקלאפן-האנדל. די פּרײיו פון די קרבנות פון די אָפּשיילעכע וחרים גייט ארויף ביז 100.000 פראנק פון וועלכע זייערע מאמעס באקומען העכסטנס די העלפט.

באזונדערס פרוכטבאר איז דער האנד? מיט די קינדער אין די קאָלאָניעס. עס ווערט מאכט אויף א גרויסן מאסשטאב, ווייל

פוֹן. די יעגר

נע­מען

ד נישט אין קיין אינוועסטיציעס מען דארף. נישט באשטעכן די פֿאָליציי. דערשיטערגדיק די טראגעדיע פוֹן א פרוי יאָרף ראווא גאָרונג פון אינדז? יאווא, װאָס איז געווען געצווונגען צוֹ פארקויפן אירע קינדער כדי זיי צו ראטעווען פונעם אומקום. דער פוחר האָט ,,באצאָלט" דער אומגליקלעכער מאמע... 8 טעלער רייז פארן ערשטן קינד, דעם זעלבן קוואגטום סאָיא-טייג פארן צווייטן קינד און פארן נידעריקע סומע פון 28 רופיעס. אזעלכע שוידערלעכע פארברעכן ווערן געטון און דער זעלבער צייט וואָס די טרוסט-מאנ­נאטן ווארפן ארויס טויזנטער דאלארן כדי צו פארזיכערן באקוועמלעכקייט און א געשמאק לעבן זייערע און זייערע קעין.

רען

דריטן די

החוי הינט

די יירישע פאָלקסמאסן אין בראזיליע אין קאמף קעגן די ציוניסטישע פּראָװואָקאציעס

די בראזיליאנער יידישע באפעלקערונג פירט א פארביטערטן קאמף קעגן דער היימישער און פרעמדער רעאקציע, וועמען עס שטייט וי א דארן אין אויג די ברייט-פארצווייגטע געזעל­שאפטלעכע און קולטור-טעטיקייט פון די אָר­גאניזאציעס ,צענטער פון קולטור און פּראָ­גרעם",;יידישער יוננט-קלוב ,קאביראס", ;יירישע פרויען-אָרגאניזאציע ,,וויטע קעמפּנער", ארום וועלכע עס זאמלען זיך ברייטע קרייזן פון יידישע ארבעטס- און פאָלקסימענטשן.

קעגן די דאָזיקע אָרגאניזאציעם און זייערע איינפלוסן און דער עיקר קעגן דעם יוגנטיקלוב /קאביראס" ווערן אָנגעווענדט פּאָליצייאישע רעפּרעסיעס מיטן ציל זיי צו ליקווידירן. אויף די דאָזיקע פּראָגרעסיוו-דעמאָקראטישע אָרגא­ניזאציעם שארפן שוין פון לאנג די ציין די רעאקציאָנערע עלעמענטן פון דער ,,אוניפיקא­דא"(א קאָמבינאציע פון יידישן ועלט-קאָנ­גרעס), עם איז נישט קיין צופא? ואס גראָר איצט האָט די ,אוניפיקאדא" באשלאָסן אוים­צושליסן פון דער. ריאָ-דע-זשאניירער יירישער פעדעראציע דעם ,פארבאנר פֿון פּוילישע יירן",

די געזעלשאפט /פריינד פון יידישן טעאטער", וי אויך דעם יוגנט-קלוב ,,קאביראס". עס איז אויך נישט קיין צופא?, ואס דווקא איצט, ווען די יידישע באפעלקערונג מאָביליזירט זיך צום קאמף אָפּצושלאָגן דעם אָנגריף פון די פאשיסטישע מאכטיאָרגאנען אויף דער פּרעב­טיק אויפגעבויטער פּראָגרעסיווער מאסן-אָרגא­ניזאציע פון דער יוגנט, איז באוווסט געװאָרן, או די /אוניפיקאדא"לייט האָבן געקויפט א בנין אויף לאר אָנזשעראָס, כרי צו עפענען זייערן א כלומרשטן יוגנט-קלוב, מיט דער הילף פון מסירה און טעראָר ווילן די ,נאציאנאלע פארזאָרגער". איינשפּאנען די יידישע יוגנט פון בראזיליע אין ציוניסטיש­רעאקציאָנערן רייטוואָגן.

און שויכות מיט די דאזיקע פּאָלֿיצייאישע פּראָוואָקאציעס, וועמענם אינספּיראטאָרן עס זענען די ציוניפטישע רעדל-פירער, האָט זיך אין בראזיליע אנגעהויבן א שארפע פּראָטעסט­קאמפּאניע, כדי אָפּצושלאָגן די אָנגריפן פון דער פאשיזירנדיקער רעאקציע אין בראזיליע מיט אירע יידישע יוצר-משרתים.

*

2