Jahrgang 
187 (1952) נר. 187 7-טער יאָרגנג
Seite
4
Einzelbild herunterladen

29

װאָרט צופי? אָבער צו ווייניק.

זייט 4

די רעזערוון פון גענערא? קלארק

צי איז אייך שוין אמאָ? אויסגעקומען צו הערן א געשיכטע פון* זעלנער, װאָס האָט

צוליב דער היץ און מידקייט אוװעקגעװואָרפן כמעט. זיין גאנץ געווער און געקומען אויף. דער פראנטלליניע בלויז מיט א לעפל? נו וואָס, אז דאָס קרוגס-מיניסטעריום

דערקלערט, אז די געשיכטע האָט א גליקלעבן סוף. ,אין קאָרייע גייען נאָך די כפּעציעלע. אָפּ­טיילונגען צו זאמלען געווער און פארמעגן טריט ביי טריט נאָך די פוסגייער ביז דער סאמעץע פראָנט-ליניע,. צונויפנעמענדיק דאָס געווער, וי נאָר יענע ווארפן עס אוועק."

אזוי קאמענטירט די אגענטור אסאָשייטער פּרעס די דערקלערונג פֿונעם שטאב-שעף פון דער אמעריקאנער ארמיי גענערא? קאָלינס. צי איז דער גענעראל אין יענעם טאָג נישט געוען אבים? צי אָפנהארציק: אבסאָלוט נישט. ער האָט זיך נישט ארויסגעכאפּט מיט קיין איין ער האָט זיך אפילו בארימט, אז דער ,סיסטעם פון זוכ} אװעקגעוואָרפן געווער האָט זיך ארויסגעווֹיזן אלס ריכטיקער". אמת, דער גענעראל? האט נישט פארגעלייגט צו שאפן נייע גרופּן, וועלכע זאָלן צונויפגעמען דאָס געווער ואס עס האָבן פון זייער זייט אועקקעוואָרפן די גרופּן, וועל­בע נייען נאך טריט בי טריט נאָך די פוס" גייער".

די וואשינגטאָנער צייטונגען טיילן מיט וועגן א צווייטן סיסטעם--- וועגן א ,סיסטעם פון זוכן דעזערטירן". אָבער, וי ס'ווייזט זיך א" רויס, אנטשפּרעכט נישט דער דאָזיקער סים­מעם אין דער פולער מאָס דעם ציל. די זעלבע אסאָשײיטעדיפּרעס אגענטור שטרייכט טאקע אונטער אין א טרויעריקן טאָן, אז ,,דאָס קריגס­מיניסטעריום פּלאנירט אויסצוגעבן אין קו­מעגריקן יאר אויף אנטדעקן דעזערטירן מער וי אויף אויסצייכענען.די זעלנער מיט מע­דאלן". עס זענען שוין טעטיק אָפּטײילונגען צו

{ כאפּן דעזערטירן. אָפּטיילונגען צו זאמלען א­

װעקגעװואָרפענע מעדאלן זענען נאָך נישט גע:

- שאפן געוװואָרן.

דער 19-יעריקער מאיקל קונאק, א זעלנער פון דער אמעריקאנער ארמיי, האָט געהערט וועגן דעם, אז מען דארף זיי ארויסשיקן אין גיכן אויפן קארעישן פראנט. גלייך דערנאָך האָט ער ארויסגעגנבעט זיין חברס שטיוול, איבערלאָזנ­דיק אויפן אָרט פון פארברעכן זיין היטל.. ער האָט געטרוימט, אז מען וועט אים ,,דערקענען" און באשטראָפן פאר דער גנבה. א שרעקלעכער טעות! די נאטשאלסטווע האָט באגנעדיקט דעם פיל-צוזאָגנדיקן יונגנמאן און שיעור אים נישט געגעבן קיין אוואנם. איבערגעשראָקן צולוב אזא ווענדונג פון דער זאך, האָט מאיק? באשלאָפן צו מון דאָס װאָס ס'איז נאָר מעגלעך. אין דער אָנוועזנהייט פון עדות האָט ער דערשאָסן דעם לייטענאנט וויליאמסאן און אויף' די ליבנס­ווירדיקע פראגן פונעם קאָרעפפּאַנדענט= פין יונייטעד פּרעס האָט ער פריידיק געענטפערט:

= איך. האָב דערהרגעט א מענטש, כדי צו באפרייען זיך פון מיליטער, און איך װאָלט דערהרגעט יעדן איינציקן, ווער ס'וואלט מיך געשטערט דאָס צו טון! שרייבט: דאָס איז

ביפשטעקס און ניט קיין קאטלעטן.

געווען א דורכגעטראכטער און פאָרויס בּלאניר­טער מאָרר.

צי קאָן אָבער האלטן אזא מין אופן פון ארויסדרייען זיך פון גיין אויפן פראָנט פאר א זיכערן. די אמעריקאנער גענעראלן אין קארעע זענען נייטיק טאקע מעררדער, ואס מער מערדער; דעריבער, דארף מען מיינען, אז מאיקל האָט זיך אומזיסט באמיט. ער וועט נישט זען קיין טורמע, פּֿונקט וי ער קאָן נישט זען זיינע אויערן!

קליגער האנדלען די פליער. א טייל פן} זיי זאָגט זיך פּשוט אָפּ צו פליען קיין קאָרעע. זיי שטרייקן, אזוי. צו זאָגן, נישט אוועקגייענריק פון לופט-פּלאץ,

די האנדלונג פוּן די פליער קאָן האָבן א שלעכטע ווירקונג אויפן אלגעמיינעם מאָרא­לישן צושטאנד פון די באוואָפנטע כוחות" -* רייסן זיך דעם גאָרג? די ספּיקערס פונעם אמעריקאנער ראדיא.

וועגן ואס גייט עס?--- פרעגט. צעטומלט

. די ניו-יאָרקער צייטונג ,, דיילי ניוס" און נישט

געפינענדיק קיין ענטפער, ענטפערט זי תמע­וואטע:--- דאָס איז אוֹמבאדינגט אן ערנסטער ענין."

אזוי איז עס טאקע! די פליער, שיסער, רא­דיסטן, שטורמאנס דערקלערן צוזאמען און יע­דער באזונרער: ,שלאָגן זיך אין קאָרעע /-­דאָס איז זעלבסטמאָרר", מיר זעען נישט דערין קיין שום זין". פאר די טויטע רעדן די ל?עבע­דיקע. די אלמנה פון. קאפּיטאן פֿון דער אמע­ריקאנער אוויאציע מערווין טעדאָר, װאָס אין דערהרגעט געוואָר| אין קאָרעע, האָט פארוי­פערט די מיליטערישע מאכטדאָרגאנען, אז ווען איר מאן װאָלט געלעבט, וואָלט ער געטאָן דאָס זעלבע.

װי האָט זיך פאָרגעשטעלט די מלחמה אין קארעע א ווערבירטער אמעריקאנער וי א האנדלס-אונטערנעמונג, א גוט געשעפט, א פעטן ביזנעס. װאָס איז איז פאר אים געװואָרן אין דער ווירקלעכקייט? א בית-עולם, א קללה, א שעכטהויז.- אין היינטיסקן אמעריקע איז בא­שטימט געװאָרן,. לויטן. גאסטראָנאָמישן אוים­דרוק פון סענאטאָר דוגלאס א ,פּרייז-קוראנט אויף קאמפס"גייסט". צו װאָס פאר אן אָפנ­הארציקייט זיי זענען דערגאנגען! פוסגייער פארגלייכט מען מיט ווורשטלעך. פליער מיט -= ביפשטעקס. אָבער די פּשוטע אמעריקאנער ווילן נישט זיין סיי קיין ווורשטלעך, סי! קיין דערפאר אָבער ווילן זיי בְלייבן לעבן.

אין דער אמעריקאנער ארמיי עקזיסטירט צוגאָבדאָפּצאָל ריזיקירן". דער, װאָס האָט געוואָלט פארדינען, האָט ריזיקירן, לויטן /פרייז-קוראנט אויף קאמפס-גייסט" האָט ער געהאלטן, אז צוויי הונדערט דאָלאר אין בעטֿער, וי דרייסיק דאָלאר, און אז ריזיקירן = איז א דערהויבענע זאך. איצט צייגט ער זיך איבער, אז ריזיקירן אין קאָרעע איז נישט קיין דערהויבענע, נאָר א נישט דאנקבארע זאך. ער הייבט אָן צו פארשטיין, אז ס'איז בעסער צו זיצן צוויי יאר אין טורמע, וי צוויי שעה אין קאָרעע.

איוו

די ווירטשאפט פון ישראל אונטערן דיקטאט פון וואשינגטאָן

תליאביב(ספ.). די ישראלריקע דעמאָקרא­טישע פּרעסע טיילט מיט, אז די קרייזן, װאָס שטייען נאָענט צום פינאנס-מיניסטעריום גיבן איבער וועגן אן אקטיווער אינגערענץ פון מאק דאניעלן אין די ענינים פון דער ווירטשאפט­לעכער פֿאָליטיק פון דער בן-גוריון-רעגירונג.

די פונקציאָנארן פון דער אדמיניפטראציע, װאָס פארנעמט זיך מיט די פראגן פון דער אמעריקאנער הלוואה האָבן אױיפגעפארערט די ישראלדרעגירונג צוצושטעלן אין אויבנדער­מאַנטן אמט די גענויע פּלענער פון ישראלדיקן

אימפּאָרט ביזן 25יטן מאי ד. י.

און חסכם מיט דער דאָזיקער אמעריקאנער פאָרערונג דארף דער ישרא?-אימפּאָרט צונע­פּאסט ווערן צום פינאנסדיאָר פון די פארייניק­טע שטאטן; װאָס הייבט זיך אָן דעם 18יטן יוני ד..ו..

אין שייכות דערמיט איז און געאיי? געשאפן געװאָרן א ווירטשאפטלעכער אפּאראט אונטערן פארזיץ פוֹן ד"ר גאאטאָן, װאָס ארבעט ביי" טאָג און ביינאכט, כדי צוצושטעלן. אין באשטימטן טערמין די געפארערטע דאָקומענטן

י*

די בן-גוריון-רעגירונג האָט אָנגענעדן דיפּלאָמאטישע באציונגען מיט יאפאן

תלדאביב(ס8ּ.). ס'איז דא פארעפנטלעכט געװאָרן אן אָפיציעלער קאָמוניקאט, אז צווישן ישראל און יאפּאן זענען געשלאָסן געוואָרן די­

: פּלאָמאטישע אָנהייבנדיק פון 18-יטן -מאי ד. י.

אין שייכות מיטן אױבנדערמאָנטן שריט פון דער בן-גוריון-רעגירונג, ואס איז געמאכט גע­װאָרן אויפן באפעל פון סטייטסדדעפּארטאמענט, שרייבט צוו, אנד. דער ,קו? העם"; ס'איז א פאקט, אז קיין. שׁוֹם אזיאטישע מלוכה /'= אפילו די גרעסטע צווישן זיי, אינדיע-- האָט נישט אָנערקענט די יאָשידארעגירונג. די דאָ­זיקע האנרלונג פון דער בןתוריון-רעגירונג דארף מיטהעלפן דער אמעריקאנער דיפּלאָמא­טיע צו באקומען אן אנערקענונג פאר דער אמע­ריקאנער אָקופּאציע-מאכט אין יאפּאן דורך אנ­דערע אמעריקאנער סאטעליטן אין אזיע. דער

פּאָליגראפישער

2

צענטער נר. 5= אינדוסטריעלע מלוכה-אונטערנעמונג.

אנטי-סאָוועטישער און אנטי-כיגעזישער כאראק­טער פון דיפּלאָמאטיש אָגערקענען די יאָשירא­רעגירונג אונטערליגט נישט קיין שום ספק. ס'אוז אויך זיכער--- שרייבט ווייטער דעך קול. העם",= או די ישרא?-רעגירונג וועט פון דעם נישט געניסן קיין שום ווירטשאפט­לעכע אָדער פּאָליטישע נוצן. פארקערט: די אתטערעסן פון דער ישראלדרעגירונג פאָדערן פון איר צו זיין אין לאגער מיט אלע אזיאטישע פעלקער, וועלכע קעמפן קעגן דער ווידעראוים­לעבונג פון דער יאפּאנישער אגרעסיע. דער דעמאָנסטראטיווער שריט פון. דער בן-גוריון­רעגירונג האָט פאר א ציל ארויסצוווייזן די וואשינגטאָנער באפעלגעכער איר בלינדע.= גע­

טריישאפט און געהאָרכזאמקייט פאר דער אוואג­

טוריסטישער פּאָליטיק פון סטייטס-דעפּארטא-|

מענט.

ו|

| ו ו

,איקוףיבלעטעו-"

אט עמאס:,

גר. 187

נאטיצן­

די שפּראך-וויסגשאפט פון דער אגרעסיע

אין דער לעצטער צייט האָט די אמעריקאנער און ענגלִישֶע ציווילע און מיליטערישע פּרעסע זיך באשעפטיקט, אין א ריי ארטיקלען, מיט פּראָבלעמען פון לינגוויסטיק. דער פלוצימדיקער אינטערעםס פאר דער פילאָלאָגיע שטאמט נישט פון קײַ! וויסנשאפטלעכע באשעפטיקונגען. מען ווי? לייזן דו פראגע פון א געמיינזאמער שפּראך פאר דער, אייראָפּעישער ארמיי".

דער פֿענטאגאָ וואָלט שטארק צופרירן גע­ווען אויפצוצווינגען די ענגלישע שפּראך אוֹיף דער ,אייראָפּעישער ארמיי", ווייל זי וועט דארפן באקומען דו באפעלן פונעם אמעריקאנער קאָמאנדאמענט און זיך שלאָגן פאר די אינטע­

רעסן פון די יענקישע אימפּעריאליסטן. נאָ­אויסלערנען ענגליש קאָן מען נאר צווינ;ען די מארשאליזירטע גענעראלן און מיניסטאָר! װאָס זענען געוווינט פלינק אויפצוכאפּן די בא­פעלן פון וואשיננטאָן... אָבער די איינפאכע פראנצויזן, איטאליענער, דייטשן, בעלגיער און האָלענדער, וועלן נישט וועלן פארלאזן זייער מוטער-שפּראך.. דערווייל באנוצן זיי דאָרט אין מערב-אייראָפּע נאָר איין ענגלישן זא:, יעגקי, גאָו האום!" אוודאי איז דאָס נישט גענוג פאר אן ענגער צוזאמענארבעט ואס דער פּענטאגאָן באגֶערט פאר זייער ,,אייראָפּעישער ארמיי",

היטלערס ליבלינג-אקטריסע קריגט צוריק ,,איר"' וילע אין מערב-דייטשלאנר

ס'איז די רעדע וועגן לעני ריפענשטאל. זי פלעג ארויסווייזן* באזונדער קאניבאלישן פארגעניגן צוצוקוקן וי יידן ווערן אומגע­בראכט. זי איז אפולו אָפּטמאָ? פאָטאָגראפירט מיט א גרופּע שטורם-טרופּן, וועלכע פורן דורך אן אקט פון אויסשיסן יידן אינעם שטעטל קאָנסקי, און פּױילן. די היטלער-אקטריסע איז ספּעציעל פארבונדן מיט איין פאל, ווען זי איז

א ,,טויבערי'

בי די לעצטע פארלאמענטזזיצונגען= איז טשורטשיל דערשינען מיט א טרייבל אין אויער. ער איז לעצטנס נאָר טויב געוואָרן. די וועלט זאָגט אז ער איז שוין פון לאנג טויב צו די פארלאנגען פון די מאפן, וועלכע מאָנען א פּאָ, לטיק פון שלום און ס'זאָ? אויפהערן די מי­זעריע װאָס ס'ברענגט דער באוואָפענונגסיגע­יעג. איבערהױיפּט הערט נישט טשורטשיל, װאָס דאָס פאָלק האָט אים לעצטנס געגעבן. אָנצו­הערן: אז עס וי אים וי גיך זען אן עקס­פּרעמיער. כאָטש ביי די ל?עצטע פּארציאלץ וואלן, זענען די קאָנסערוואטאָרן געפאלן מיט

געשטאנען און הנאה געהאט וי די נאציס שיסן אויס 39 יירן, מענער, פרויען און קינדער, וועלכע זענען פריער געווען געצווונגען צו גראָבן זייערע אייגענע קברים,

איצט וועט די נאצישע סאדיסטקע. ארומ­שפּאצירן אין ,איר" 6 צימערריקע וילע און אויפנעמען אירע אמעריקאנער געסט, אנשטאט זי זאָל פוילן ערגעץ אין א טורמע.

מלחמה-העצער

גרויס דערפאָלג, מאכט זיך טשורטשי? אז ער הערט נושט, באגלייך וי זיינע אמעריקאנער באפעלגעבער װאָס מאכן זיך נישט הערנדיק צום אלץ וואקסנדיקן-גאָ האמע"(פאָר אחיים)! אייניקע זאָגן אָבער, אז טשורטשיל וועלכער האָט צוריק מיט א פֿאָר יאָר, און פולטאָן, גע­געבן אָנצוהערן דער וװאָלסטריט-קליקע בראש מיט איר משרת טרומאן, זיינע פּלֿענער גע­ירשנטע פון היטלערן--- האָט זיך אצינד א­ריינגעלעגט דאס טרייבל אין אוער כרי ער זאָל בעסער הערן דאָס ,,קול פונעם אמעריקאנער באלעבאָס".

די ביזנעסילייט ,,זאָרגן זיך' פאר די ארבעטעך

דער אָרגאן פון די גרויסע ביזנעם, ביזנעס וויק" נים א רעכענונג, װאָס ווייזט וי אזוי די גרויסע, באָסעס" פון דער אמעריקאנער אינ­דוסטריע האלטן לעצטנס אין אוועקנעמען גרויסע טיילן פון דער אינדוסטריע פון די גרוֹי­סֶע צענטערן און זי איינשטעלן אין פארשידענע קליינע שטעט. דער. באריכט זאָגט, אז פון 449 אונדוסטריעלע בויפּראָיעקטן װואָס קאָסטן דריי

אמעריקאנער

אין אן אפּריל-ינומער פונעם אמעריקאנער טאָג", איז אָפּגעדריקט א בריוול פון א לייץ­נער פוז ברוקלין, וועלכער דערציילט, וויאזוי נאצישע בויאנעס מושטירן זיך מיט לאנגץ שטעקענעס. ער גיט אויך איבער וועגן א פאל אין ברוקלינער געגנט ,ווו א גרופּע פרויע! האָבן געזוכט צו טעראריזיר| יידישע געשעפטס­לייט און האָבן אגיטירט מען זאָל נשט קויפן

זי זאָרגן זיך פארן

אינעם ענגלישן פּארלאמענט, האָט דעם 9גיטן מאי 1952, גענומען דאָס װאָרט א קאָנסערווא­טאָרישער רעפּוטאט, אָסבאָרן, א כערזע-מאן און א דירעקטאָר פון פארשירענע טעקסטיפ­און באשפּייזונגס-אונטערנעמונגען. ער האָט ארױיסגעזאָגט זיין זאָרג און זיין שרעק, וועגן דעם אומגליק װאָס הענגט אובער ענגלאנ­און אמעריקע און האָט געפאָדערט מען זאָל זאָפֿאָרט אָנעמען ,,ווירקנדיקע מאָסמיטלען" צו­צוגרייטן א קאמפסיפּלאן" אויף צו פארהיטן פון דעם גרויסן אומגליק. דער אומגליק וועט אומפארמיידלעך געשען אין פאל פון א.. רעג­לעמענטירונג. פון די אינטערנאציאנאלע פּראָ­בלעמען.:: )טאָמער וועט דאָס געשען, זענען מיר אין 518 15פפפפפצו יי ימע טטטממטימסמטמממײיבטאמצאמ,,,,

18 פנ 2 2 0 טעה וע מע

דער יי רישער מלוכה-טעאטער פון בוקארעשט אין טורנע

מיט דער פּיעסע

.-אויסלייטעררונג"" פיז ול אסאן

און דעם ספּעקטאק? מיט געזאנג און טענץ

.דאס פאלק זינגטיי

מיליאָן דאָלאר, האט מען בלויז 78 אויפגעבויט אין שטעט מיט א באפעלקערונג פון איבער 200 טויזנט. איבער א העלפט פון די 449 פּראָיעקטן, האָט מען אױפֿגעבויט אין. געגנטן וואָסּ זענען אינגאנצן ווייט. פון די גרעסערע צענטערן. ס'איז קלאָר, אז דאָם איז איינע פון די מיטלען אויף ארונטערצודריקן די ארבעטסיי באדינגונגען פון די ארבעטער.

כוליגאנעס

ביי קיין יידישע סוחרים און ווען אייניקע קריסטלעכע קונים האָבן שוין געהאט געקויפט זייערע ארטיקלען, הְאָבן די בויאנעס געמאכט א ליארם און פארלאנגט דאָס געלט צוריק פון ידי יידישע. קרעמער, גיוט וועלנריק האָבן קיין סקאנדאלן, האָבן אייניקע יידישע קרעמער או­געקערט דאָס געלט, אבער דעם אנדערן טאָג האָבן אנרערע גרופּעס געטון דאָס זעלבע".

וגעפאר"' פון שלום

געפאר אריינצופאלן אין איינער פון די געפער­לעכסטע קריזעס װאָס זענען באקאנט אין אונ­דזער געשיכטע: די פּרייזן פון די ארטיקלען פֿון געוויינלעכן געברויך וועלן פאלן אויב מען וועט נישט אנעמען קיין מאָסמיטלען... פון אצינד וואָלט מען באדארפט צוגרייטן די פּלַע­נער צו באקעמפן די עקאָנאָמישע פאָלגן פון א ווירקלעכן שלום".

דעט זעלבן טאָג, האָט דער שטאטסמיניסטער­האָפּקינסאָן בארואיקט דאָס פארלאמענט אז ,ער גלויבט נישט אז די לאגע װעגן וועלכער סִּיִשׁרעקט זיך אָפבאָרן וועט קענען אמאָל פאָר­קומען".:

קלאָר און דינטלעך!

:

זונטיק/ 22 יוני-- באקוי זונטיק 29 יונ-- בראילא:

3 2 א

מונטיס.22 פואטרארגעאמץ דינסטיק 1 יולי--יפּאָקשאן ם 24-= פיאטראינעאמץ מיטוו 9== רעיוט יאר 5 מיטװאָך 28 ,,-- בוהוש אי רעמניק-סאראט א פרייטיט 27== גאלאץ| דאָנערשטיק 8,,-- בוזאן: שבת 28/-- גאלאץ ו| פרייטיק 4 א= פּ?אֶעשט 5 05 עבעטנע עי נע1:2022 5285 עטסעפ דיי יי

1871. 8קחחדאו- 38 זא 1688:6ז20 מט8דאט.

:

.

2

ר 6