זייט 2.
כדי צו קענען דערפולן די אויפגאבן ואס שטייען פֿארן ,איקוף" צו העלפן דערציען די יידישע ארבעטימענטשן אין גייסט פון ליבע צו אונדזער היימלאנד די רומענישע פאָלקסהרעפּובליק, װאָס שפּאנט אויפן וועג פון בויען דעם סאָציאליזם; זיי צו מאָביליזירן אין קאמף פארן קאָנסאָלידירן די געלט-רעפאָרם, פארן דערפולן און איבערשטייגן דעם פֿדואָריפּלאן, פארן פארטיידיקן דעם שלום, פירט דער ,איקוף" זיין קולטורעל-ארטיסטישע טעטיקייט אין די רייען פון די יידיש-רעדנריקע מאסן, מיט דער הילף פונעם יידישן דעמאקראטישן קאָמיטעט, אָנגעפירט פון דער פּארטיי.
כדי באקאנט צו מאכן דאָס װאָרט פון אונדזער פֿארטיי אוֹן דער רעגירונג צווישן דער יידישרעדנדיקער באפעלקערונג, ווערן ארגאנוזירט אין די ,,איקוף"-סעקציעס פון בוקארעשט און דער פּראָװוינץ פאָרטראגן מיט קינסטלערישע פּראָגראמען און די אקטיוויסטן פונעם ,,איקוף" באטיילוקן זיך אין דער אויפקלערונגסיארבעט, װאָס ווערט אָרגאניזירט פוֹנעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט.
אין ליכט פון די דאָזיקע אָביעקטיוון האָט געפירט זיין טעטיקייט דער ,איקוף" דאָראָהוֹי, דערגרייכנדיק. פרוכטבארע רעזולטאטן אין דער ארבעט.
כדי צו קאָאָרדינירן די טעטוקייט האלטן אָפּ ידער ביורא און קאָמיטעט רעגלמעסיקע זיצונגען, ווו ס'ווערט אנאליזירט די ארבעט און ס'ווערן געגעבן התחייבותן אינעם פאָרזעצן די ארבעט ליוטן ארבעטסיפּלאן.
אזוי ארום זענען אין משך פונעם 1982יטן יאָר אָפּענהאלטן געװואָרן פארטראגן אויף די טעמעס פון קאמף פאר שלום,' קעגן די אמעריקאנישדענגלישע אומפּעריאליסטישע מלחמהדצינדער, די פארברעכערישע אנרעסאָרן פון קאַרײיע. און זייערע ציוניסטישע אונטערטעניקע משרתים; פּאָפּולאריזירן די קלאסיקער פון דער יידישער ליטעראטור א. א. וו., פאָרטראגן נאָך וועלכע ס'האָבן געפאָלט פּאסנדיקע קאָמבאטיווע פּראָגראמען, װאָס זענען באשטאנען
פון= לידער, פאָרלעזונגען, דעקלאמאציעס, סקעטשן און אנדערע, וואָס זענען ווארעם אויפגענומען געוואָרן פוּן די יידישע ארבעטסמענטשן.
דער ,איקוף" האָט געשטיצט די מאניפעסטירונגען פונעם. יידישן דעמאָקראטישן קאָמוטעט, באטייליקנדוק זיך אין די פּראָגראמען. א ויך זענען אויסגעפירט געוואָרן קינסטלערישע פּראָ גראמען ביי מאניפעסטירונגען, אָרגאניזירטע און אונטערנעמונגען,- וי די קאָאָפּעראטיוון ,1 מאי", ,7 נאעמבריע" יאון ,ליבראריא
נאָאסטרא", העלפנדיק אזוי ארום צו דער פאוברידערונג מיטן רומענישן פאלק און די ארבעטסימענטשן פון די נאציאָנאלע מינדערחייטן.
קעגן די שענדלעכע פארהאנדלונגען ואס ווערן געפירט פון דער ציוניסטישער בן-גוריוןרעגירונג און דער נעאָ-נאציסטישער רעגירונג
פון באָן פאר די אזוי גערופענע ,,מאטעריעלע רעפֿאראציעס", וועלכע האָבן דעם צוועק צו רעהאביליטירן די דייטשע ווערמאכט, װאָס האָט אזויפי? טויט און חורבן פֿארשפּרייט אין משך פון דער צווייטער וועלטימלחמה, האָט דער ,איקוף" דאָראָהוי אָנגענומען אן אנטשלאָסענע שטעלונג פון פּראָטעסט, באנוצנדיק פארשירענע מעגלעכקייטן, וי זיצונגען, פּלענארעס, מאניפעסטירונגען, אויפקלערונגס-ארבעט אין די שולן מיט יידישן לימוד און פון שטוב צו שטוב, וי אויך וויזועלע אגיטאציע, ווו די ,איקוף"-אקטיוויסטן האָבן דעמאפקירט די דאָזיקע פארברעכערישע פארהאנרלונגען, אָנװוייזנדיס דער באפעלקערונג דעם מאָנסטערהאַפטן פּרצוף פון די דאָזיקע, וועלכע דינען אלס מיט? פאר די מלחמהיצוגרייטונגען פון די אמעריקאנער אימעפֿיראליסטן, קעגן דעם סאוועטן-פארבאנד, דער אנטשלאָסענער קעמפער פאר שׁלום אויף דער גאָרער וועלט.
ס'זענען אויך אריינגעשיקט געוװואָרן צום יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט א נאנצע ריי פּראטעסטיבריוו פוֹן ארבעטסימענטשן און שילֶער קעגן די דאָזיקע פארהאנדלונגען.
דער ,איקוף" דאָראָהױי האט אָרגאניזירט
פארטראגן אין די ארומיקע שטעטלעך מיכאולען אוֹן דאראבאן, וואָס זענען מיט צופרידנקייט אויפגענומען געוואָרן פון דער אָרטיקער יידישרעדנדיקער באפעלקערונג.
כדי באקאנט צו מאכן די יידישע א-בעטנדיקע מאסן מיט די פּראָבלעמען און אויפנאבן וואָם שטייען פאר אונדז, באנוצט דער ,איקוףה" דאָראָהוי אויך דעם אָרטיקן ראדיאדאמפּליפוקאטאָר, ווו ס'ווערן פאָרגעלייענט אחוץ די פארטראגן, ארטיקלען אין וועלכע ס'ווערן פּאָפּולאריזירט די רעאליזירונגען פון אונדזער פאָלקס-דעמאָקראטישן. רעזשים, די דערגרייכונגען פון די יידישע ארבעטער-ישלאָגלער, וי למשל?, דער ארבעטער אנטשע? טשיאָבאָטארו און די פארדינסטפולע לערערן פון דער ר. פ. ר. מינא קאָן.
סיי ביי די מאניפעסטירונגען, סיי ביי די רא" דיאָפּראָגראמען ואס ווערן רעגלמעסיק אָפּי געהאלטן, זענען באנוצט געוואָר| אין א גרויסער מאָס די טעזיסן, וואָס זענען אריינגעשיקט געוואָרן פונעם ,,איקוף" צ.'ק. און ארטיקלען
איקוףיבלעטער"
אקטיװיטעט פונעם דאָראָהויער
דערשוגענע אין די ,איקוף-בלעטער" און ,קןל
ור-וועגווייזער". אויך דער ארטיסטישער פּראָא איז אין גרעסטן טייל געווען צונויפגעשטעלט פון די ליטערארישע--פּראָזע און פּאֶעזיע, לידער, פארעפנטלעכטע אין די ,איקוף-בלעטער" און ,,קולטור-וועגווייזער".
צו דער רעדאקציע פון די ,איקוף-בלעטער" ווערן רעגלמעסיק אריינגעשיקט קאָרעספּאָנדענצן, װאָס רעדן ארום ברייטער וויאזוי עס ווערן אויסגעפירט די מאניפעסטירוננען און בכלל די טעטיקייט פונעם ,איקוף" און ווו ס'ווערן פֿאָפּולאריזירט די רעאליזירונגען פון די אָרטיקע ארבעטער-שלאָגלער א. א. וו.
אויב דער דאָראָהױער ,,אױיקוף" האָט צו פֿארצייכענען די דאָזיקע רעאליזירונגען, האָט ער אבער אויך א ריי בלויזן.
כאטש ס'איז פאָרגעזען אין יעדן חורשלעכן זרבעטס-יפּלאן פון די לעצטע חדשים צו אֶרגאניזירן א דראם-קרייז, וואָס איז אומבאדינגט נויטווענדיק אין אונדזער קוקלטורעלער טעטיקייט, איז ביז צום היינטופן טאָג אזעלכער נישט פאראן, וואָס איז א גרויסער בלויז אין דער ארבעט. אין דער הינזיכט וואָלט דער דאָראָהױיער ,איקוף" געקענט נעמען א ביישפּי? פונעם ראדעוויצער ,,איקוף", וועלכער-- א דאנק די אנשטרענגונגען װאָס זענען געמאכט געוואָרן פון די חברים--- פארמאָגט א דראם-קרייז און האָט אין דער לעצטער צייט געשאפן א כאָר און אָרקעסטער.
0 די חודשלעכע באריכטן װאָס ווערן אריינגעשיקט צום ,איקוף" צ. ק. זעט זיך נישט ארויס צי ס'איז געזאָרגט געוואָרן פארן פאר
ברייטערן דעם. רעדנער-קרייז. אויך איז נישט געזאָרגט געװאָרן פארן ארגאניזירן אן אויסטויש פון רעדנער מיט די אנדערע ,,איקוה"
סעקציעס פון דער פּר אווינץ.
אויך װאָלט דער ,איקוף" דאָראָהוי געדארפט אפטער אָרגאניזירן פאָרטראגן אין די ארומיקע שטעטלעך און אויספירן קינסטלערישן פּראַגראמען, כדי צו באקענען די אָרטיקע יידישרעדנדיקע באפעלקערונג מיט די נייע שאפונגען פון די יידישע שרייבער פון אונדזער לאנד.
ס'איז נאָך צו באמערקן אז ס'איז נישט גענוג געזאָרגט געוװואָרן פארן קינסטלערישן פּראָגראם ביים ראדיאָ אמטלימיזאטא, וועלכן ס'פעלט די פארשיידנארטיקייט, כדי צוצוציען דעם צוהערער-עולם.
איינער פון די גרעסטע בלויזן אין דער טע
טיקייט איז די קליינע צאָ? אבאָנאמענטן פון די ,איקוף-בלעטער", װאָס באווייזט אז די הברים האָבן נישט אין א געהעריקער מאָס
אָפּגעשאצט די וויכטיקייט פון דעם פארשפּרייטן
איקוף"
די ,איקוףיבלעטער", װאָס איז איינע פוז אוג" דזערע וויכטיקסטע וואָפן. אויך אין דער הינזיכט וואָלט דער ,,איקוף" דאָראָהױי געמעגט נעמען א ביישפּי? פונעם ,,איקוף" ראדעוויץ, װאָס האָט כמעט 880 אבאָנענטן, כאָטש דו ייר ישע באפעלקערונג פון ראדעוויץ איז א קלענער
אויך האָט זיך דער ,איקוף" דאָראָהױי נישט באשעפטיקט מיטן אויסגעפונען און סט ימולורן יונגע שרייבערישע טאלענטן.
כאטש ס'ווערט געשטיצט דער יידישעה. לומוד דורך פאָרטראגן, וועלכע ווערן געהאלט פאר די שילער, ואָס נעמען ארום די פון אונדז אוֹיבן אָנגעוויזענע פּראָבלעמען, זענען אָבער אין א נישט געניננדיקער. מאָס פּֿאָפּולאריזירט געװואָרן די קרעאציעס פאר קינדער פון אונדזערע פּאעטן וי צ. ב. ,די געשיכטע פונעם וואלד" פון א. שפּיגלבאלט, װואָס װאָלט געקענט פאָרגעלייענט ווערן פאר די שילער, זייענדיק איינע פון די ווערטפולע שאפונגען פון אונדזערע פּאָעטן און דער לעצטער צייט.
וואָס נוגע די אוופקלערונגס' פיארְבעט פון שִטוב צו שִטוב, ווייסן מיר נישט וויפ? אק" טיוויסטן ס'באטייליקן זיך אין דער דאָזיקער אקציע.
מיור אונטערשטרייכן אז דער ,איקוף" דאָראָהוי וװאָלט געדארפט ערנסטער נעמען די
התחייבותן פונעם ארבעטס-יפ?אן און זיך אֶנשטרענגען זי צו דערפולן, נישט איבערטראָגנדיק זיי פון איין ארבעטסיפּלאן אויפן אנדערן.
די אויבן אָנגעוויזענע בלויזן נעמען זיך אין א גרויסער מאָס דערפון װאָס די קאָלעקטיוון
זענען נישט טעטיק, ס'ווערן נישט אָפּגעהא?טן קאלעקטיוו-זיצונגען און ס'ווערט געארבעט
סעקטאר. ס'האט אויך געפעלט אן אויסגעהאלטענע שטיצע פונעם ,איקוף" צ. ק.
געוויס האָט דער ,איקוף" דאָראָהױי;עהאט שוועריקייטן אין זיין ארבעט, ניט האָבנרי? קיין אייגענעם לאָקאל, אָבער אזויווי דער דאָזיקער בלויז איז באזייטיקט געוװאָרן וועט די ארבעט קענען געפירט ווערן אין בעסערע דינגונגען.
מיר זענען זיכער אז דער ,,איקוף" דאָראָהול
וועט זיך באמיען צו ליקווידירן געוויזענע בלויזן ואס שטייען פארן ינעם גראנדיעזן קאמף פאר שלום., װאָס וועדט געפירט פון אלע ערלעכע מענטשן פון דער גאָרער וועלט, בראש מיטן גרויסן פאוועטן-פאר
די אויבנאָנ
והוס" ,איקוף
באנד און דעם באליבטפטן פירער פון דער ארבעטנדיקער מענטשהייט-= י. וו. סטאלין.
קולטוריקינסטלערישע מאניפעסטאציעס איבערן לאנד
דאָראַהוי
גאסט-שפי? פוועם ייִדיטן מלוכהיטעאטעך בו' סארעשט מישן עסטרארע-ספעקטאקל ,דאָס פּאָלֹח זינגטײ
דער קאָלעקטיוו פונעם יידישן מלוכה-טעאטער פון בוקארעשט האָט אריינגעבראכט מיט זיינע ספּעקטאקלען א געהויבענע יום-יטוב-שטימונג דעם 11-טן ווני ביי אונדז אין שטאָט.
די צוויי ספּעקטאקלען בי וועלכע ס'וענען אָנוועזנד געווען אן ערך פון 1200 ארבעטמענטשן זענען אויפגענומען געוואָרן מצד די אנוועזנדע, מיט באגייסטערונג; די סצענעטקעס אין וועלכע ס'האָט זיך אָפּגעשפּיגלט אויף א בולטן אופן דאָס געפּלאָגטע לעבן פונעם ארבעט-מענטשן אמאָל און דאָס בליענדע לעבן, היינט, פאר די וועלכע אינקאדרירן זיך אין פּראָדוקטיווער ארבעט, האָט ארויפגערופן שטורמישע אַפּלאָדיסמענטן. אויך דאָס בילד אין וועלכן ס'ווערט ארויסגעוויזן דאָס מיזעראבלע לעבן אין די באראקעס פון ישראל, וי אויך די צופּאסנדע פאָלקס-לידער, האָבן געמאכט א
{ רושם.
א ברויזנדיקן צאָרן פון פּראטעסט. האָט אדויסגערופן דאָס געדיכט ,,ליאלקעס" מיט דער צופאסנדיקער מוזיק פון הבר שווארצטאן. די פאָלקס-מוזיק און די פאָלקט-לירער האָבן באנייסטערט די אלע אָנוועזנדיקע, וועלכע האָבן נישט נאר איינמאָ?ל ארויסגערופן זיי איבֿערצוחזרן, און באדאנקט מיט הילכיקע אפּלאָדיסמענטן.
א שאָד װאָס דער טעאטער-קאָלעקטיוו האָט אויך ביי אונדז אין שטאָט נישט אויפגעפירט די קאָמבאטיווע, אויפקלערערישע פּיעסע ,,דו אויסלייטערונג" פון פּאול איסאק, וואָס װאָלט געווען דערמעגלעכט די דאָזיקע וועלכע זעגען פאראטן געװאָרן מצד דער ציוניסטישער פּראפּאגאנדע,
צו וויסן וי אזוי זי אָפּצושטױיסן, און זי דעמאסקירן, איבערהויפּט איצט ווען ס'ויעיט פארשארפט דער קלאסן-קאמף, האָט די דאָזיקע מּיעסע געמוזט געזען ווערן פון ואס מער ארבעטמענטשן. *
שבת דעם 14-טן יוני האָט דער אָרטיקער ;איקוף" אָרגאניזירט, אינעם קולטור-הויז פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, א קו?טורעל-קינסטלערישע מאניפעסטאציע, ביי װעלכער חבר מ. ב. פֿיטארו, סעקרעטאר פונעם דאָראהױיער ,,איקוף", האָט געחאלטן אי גוט דאָקומענטירטן פארטראג א. ד. ט. ,דער נייער פאשיזם--- דער אמעריקאנער פאשיזם". ער ווייז צווישן אנדערע אָן וי אזוי אין אלע קאפּיטאליסטישע לענדער וואקסט דער קאמף פונעם פאלק פאר פרייחייט, פאר שלום. די אלע שלוםליבנדיקע מענטשן פון גאר דעך וועלט, זענען פארייניקט אין קאמף פאר שלום, און קיין שום כוח אין דער וועלט וועט נישט אָפּהאלטן דעם ווילן פונעם פראנצויזישן פאָלק פארן באפרייען דעם חבר זשאק דיקלאָ.
ער ווייזט ווייטער אָן די נייע רציחות ואס די אמעריקאנער פאשיסטן האָבן גאָר די לעצטע טעג געטאָן אין קאָטשיעדאָ, און וויאזוי זיי גרייטן זיך צו א דריטער וועלט-מלחמה.
ס'פאָלגט דאן דער ארטיסטישער פּראָנראם אויסגעפירט פונעם ,איקוף"יאנסאמב? מיט א פארלייענונג פון חבר א. ראבינאָוויטש ,א בריוו" פון וו. טאמבור, סאָלאָגעזאנג און דעקלאמאציעס.:
די אנוועזנדע, איבער 280 ארבעטימענטשן, האָבן ווארעם אויפגענומען די דאָזיקע מאגיפעסטירונג:
קאַרעספּ. ה.
רייבער
| | |
ואס
מיט דער געלעגנחייט ואס דאָס יידישע מלוכה-טעאטער פון בוקארעשט האָט געשפּילט אין יאס די ספּעקטאקלען ,,אויסלייטערונג" און ,דאָס פאלק זינגט" און דער ספּעסטאק?, דאָס ליד פון היינט" מיט וועלכן דאָס יידישע מלוכחטעאטער פון יאס וװעט עפענען דעם גאָרטן פּאָמול ווערדע", איז פאָרגעקומען אין זאל פונעם יידישן מלוכה-טעאטער פון יאס, א צונויפקום צווישן ביידע מלוכה-טעאטערס,
דער חבר איזאָ שאפּירא, דירעקטאָר פונעם יידישן מלוכהיטעאטער פון יאס, עפנט דו זיצונג אָנװוייזנדיק אז ס'האָט זיך שוין געפילט די נויט פון א צונויפקום צווישן די צוויי טעאטערס כדי זיך צו באקענען מיט די פּראָבלעמען װאָס שטעלן זיך אוועק היינט צו טאָג פאר די צוויי קולטור-אינסטיטוציעס אין דער יידישער שפּראך און וועגן א ואס בעסערער צוזאמענארבעט פון די צוויי קאָלעקטיוון אויפן קולטורע?"פּאליטישראידעאָלאָגישן און פּראָפעסיאנעלן געביט.
אויף דער ליניע זענען געפירט געװאָרן, אויף א קריטישן און אױיטאָ-קריטישן אופן, די דיםקוסיעס ביי וועלכע ס'האָבן אָנטיי? גענומען ד חברים; האוויס, שטאָלפּער, פּאָפּליקער, שווארצ
מאן, פישלער, סעדי גליק און יוליאן שווארין פונעם יי מלוכה-טעאטער פון בוקארעשט און די חב בעאטריס סימאָװויטש, ניימארק,
לינטשע,
מלובהיט!
רחהלע העלער-ישאפּירא פונעם יידישן עאטער פון יאס
די חברים האָבן אנאליזירט די דריי ספּעקטאקלען און אָנגעוויזן א ריי בלויזן װאָס בא" דארפן אויסגעבעסערט ווערן.
מ'האָט אויך דיסקוטירט די אָרגאניזאטאָרישע פּראָבלעמען פון דער ארטיסטישער און קולטורעלער ארבעט פון ביידע אינסטיטוציעס.
דער חבר לעבלי, דירעקטאָר פונעם מלוכה-טעאטער פון בוקארעשט, האָט אָנגעוויזן אז דער הױיפּט-חוב פון די צוויי יידישע מלוכה-טעאטערס, איז צו פארווערטן דעם אוצר פון דער יידישער ל?ליטעראטור און קונסט, צונויםצובינדן די פארגאנגענהייט מיטן היינט, כדי אזוי ארום צו געבן דעם צושויער רעאליסטישץ ספּעקטאקלען.
דער חבר שאפּירא ווייזט אָן, צום שלום, די זאָרג פון דער פּארטיי און פון דער רעגירונג וועגן צו קולטוראליזירן די ברייטע מאסן און די מי ואס מיר באדארפן צולעגן וועגן צו העלפן װאָס בעסער אינעם קאמף פאר שִלום און סאָציאליזם און אין קאמף קעגן די שאָװיַ ניסטישע ציוניסטן, װאָס זוכן אָפּצורייסן די יידישע ארבעט-מענטשן און זיי פארפירן אין דעם בן-גוריונישן ,גן-עדן". ער דאנקט די אלע חברים פאר דעם בייטראָג װאָס זיי האָבן נעבראכט ביידע אינסטיטוציעס דורך דעם צונויפקום און ווינטשט ביידע קאָלעקטיוון דער
אֶלֹג און זייער ארבעט.
וידושן דישן
האַרעספ. מ. שווייצער