9
זייט 9;איקוףיבלעטער" צום קאמף
א רוף
קעגן די אימפּעריאליסטישע רוצחים
דער 29-טער יוני איז געווען דער 11יטער יאָרצייט פון די גרויזאמע שחוטות פון יאס, די שחיטות זענען אויסגעפירט געוואָרן פֿוֹן אנטאָנעסקוס לעגיאָנארישע באנדעס, כדי אָפּצןציען די אויפמערקזאמקייט פון די רומענישע פאָלקס-מאפן פונעם נידערטרעכטיקן= פאראט פון דער פאשיסטישער רעגירונג. עס זענען געפאלן איבער 10,000 אומשולדיקע קרבנות איבערלאָזנדיק א טיפֿן טרויער אין צענרליקער טויזנטער. משפּחות.
דער 29-טער יוני 1941 און די פינצטערע מלחמחיטעג װאָס האָבן געפאָלגט האָבן פאָרגעשטעלט דעם פאשיזם אין די אויגן פון די יירישע און נישט יירישע ארבעטימענטשן אין זיין פולער בעסטיאליטעט. זיערפאר איז גרוים די שנאה פון אלע ארבעטימענטשן צום פאה שיזם און צו די וועלכע האָבן אים דעמלט נעבראכט צו דער מאכט און װאָס פּרווון חיינט אוױם ווידער אויפצולעבן.:
די טעג ואָם האָבן געפאָלגט דעם 29יטן יונו האָבֿן אָבער. אויך באוויזן דעם אמתן פּרצוף פון דער יידישער בורזשואזיע, וועלכע פירט געוויינלעך. א ציוניסטישע פּראָפּאגאנדע צווישן די יידישע ארבעטימענטשן און. האָט געהאט די-אומווירדיקע אומפארשעמטקייט צו לעקן די פּאדעשוועס פון די מערדער. א טאָג פארן 29יטן יוני 1941 האָט די ציוניסטישע צייטונג ,,רענאשטערעא נאָאסטרא" באגריסנדיק מיט פרייד די אנטיסאָוועטישע מלחמה--געשריבן: ,מיר חזרן איבער אונדזער שבועה פון איבערגעגעבנקייט און אונדזער צוזאָג פון גענצלעכער איבערגעבונג פון אונדזער וועזן". באדויערנדיק װאָס די יירישע באפעלקערונג'קאָן זיך נישט באטייליקן אקטיוו אין דער אנטוסאָוועטישער מלחמה דר. פילדערמאן און דער ציוניסטישער רב הכולל דר.שאפראן ארויסגעגעבן א מאניפעסט אין וועלכן זיי זאָגן צווישן אנדערעם: ,,אז מיר קאָנען נישט באווייזן אונדזער ליבשאפט צום לאנד אויפן שלאכטפעלד, זענען מיר מחויב נאָך מער מיטצושטייערן מיט אלע מיטלען און מיט אלע אונדזערע כוחות כדי נישט שווער צו מאכן די אויפגאבע פון דער ארמיי און פון דער רעגירונג.*
ס'איז די זעלבע פאָלקם-פיינטלעכע שטעלונג וי די װאָס עס האָט די בן-נוריון רענירונג היינט, וועלכע דורך אירע אונטערהאנדלונגען מיט די נעאָ-נאצום פון באָן האָט זי מיטגעשטייערט צום חתמענען דעם מיליטאריסטישן ;גענעראלדאָפּמאך", די צוגרייטונג צו א נייער מלחמח.
די דאָזיקע אונטערהאנדלונגען ווערן געפירט לויטן באפעל פון די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן, די. פריערדיקע אפּיטרופּסים און היינטיקע יורשים פון די היטלעריסטן. דורך די גרוילטאטן װאָס זי זענען באגאנגען און זיי בא
יי יי א יי א
די יידישע פּעדאגאָגישע מל?וכה-שו? פוֹן בוקארעשט האָט פארענדיקט די קורסן נאָך א יאר אָנגעשטרענגטער ארבעט. די יונגע מוחות האָבן זיך בארייכערט מיט קענטענישן. די יונגע הערצער קאָבן זיך אָנגעפֿולט מיט ליבשאפט צו אונדזער היימלאנד, צו זיינע רייכטימער, צום בוי פונעם פאָציאליזם און צו דער פּארטיי וועלכע פירט אָן דעם דאָזיקן בוי.
די נייע קענטענישן, די ליבשאפט צום הייטלאנד, רעזולטאטן פון א יאר ארבעט, באקומען אן אוסדרוק אויך אין דער אויסשטעלונג וועפכע געפינט זיך אין איינעם פון די זאלן פון דער שול. דאָ האָבן די שילער געפּרוווט צו קאָנקרעטיזירן פארשידנארטיס דאָס װאָס- זיי האָבן געלערנט. די ערשטע רגע ווערט מען איבערעשט פון דער רייכקייט אין אידייען װאָס שטראָמען ארויס פון די פּשוטע, אויסגעשטעלטע זאכן,
די אויסשטעלונג איז אראנזשירט אויף טעמעס. אָט איז למשל די טעמע עלעקטריפיקאציע. די קינדער פונעם 6יטן קלאס וועלכע האָבן געארבעט בי דער דאָזיקער טעמע האָבן באוויזן אז זיי פארשטייען אז עלעקטריפיקאציע באדייט די סאָציאליסטישע= טראנספּארמירונג פון אונדזער רעפּובליק און אז זי איז איניציאירט פונעם געליבטן אָנפירער פון אונדזער פּארטיי ג. געאָרגיו-דעזש. מיר זעען די דראָטן וועלכע קומען פון דער הידרא-צענטראלע און מיר זעען דאָס דאָרף אין וועלכן ס'האָב! זיך אָנגעצונען ,,אוליטשעם לעמפּלעך". אן אנדערע טעמע איז, קאָלװירט" ביי דעם דאָזיקן טייל האָבן געארבעט די שילער פונעם 1-טן ביזן 6טן קלאס. די קליינינקע האָבן געמאכט פון פּאפּיה ריסקלס, גרעבליעס, די גרעסערע האָבן געמאכט טראקטאָרן; האָבן פון קארטאָן צו
גייען אין קאָרײיע, אין קאָטשעדאָ באווייזן זי אז זיי האָבן זיך גוט געלערנט און האָבן אפילן ווייטער אנטוויקלט די לערעס פון זייערע היטלעריסטישע לערערס פון מאָרר,
פונעם גורל פון די קרבנות פון יאסער פּאָגראָם און פון די אנדערע קרבנות פונעם. חיטלעריזם, אָדער פון סיי וואָסארא אנדערן אימפּעריאליזם האָט אונדז געראטעוועט די רומרייכע סאָוועטישע ארמיי. די פֿארטיי פונעם ארבעטער-קלאס האָט געפירט און פירט דאָס לאנד פון דערפאָלג צו דערפאָלג.
הוינט האָט די ארבעטנדיקע יידישע באפעלקערוגג פון יאס אן אייגענע שול, אן אייגענעם טעאטער, קולטור-אנשטאלטן. די יתומים,.-אלמנות און אינוואלידן פונעם יאסער פּאָגראָם באקומען פּענסיעס לויטן געזעץ אי. א. ו. ר. בלומא ווערארו. אן אלמנה פונעם יאסער פּאָגראָם איז דעפּוטאט אין רעניאָנאלן פאָלקסראט. דער ארבעטער נ. דוד איז דירעקטאָר פון דֶער פאבריק, מאָלראָווא-טריקאָטאזשע".= די ארבעטער שאו? גרינבערג און פינא שווארץ פון דער פאבריק ,,צעסעטורא" זענען באקרוינט געוואָרן. מיטן טיט? סטאכאנאוויסט. דער. אוניווערזיטעטיפּראָפעסאָר מענד? חיומאוויטש איז קאָרעפפּאָנדענט-מיטגליד פון דער אקארדעמיע.
די יידישע עקפפּלואטאטאָרן בשותפות. מיט די נישט יידישע ווילן צוריקברענגען יענע טעג, ווען דער יידישער ארבעטימענטש איז נישט געווען זיכער מיטן לעבן, ווען דער יירישער וי אויך דער נישט יידישער ארבעטימענטש איז געווען איינגעבויגן אונטערן שווערן יאָך פון עקספּלואטאציע. זיי העלפן די אומפּעריאליסטישע צוגרייטונגען צו א נייער מלהמה דורכן אונטערגראָבן אונדזער פאָלקס-דעמאָקראטישן רעזשים. אונדזער אויפגאבע, די אויפגאבע פון יעדן ארנטלעכן ארבעט-מענטש! איז זי צו דעמאסקירן. מיר זאָלן צעטרעטן דעם קאָפּ פון דער גיפטיקער שלאנג, זי זאָל נישט קאָנען בייסן מער!
דער אָנדענק פון דער שחיטה פונעם 29-טן יוני 1941 אין יאס דארף זיין אן אָגרעגונג צום קאמף קעגן די נייע היטלערס. מיר דארפן מאָביליזירן אלע אונדזערע כוחות צו שטערן דאָס איבערחזרן די גרויזאמע שחיטות. מיר זאָלן ארבעטן מיט אלע כוחות צו פאךרשטארקן אונדזער טייער היימל?אנד די ר. פ. ר., אין וועלכער א דאנק דער אָנפירעדשאפט פון דער רומענישער ארבעטעריפּארטיי און איר פירער געאָרגיו-דעזש, געניסן אֵלּע ארבעטמענטשן, אָן אונטערשיד פון נאציאָנאליטעט פון א בליענדיק לעבן. מיר זאָלן קעמפן צו פארשטארקן דעם מעכטיקן שלום-פראָנט אין שפּיץ מיטן גרויפן סאָוועטן-פארבאנד, די גאראנטיע פון דער פרייהייט און גליקלעכן לעבן פון די פעלקער! ש. װאָלפזאָן
קולטור-מאניפעסטאציעס איבערן לאנד
בוקאר ע שט
זונטיק דעם 22-טן יוני איז פאָרגעקומען א קולטור-קינסטלערישע מאניפעסטאציע אין גאָרטן פון בוקארעשטער ,איקוף". דער חבר דובאָוויס האט געהאלטן א פאָרטראג א. ד. ט, די רומענישע ליטעראטור אין קאמף= פאר שלום, ציטירנדיק פון די ווערק פון די דיכטער; מיכאי בעניוק, וועראָניקא פּאָרומבאקו, ע. זשעבעלעאנו, װיקטאָר טולבורע און פון די ווערק פון די פּראָזאדשרייבער: מוכאי סאדאָוועאנו, פּעטרע דומיטריו, א. זשאר א. א.
ביי דער געלעגנהייט האָט ער דעמאסקירט הי פארברעכערישע ציוניסטישע פּראָפּאגאנדע פונעם אזויגערופענעם ,,זשורנאליסט" טעאָדאָר ראָזען, געווזענער מיטארבעטער פון דעם אנטיסעמיטישן ,,אוניווערסו?" ואס איז רעדאגירט געווען פונעם גרויסן קאפּיטאליסט און גיִט
באזיצער סטעליאן פּאָפּעסקו. ער איז אויך געווען מיטגליד אין דער אנטיסעמיטישער פּארטיי פון גאָגא-קוזא און גלייכצייטיק ציוניסטישער אקטיוויסט.
זיין צאָרן קעגן אזעלכע ,ליטעראטן" וי טעאָדאר ראָזען און זיין גלייכן.
דער!דראם-קרייז ,איקוף". האָט דעדנאך אויפגעפירט דעם איינאקטער ,אזוי דארף עס צו זיין" פון י. ראָזנהעק. דער איינאקטער ווייזט די רעאליזירונגען פון אונדזער רעזשים און באקעמפט די ציוניסטישע פּראָפֿאגאנדע.
די כמעט 600 ארבעט-מענטשן װאָס זענען אָנוועזנד געווען האָבן ווארעם אויפגענומען דעם איינאקטער,
דאָראָהוי
שבת דעם 21 יוני ד. י. האָט דער יידישער דעמאָקראטישער קאָמיטעט אָרגאניזירט א קןפ* טור און קונסט-מאניפעסטאציע אין קולטורהויז ביי וועלכער ס'זענען אָנוועזנד געווען אן ערֶך פון 280 ארבעטימענטשן.
נאכן אריינפיר-װאָרט פונעם חבר נחמן חנה האָט דער חבר פ. לאָזניאנו, מיטגליח אין ביורא פון וידישן דעמאָקראטישן קאמיטעטדאָראָהױי, געהאלטן א גוט דאָקומענטירטן פאָרטראג, א. ד. ט. ,,ישראל אוֹן די אנרעסיווע פּלע
ראנר ע
שבת דעם ז-טן יוני האָט דער יידישער דעמאקראטישער קאָמיטעט אָרגאניזירט א סומפּאָזיאָן א. ד. ט. ,,דאָס ווידעראויפלעבן פון דער היטלעריסטישער ווערמאכט".
סע האָכן גערעדט די חברים ביליג, שעכטער און דר. דרימער. די זייער אינטערעסאנטע אויספירונגען זענען אויסגעהערט געוואָרן פון די פארזאמלטע מאסן מיט גרויס אינטערעס.
סע האָט דערנאָך געפאָלגט אן ארטיסטישער פּראָגראם, אויסגעפירט פונעם ,,איקוף"-אָרקעסטער און רעציטאציעס. באזונדערס האָט אויסגענומען ביים. עולם דאָס געדיכט ,א װאָרנונג צו די פארעטער" פון א. שפּיגלבלאט,
א
אין ראמען פון דער ,,איקוף"-טעטיקייט איז דאָ ניט לאנג אָרגאניזירט געוואָרן א שלוםעליכם-סימפּאָזיאָן, די ברייטע מאסן, די געטרייע לייענער פון שלום-עליכם זענען געקומען הערן וועגן זייער באליבטן שרייבער, וועלכער. פארשאפט זיי אזויפי? גייסטיק פארגעניגן.
סע האָבן גערעדט די חברים פּאָסטעלניק, ראָזענהעק און רעלי בלוי. דערנאך איז געלייענט געװאָרן פון שלום-עליכמס ווערק;
אן אויסשטעלונג בי דער יידישער פּעדאגאגישער מלוכה-שול פון בוקארעשט
נויפגעשטעלט שטובעלעך אין וועלכע ס'וווינען די פּויערים,. שטאלן, תבואה-ששפּייכלערס און דאָס איבעריקע באלעבאטישקייט פון א קאָלווירט,
אין אן אנדער ווינק? זעען מיר א גרויסע פאבריק צונויפגעשטעלט פון קארטאָן פון ווע כער ס'גלאנצט אראָפּ דאָס בילד פון אונדזער געליבטן פירער חבר געאָרגע געאָרגיו-דעזש אן אנדער ווינקל איז פארנעמען פון אן ארבעטערקווארטאל, אויסגעפירט פון די שילער פונעם 0טן קלאס. ס'איז צו באגריסן די אידיי פון די קינדער אויסצודריקן זייער באגייסטערונג פאר דער פארברידערונג פון אלע נאציאנאלוטעטן פון אונדזער לאנד. פּופּן אָנגעטון אין נאציאָנאלע קאָסטיומען פון די פארשודענע נאציאָנאלע מינדערהייטן װאָס לעבן אין אונדזער רעפּובליק טאנצן אי פארברידערונגס טאנץ. די ווענט פונעם זא? זענען באהאנגען ארום און ארום מיט צייכנונגען. אט זענען למשל דידאקטישע צייכנונגען וועלכע דערווייזן אז די שילער האָבן זיך גרינטלעך אָנגעאייגנט די אנאטאָמיע, די זאָאָלאָניע די פיזיק און אנדערע געגנשטאנדן. אנדערע צייכנונגען כאטש נאיווע, דערווייזן אז די שילער פון דער יידישער פּעדאגאָגישער מלוכח-שו? האָבן באקומען א פּאָליטישע צוגרייטונג. אזוי למש? האָט די שילערן?עדער טאני געוויזן אויף איר צייכנונג וו די ארבעטמענטשן חתמענען פאר שלום. איליעסקו איזאק האָט געצייכנט: ,די אױבעט אויפן פעלר".
נאָלדשטיין בעטי ,די ארבעט אין פאבריק",
מארטשעל קאָן ,די מינערן" א. א. וו. א טייל
שילער האבן געפּרוווט נאָכצייכענען דאָס בילד'
פונעם גרעסטן פריינט פון די קינדער, ארויסווייזנדיק דערמיט זייער גרויסע ליבשאפט צו דעם גרויסן סטאלין,
געלונגען זענען די צייכנונגען פונעם שילער גאָלדשטיין דוד. אָנװוענדנדיק די נייע קענטענישן װאָס ער האָט באקומען ביי ליטעראטור האָט ער געצייכנט דאָס בילד פון גאָגאָ?, דאָס בילך פון קאראדזשיאלע, וי אויך צייכנונגען אין צוזאמענהאנג מיט זייערע ווערק,
ס'איז אונטערצושטרייכן די באגייסטערונג פון די קינדער ביים צוגרייטן די אויסשטעלונג. די חברטע?ערערן פון צייכענען און פּראקטישע ארבעטן סמאָטריטש וועלכע האָט אָנגעפירט די צוגרייטוננס-ארבעט דערציילט אז אייניקע שִילֶער וי למשל? שווארץ ליזא, שופער יאנקו א. א. זענען געזעסן ביז שפּעט, נישט געגעסן אפולו און געארבעט פאר דער אויסשטעלונג, ס'האָבן זיך נאך אויסגעצייכנט די שילער: יאָסיף אראָן, גליק העדוויגא, סאשא רינדנער און אנדערע.
כאטש די אויסשטעלונג איז א דערפאָלג פאר דער יידישער פּעדאגאָגיער מלוכהישו? דארף מען אויך אונטערשטרייכן א ריי בלויזן פון וועלכע ס'ליידט די אויסשטעלונג, װאָס שפּיגלֿען
| בלי ספק אָפּ בלויזן פון וועלכע ס'ליידט די שול
גופא. די שו? גיט זיך נישט אָפּ אין א נעהעריקער מאָס מיט דעם שטודירן די קלאסיקער פון דער יידישער ליטעראטור. דערפאר געפינען
נער פונעם אמעריקאנער אימפּעריאליזם אין נאענטן- און מיטלען-אריענט". ער ווייזט אָן די משרתדיקע און. מלחמה-צינדערישע. פּלעגער פון דער בן גוריון רעגירונג און איר רא
אין צוגרײַטן די דריטע וועלטימלחמה. דער ארטיסטישער טיי? איז אויסגעפירט געװאָרן מצד הדעם כאָר פון אָרטיקן סינדיקאט פון שטאָט פאָלקס-ראט אוֹן ,איקוף" מיט א פּראָגראם פון א רייע לידער און דעקלאמאציעס. װאָרעספֿ. הערש רייכעך
װיץ
ראדעוויצער אובעססימענטשן פֿואָטעסטירך װעגץ רעם אומלעגאלן ארעסט פון זשאק דיקלאָ
ביי א מאסן-מיטינג ארגאניזירט פונעם ראיאָנאלן קאמיטעט צו פארטיידיקן דעם שלום, האָט דער פּריםיפּראָקוראָר חבר ניקאָלאָפּאָ גערעדט איבערן קאמף פאר שלום אין פארבינדונג מיט דער אינטערנאציאנאלער כיטואציע.
צום שלוס האָט דער פאָרזיצער פונעם שלוםקאמיטעט חבר קאָטאָס פאָרגעשלאָגן א פּראָטעסט-רעזאָלוציע קעגן דער נידעדטרעכטיקער האנדלונג פון דער פראנצויזישער רעגירונג, וועלכע האָט ארעסטירט דעם באליכטן פירער פונעם פראנצויזישן ארבעטעריקלאס זשאק דיקלא, אונטער דער כלומרשטער באשולדיקונג, אז ער האָט קאָנספּירירט קעגן דער זיכערקייט פון פראנקרייך.
אונטער שטורמישע אפּלאָדיסמענטן פון אלע אָנוועזנדיקע איז 7 פּראָטעסט-רעזאָלוציע אֶנֵגענומען געוואָרן.
סע האָט דערנאָך געפאָלגט אן ארטיסטישער פּראָגראם, אויסגעפירט פונעם ,איקוף"-כאָר און דער ארטיסטישער גרופֿע פון די ארבעטער ביים עקספּאָרטלעמן". יע יע אי עי אי 0
מיר טאקע נישט ביי דער אויסשטעלונג צווישן די צייכנונגען דאָס בילד פון שלום-עליכם'ן, פון מענדעלען אָדער פון פּרצן. אדער צייכנונגען אויף א טעמע. פון זייערע ווערק, למש? פון מאטל פּייםי דעם חזנס, פון מנחם-יטענדלן, פון טוביה דעם מילכיקן, אָדער א צייכנונג פון אליעזר שטיינבארגם משלים און מעשהלעך. ד לערער דארפן שטענדיק טראכטן צו באקענען די שילער מיט די אוצרות פון אונדזערע קלאסיקער, וועלכע לערנען אונדז ליב האָבן און נאָענט זיין דעם פאָלקס-מענטש.
צווייטנס פילט זיך נישט ביי דער אויסשטעלונג, און דאָס שפּיגלט ווידער אָפּ דעם צושטאנד פון דער שול אין דער חינזיכט, אז דא לערנען, קינדער פוֹן יידישע ארבעט-מענטשן געפינען זיך אין קאמף קעגן דער ציוניסטישער פּראפּאגאנדע. מיר האלטן אז דאָס איז א בלויז פון אייניקע לערער וועלכע האַלטן נישט פאח גענוג וויכטיק צו דערציען די קינדער אין גייסט פון קאמף קעגן אונדזערע שונאים.. מיר ווייסן אז דער שרעקלעכער מפחר פֿון דער ב|-גוריון רעגירונג מיט די פאשיסטן פון באָן האָט ארויסגערופן דעם צאָרן פון די שילער פון דער יידישער פּעדאגאָגישער מלוכה שו? וועלכע
האָבן אונדז צוגעשיקט פּראָטעסט-בריוו. פאר
ואס זעט זיך דאָס נישט ארויס ביי דער אויסשטעלונג? די לערער דארפן זיך גוט אריינקלערן אין דער דאָזיקער זאך אוֹן פארשטיין אז די ליבשאפט צו אונדזער היימל?אנד קען נישט אֶפַּגעטיילט זיין פונעם קאמף קעגן שונא. אויסמיידנדיק די דאָזיקע בליוזן, וועט די שׁוֹל, אין קומענדיקן. יאָר, זיכער געבן בעסערע רעזולטאטן און די קינדער וועלן בעסער צוגעגרייט ווערן צום דערהויבענעם ציל?: צו זיין; בויער פון דער סאָצואליסטישער געזעלשאפט.
וועלכע.
יֹּ