Jahrgang 
191 (1952) נר. 191 7-טער יאָרגנג
Seite
2
Einzelbild herunterladen

זייט 2

;אוקוףיבלעטער"

נר. 191

פון די פאָלקסידעמאָקראטישע לענדער

כינעזישע פאָלקס-רעפּובליק דערפאָלגן אין קאמף קעגן דער טרוקעניש

יעדער טאָג ברענגט נייע ידיעות בנוגע די דערגרייכטע נצחונות פונעם כינעזישן פאלק אין קאמף קעגן דער טרוקעניש.

די צייטונג ,,זשענטינזשיבאא" מעלדעט אז דער גרויסער איריגאציעיקאנאל פון דער פּראָ­ווינץ צפון-טשואנסו--- דער גרעסטער קאנא? פונעם?אנד-- איז געשטעלט געואָרן אין באטריב. נאָכדעם וי עס וועלן קאָנסטרואירט ווערן אלע סיסטעטען פון איריגאציע, וועט די דאָזיקע פּראַװינץ פארוואנדלט ווערן אין א

רויכער לאנדווירטשאפטלעכער געגנט. ביים קאנסטרואירן די איריגאציע-איינריכטונגען פֿון דרום-מערב זייט פון כינע, באטייליקן זיך איבער צען מיליאָן פּויערים. נאָכדעם װאָס די ארבעטן זענען אויסגעפירט געװאָרן, איז דער איריגא­ציע-שטח געוואקסן מיט 829 טויזנט מו (מו--1/16 העקטאר) וװאָס האָט דערמעגלעכט א באדייטנדיקע פארשפּרייטונג פון די רייז­פּלאנטאציעס.

אונגארישע פאָלקס-רעפּובליק די נאציאָנאל-ביבליאָטעק גסעטשעגל"

ביי דער נאציאָנאל-ביבליאָטעס ,,סעטשעני" --- די נרעסטע ביבליאָטעק פון דער אונגארו­שער פאָלקטדרעפּובליק--- שטייען אנדערט­האלבן מיליאָן ביכער און זשורנאלן צו דער

{ פארפיגונג פוז די לייענער. די ביבליאטעק האָט זיך באזונדערס אנטוויקלט אין די יאָרן פו! נאך דער נאפרייונג פון אונגארן. בעת אין משך פונעם יאר 1941, האָט זי געהאט 22 טויונט לייענער עס וענען קאנ-" סולטירט געװאָרן סך-הכ? 86 טויזנט ווערק, איז די צאָ? באזוכער פון דער. ביבליאָטעק אין יאָר 1981 געשטיגן אויף 107 טויזנט און פוז די קאָנמו?טירטע ביכער אויף 288 טויזנט. יעדן טאָג גייען דורך דער ביבליאָטעק הונ­

דערטער לייענער; וויסנשאפטלער, סטודענטן, ארבעטער, פארשידענע פאך-לייט. די גרויסע לייעזיזאלן פון דער ביבליאָטעק זענען תמיר געפּאקט מיט לייענער.

די ביבליאָטעק האָט א ספּעציעלן זאל װאָס איז געשטעלט צו פארפיגונג פוּן די וויסג" שאפטלער. דא נישט לאנג איז ביי דֶער ביב" ליאָטעק געגרינדעט געוואָרן א סעקציע פוּן געשיכטע פאר דראמאטורגיע. די דאָזיקע סעק­ציע ווערט באזוכט פון פפּעציאליסטן אויפן געביט פונעם מאגיארישן טעאטעררלעבן, וװועל­כע די דאָקומענטן פון דער פארגאנגענהייט דינען אלם א רייבער מאטעריאל? פאר אינספּי­ראציע.

בולגארישע פאָלקס-רעפּובליק דער דימיטראָוו פינףיאָר-פּלאן אין פיר יאָרי

.דער דימיטראָוו פינףהואָריפּלאן= אין פיר יאָר"-- איז די ל?אָזונג'פון די ארבעט-מענטש! פון דער בולגארישער פ. ר., וועלכע קעמפן צו דערפולן פארן' טערמין די פּראָדוקציע­פֿליכטן.

די שאכטיאָרן פון דער שאכט ,גאבראָוואָ" וויקלען פאנאנדער דעם סאָציאליסטישן פאר­מעסט וועגן איינצואייגענען זיך די סטאכאגאז וויסטישע מעטאָדן. אָנווענדנדיק אין דער פּראָ­דוקציע א ריי פאָרשלאגן פון דאציאָנאליזירונג האָבן זיי דערפולט אין פּראָפּאָרץ פון 164 פּראָצענט דעם פּלאן אויפן צווייטן קווארטל פונעם יאר און האָבן אין עקספּלאאטירונג

געשטעלט א נייעם שאכט וועלכער פּראָדוצירט איצט א גרויסן קוואנטום ארץ.

דער קאָלעקטיוו פון דער כעמישער פאב­ריק ,פּאנאיט וואָלאָוו", האָט דערפולט פאר!ז טערמין דעם פּלאן אויפן ערשטן קווארטל. אָנאייגענענדיק זיך די ארבעט-מעטאָדן פון די פאוועטישע סטאכאנאוויסטן, איבערשטייגן סיסטעמאטיש א ריי ארבעטער פון דער דאָ­זיקער פאבריק די נאָרמע מיט 80 ביז הונ­דערט פּראָצענט. אסך אנדערע פאבריקן און אוזינעס האָבן אויסגעפולט פארן טערמין די פּלענער אויף דער ערשטער העלפט פונעם יאָר.

דייטשע דעמאָקראטישע רעפּובליק זומער"אָפּרו פאר די קינדער

דאָ נישט לאנג האָט די רעגירונג פון דער דייטשער ד. ר. אָרגאניזירט צוויי אָפּרו-קאָ­לאניעס אין דער אומגעגענט פון דעם פּיטאָ­רעסקן טייך שארמיצעלוע. טויזנטער קינדער פון דער דייטשער דעמאָקראטישער רעפּובליק, וועלן דא פארברענגען די פעריען. ספּאָרטיווע מאניפעסטירונגען, קינאָיספּעקטאקלען,,= אויס­פלוגן און רייזעס מיט א לאָדקע, זענען פאָר­געזען אין דעם רייכן פּראָגראם פֿון פעריען. אין ראמען פון ליטערארישע זיצונגען, וועלן בארימטע שרייבער, וויסנשאפטלער און אר­בעטער-שלאָגלער פון דער דייטשער ד. ר. דער­ציילן די קינדער וועגן זייער לעבן און שאפן.

אין דער קינדער-קאָלאָניע פון לעבן טייך ווערבעללינוט, וועלן נאָך פארטרענגען דו פע­

ריען פֿיאָנערן פון אנדערע לענדער, לעבן זיי­ערע קליינע דייטשע חברים. די קאָלאָניע איז איינגעריכטעט לויטן ביישפּי? פון דער סאָווע­טישער פּיאָנערן-שטאָט ארטעס.

אין דער וואקדיגעגנט. פונעם לאנד בראוז רעובורג, זענען אָרגאניזירט געוואָרן פון די אונטערנעמונגען איבער 800 קאָלאָניעס. איינע פון די שענסטע געפינט זיך אין פּלאַובעטאל, געווידמעט די קינדער פון די ארבעטער פונעם מעטאלורגישן קאָמבינאט ,אָסט". דא ווערט איינגעריכטעט פאר די יונגע געסט א שיינער קולטוריפארק. עם זענען אויך פאָרגעזען ציז מערן פאר וויזיאָנירן פילמען און וועגן דער אקטיוויטעט פון טעאטער-רליבהאָבער.

פּוילישע רעפּובליק א נייע פאבריק פון צעלולאָז און פּאפּיר

אין דעם וואָיעוואָדאט זעלינא גאָרא, ווערל געבויט א גרויסע פאבריק פון צעלולאָז און פּאפּיך,

דער גרויסער קאָמבינאט וועט פּראָדוצירן מער צעלולאז-- א גרונדירוישטאָף ועגן פאבריצירן פֿאפּיר--- וויפ? עס פלעג פּראָ­דוצירן די נאנצע פּֿֿאפּיר-אינדוסטריע= אין פּוילן פאר דער מלחמה.

ביים קאָמבינאט וועלן!--- חוץ צעלולאָז--­

אויסגעארבעט ווערן פון אָפּפאלן, פוטער­הייוון, וי אויך א ריי פון אנדערע פּראָדוקטן.

איצט ווערן אויפגעבויט אויפן ברעג פונעם טייך וארטא, אויף א ברייטן שטח, געביידרעס מיט א פארנעם פון הונדערטער טויזנטער מע­טער קוב. אין די דאָזיקע בנינים וועלן אוינ­געריכטעט ווערן א טיי? פון דער ענערגעטי­שער אוזינע, א טייל פון די פּראָדוקציעיזאלן און די צוגרייטונגסיזאלן(אגערפּרעס).

עס גייט פֿאָרױיס די ארבעט ביים פאלאץ פאר קולטור און וויסנשאפט

א דאנק דער מעכאניזאציע און דער אויסער­געוויינלֿעך נוטער ארבעטסדאָרגאניזאציע גייט די בויונג פון פּאלאץ פאר קולטור און וויסנ­שאפט אין זייער א שנעלן טעמפּא פאָרויס. אין משך פון איין װאָך האָבן די סאָוועטישע ארבעטער אױיסבעטאנירט די. גאנצע אויסהוי­לונג, ווו עס דארפן געליינט ווערן די פונדא­מענטן פאר דעם העכסטן טייל פון פּאלאיץ

אוז האבן ארום דער אויפהוילונג שוין אוים" מאנטירט די האָלץ-קאסטנס, ווו עם וועט א­

ריינגעגאָסן ווערן דער בעטאן אין די אֶנשׁפּאר­פונדאמענטן.

לעבן דער אויסהוילונג איז אויפנעשטעלט געוואָרן א גרויסער אויוון, פונוואנען עס וועלן דורך רערן אריינגעלאזט ווערן אוֹיף דעם צע­מענטירטן באָדן פון דער אויסהוילונג דאָם איזאָלאציערגעמיש, ואס וועט. פארהיטן דעם קולמור-פּאלאץ פון דער פייכטקייט, ואס קומט פון דער ערד.

=== יי יי יי יי יי יי יי יי ר יי יי זי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי ןיי יי יי יי

דינסטיק דעם 8יטן יולו איז פאָרגעקומען ביים בוקארעשטער ,איקוף" א זיצונג ביי וועלבער ס'האָבן זיך באטייליקט מוזיקער, שוי­שפּילער, שרייבער און זשורנאליסטן. חבר אל­פרעד מענדעלזאָן, פארדינסטפולער קינסטלער פון דער ר. פ. ר. האָט אָנגעפירט די דאָזיקע זיצונג, ואס איז געווען א המשך פון דער זיצונג פון צוריק מיט א וואָך, ביי וועלכער חבר עמי? סעקולעעץ האָט פאָרגעטראָגן א ברייטערן רעפעראט אויף דער טעמע ,נייע קוועלן אין דער יידישער פאָלקס-מוזיק", דער רעדנער האָט דעמאָנסטרירט די וויכטיקייט צו כאנוצן אויף א פּראָגרעסיוון אופן די קוועלן פונעם רייכן אוצר פון דער יידישער מוזיקאלישער פאלקס-שאפונג. חבר סעקולעץ האָט אילוסטרירט זיינע טעזעס דורך פּלאטן און פארשידענע לידער געזונגען פון סאָליסטן פונעם פאָלקס-יכאָר ,,איקוף".

שבת דעם 28-טן יוני, האָט דער אָרטיקער ({איקוף" אָרגאניזירט א קולטור-קינסטלערישע מאניפעסטאציע געווידמעט דער אינטערנאציואָ נאלער סאָלידאריטעט מיטן העלדישן קאָרעישן פאָלק.

נאָכן אריינפיר-װואָרט פונעם חבר נ. דראָה באָניטשעאנו, האָט דער חבר הערש רייכער געהאטלן א פֿארטראג א. ד. טי

,דער גערעכטער קאמף פונעם העלדישן קאָ רייער פאלק וועט זיגן".

דער ארטיסטישער טיי? איז אויסגעפירט גע-ה װאָרן מצד דעם ,איקוף"-אנסאמבל. ס'וענען דעקלאמירט געװאָהו: ליד וועגן קאָרייע" פון א. שפּיגלבל?אט; ,,קאַרייע קעמפט פאר שלום" פון?. וויגדער; ,די באקטעריאָלאָגישע מלחמה" פון עודזשען זשעבעלעאנו און ,דער באשול­

שבת דעם 5יטן יולי איז דער דאָראָהױער ,איקוף"יאנסאמב? ארױיסגעפאָרן מיט דעם עסטראדעיפפּעקטאק?= קיין מיכאילען און קיין סערעט ווו ער האָט אויסגעפירט א קינסט­לערישן פּראָגראם, מיט פאָלקס-מוזיק, כאָר, סאָל-געזאנג, סאָוועטישע, רומענישע און מאגי­ארישע פאָלקס-טענץ און דעקלאמאציעס.

אין מיכאילען האָט דער חבר קעטרארו פון דאָראָהױי געהאלטן א פאָרטראג א. ד. ט. דער וועג פון גליק פון דער יידישער באפעלד קערונג איז דער וועג פון פּראָדוקטיווער אר" בעט".

אין מיכאילען זענען אָנוועזנד געווען די נאנצע יידישע באפעלקערונג ווי אויך א גאָר גוויסע צאָ? נישטיידישע באפעלקערונג פין אן ערך 200 ארבעטימענטשן.

די דאָזיקע מאניפעסטאציע איז גאר וואז רעם אויפגענומען געוואָרן מצד די אָנוועזנדע.

זונטיק דעם 22-טן יוני האָט דער יידישער דעמאָקראטישער קאָמיטעט פעסטיווא? ביי וועלכער געלעגנהייט חבר באה קאטש בעלא האָט געהאלטן א רעצענזיע איבער די צוויי ליטערארישע ביכער ,היימערד" פון באלא קאראָ? און ,ביים העכסטן דרוק" פון אישטוואן נאגי.

דער חבר באקאטש האָט אין זיין אויס­פירלעכער רעצענזיע געצויגן די קאָנקלוזיעס אז ס'איז דער הייליקסטער חוב צו זיין געטריי דעם לאנד ווו מען איז געבוירן, איבערהויפּט נאָך אין אזא היימלאנד וואָם איז איבערגע­גאנגען פון א פארפוי?טן געזעלשאפטלעכן לעבן אין א בליענדיקן און ווו טאָג-טעגלעך ווערן רעאליזירט נייע זאכן, לטובת די ארבעטנדיקע.

אין דער איצטיקער צייט ווען מיר האלטן אָפּ די יאָרצייטן פון אונדזערע קדושים ו"ל דערמאן איך מיך אז ס'איז שוין פארגאנגען אכט יאר זייט מיין טייערע משפּחה פון 49 נפשות צווישן וועלכע אויך מיין טייערע מא-ז מע זענען פארברענט געווארן אין= קאלעכ­אויוונם דורך די דייטשע פאשיסטישע מער­דֶער. מיר דארפן א נרויסן דאנק געבן דער סאוועטישער ארמיי װאָס האָט אונדז גערע­מעט. פון די מערדערישע הענט. מיר לעבן

ארגאניזירט= א

קולטור-מאניפעסטאציעס איבערן לאנד

בוקאר ע שט א קולטור-קינסטלערישע זיצונג ביים בוקארעשטער איקוף"

ביי די דיסקוסיעם האָבן זיך באטייליקט ד חברים; אלפרעד מענדעלזאָן, חיים שווארצמאן, פּויו רובינשטיין, קאָמפּאָזיטאָרן און באָריס מארקו מצד דעם אינפטיטוט פאר פאָלקלאָר פון דער ר. פ. ר., שרה עטינגער, יוליאן שווארץ שוישפּילער פונעם בוקארעשטער יידישן מלו­כה-טעאטער, ייד? וויידענפעלד, י. דובאָוויס, י. בערקאָוויטש. מ. ריספּלער, י. פייערשטיין, ש. שנאפּ; מצד דעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט--- צ. ק. חבר ד. שערער.

אין זיין שלוס-װאָרט האָט ח' אלפרעד מענ­דעלזאָן אָנגעוויזן אז ס'איז נויטיק צו שאפן א קאָמיסיע, װאָס זאָל ווייטער פירן די אָנגערירטע טעמעס פון חבר סעקולעץ, און ברענגען קאָנ­קרעטע פאָרשלאגן וועלכע זאָל?ן זיין א וועג­ווייזער אין דער ווייטערדיקער טעטיקייט פון די יידישע קאָמפּאָזיטאָרן ביי אונדו אין לאנד.

דאָראָהוי

דיקונגס-אקט" פון עורזשען פרונזע. סאָלאָה געזאנג ,,דאָס געזאנג פונעם קליינעם קאָרייער" פון א. טאמא; ,,מיר זענען די יונגע פּיאָנערן'; ,אנטש? דעם שניידערס דוינע"; ,דאָס ליד פון די שלום-פּארטיזאנער". דער פּראָגראם איז דער­גענצט געוואָהן מיט רומענישע, סאָוועטישע און אונגארישע פאָלקסיטענץ, אויסגעפירט פון דעם ,,איקוף"-אנסאמב?ל.

ס'האָבן זיך אויסגעצייכנט די חברים רייכער מיכעל, קראִיטאָרו זאָסוב, מאָפקאָװויטש מוישע און די חברטעס: גאט יעטי, פאני סטאָלערו, לאָרא קאָצעשטיאנו און פעליטשיא בערקו.

די דאָזיקע געלונגענע מאניפעסטאציע איז

ווארעם אויפגענומען געוװואָרן פונעם 200 קע­

פּיקן עולם ארבעט-מענטשן.

צוויי עסטראדעיספּעקטאקלען אויסגעפירט פונעם דאָראָהױיער.איקוף"-אנסאמבל אץ מיכאילען און אין סערעט אין סערעט איז די קינסטלערישע מאניפעסיי

טאצוע אויפגענומען געװאָרן פון כמעט 400 ארבעטיטענטשן מיט שטורמישע אפּלאָדיס­מענטן. דער סעקרעטאר פונעם סערעטער' יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, חבר שטאָף, האט געדאנקט דעם ,איקוף" דאָראָהוי פאר זייער ארויספאָר קיין סערעט. אזעלכע דעפּלאסירונגען אין די שטעטלעך וװאָל?טן געווען געווונטשן זאָלן אפטער פארקומען, כדי צו באקענען די

יידישע מאסן מיט די שאפונגען פון די יידי-: שע שרייבער פון אונדזער לאנד, אין וועלכע:

פ'ווערט ארויסגעוויזן דאָס פרייע בליענדע לעב{! פון דער ר. ם. ר. און דאָס דחקותילעבן פון די קאפּיטאליסטישע לענדער איג ישראל.

קאָרעספ. ה. רייכער'

אר א ר

ער האָט נאָך אָנגעוויזן אויף דער שאָװינים-.

טישער ציוניסטישער פּראָפּאגאנדע.

אין ישרא? זענען נישטא קיין ארבעטער­רעכט; פּונקט וי אין אלע קאפּיטאליסטישע לענדער הערשן דאָרט נאַר אזעלכע רעכט ואס האָב! דעם צוועק אויסצונוצן ואס מער ריו ארבעטער. די ארבעטנדיקע דארפן פארשטייען, אז זייער הייליקר חוב איז צו זיין געטריי און

מיטהעלפן בויען א ניי לעבן אין דעם לאנד'

ווו זי זענען געבוירן און ווו זי וווינען. ס'האָט געפאָלגט אן ארטיסטישער פּראָגראם וואָם איז באשטאנען פון יידישע לידער און ס'איז אויפגעפירט געװואָרן דער איינאקטער ,די היענעס האנדל?ען" פון חבר פילישי געזא.

דער פולער זאל מיט ארבעטנדיקע, האָבן בא-י

גייסטערט אויפגענעמען דעם איינאקטער.

קעגן דעם שמוציקן מסחר

חיינט אין דער פרייער ר. פ. ו. אלע בירגער גלייכבארעכטיקט.

איך טו פּראָטעסטירן קעגן ד! פארהאנד­לוננען פון דער ישרא?-רעגירונג מיט דער אדענאוער נעא-נאצישע רעגירונג פון באָן.

איך װע? קעמפן ס'זאָל זיין שלום אויף דער וועלֿט וי אונדזער תורה הקדושה זאָגט ונתתי שלום בארץ ושכבתם ואין מחריד.

אברהם הכהן שו"ב, סיגעט

ארומיקע.

­

ד'.