Jahrgang 
192 (1952) נר. 192 7-טער יאָרגנג
Einzelbild herunterladen

0

*ה­

צילט אָפַּצושאפן די עקספּלאָאטאציע פון ימענטש און אויפבויען דעם סאָציאליזם,

:צים און

0/951­

2.סא= 7טער יאָרגאנג

3381.סא 7 8 6:816ח36) ז1חטו)66ז1! 098:11זק3 תזזס!מסס 6 מו 186148ק. 94813סק. 1448

פּרייז באן 25 וח8ט!}6

3טער יולי 1952 זון ווו 23

געזעלשאפטלעך-ליטערארישער זשורנאל-- דערשיינט אונטער דער רעדאקציע פון א קאָמיטעט

8ז5.ם8-חטאו

רעדאקציע: בוֹקארעשט, מאטעי באסאראב 2 על 4.20,22 2))" 6" 80 2 5ם8יז13888 1846 ,6841נוס3!:26386)18

קאמוניקאט

די טעג איז פאָרגעקומען דו זיצונג פֿון דער קאָמיסיע פארן צוגרייטן די נייע קאָנסטיטוציע פון דער ר. פ. ר.

דער חבר ג. געאָרגיודדעזש האָט פארגעשטעלט דער קאָ­מיסיע דעם פּראָיקעט פון דער קאָנסטיטוציע, וועלכער איז נאָך די דיסקוסיעס איינשטימיק אָנגענעמען געוואָרן.

די קאָמיסיע האָט באשלאָסן אז דער פּראיקעט פון דער קאנסטיטוציע זאָל פאָרגעלעגט ווערן פאר די ברייטע פאָלקס­מאסן צום דיסקוטירן.

די קאמיסיע רופט דִי ברייטסטע מאסן ארבעט-מענטשן פוז די שטעט און דערפער זיך צו כאטייליקן אקטיוו אין דיסקוטירן דעם פּראָיעקט, און צו ברענגען באמערקונגען, פארשלאגן און דערגענצונגען.

פּראיעקט פון דער קאנסטיטוציץ פוו דער רומענישער פאלקסזירעפּובליל

אריינפיר-קאפּיטל

די רומענישע פאָלקס-רעפּובליק איז א מלוכה פון די ארבעטימענטשן פון שטאָט און דאָרף.

די רומענישע פאָלקסירעפּובליק איז אנטשטאנען אין דעזולטאט פונעם היסטאָרישן זיג פונעם סאָוועטן-פארבאנד אינערן דייטשן פאשיזם און דער באפֿרייונג פון יומעניע דורך דער זיגרייכער סאָוועטישער ארמיי, די באפרייונג וועלכץ האָט געגעבן די. מעגלעכקייט דעם ארבעטנדיקן פאָלק, בראש מיטן ארבעטער-קלאס, אָנגעפירט פון דער קאָמוניסטישער פארטיי,. אראפּצוווארפן די פאשיסטישע אנטאָנעסקו-דיקטא­ימור, צעשמעטערן די קראפט פון די אויסנוצערישע קלאַסן און אויסצושמידן די פאָלקסידעמאָקראטישע מלוכה, וועל­בע אנטשפּרעכט פולשטענדיק די אונטערעפן און שטרע­בונגען פון די פאָלקס-מאסן פוּן רומעניע.

אזוי האָט געקאָנט געקרוינט ווערן מיט א היסטארישן זיג דער דורותריקער קאמף ואס דאָס רומענישע פאָלק האָט געפּירט. פאר פרייהייט און נאציאָנאלער זעלבשטענדי­קיים, די העלדישע קאמפן פונעם ארבעטעריקלאס איניינעם מיטן ארבעטנדיקן פֿויערטום, אראפּצוווארפן דעם קאפּיטא­טאליסטיש-נוטבאזיצערישן רעזשים און אָפּצוטרײיסלען דעם אימפּערואליסטישן יאָך.

ראם אויסשמידן און פארפעסטיקן דוי פאָלקסידעמאָקרא­טישע מלוכה, די פריינטשאפט און די אליאנס מיטן גרויסן פאָוועטן-פארבאנד, אור ניט פאראינטערעסירטע און ברי­דערלעכע הילף און שטיצע, פארזיכערן די אומאָפּהענ;יקייט, די מלוכה-פוווערעניטעט, דאָס אנטוויקלען און דעם אויפּבלו פון דער רומענישער פאָלקס-ירעפּובליק.

די באוואַפנטע כוחות פון דער רומענישער פאָלקס-רעפּוב­ליק שטייען אויף דער וואך אפּצוהיטן די סוווע-עניטעט און די אומאָפּהענגיקייט פונעם רומענישן פֿאָלק, זיין זי­כערהייט אוןז דעם שִׁלום.

די אױיסערןפּאָליטיק פון דער רומענישער פאָלקסירע­פּובליק איז א פּאליטיק פון אפּהיטן דעם שלום, פון פריינט­זשאפט און אליאנס מיטן פֿארבאנד פון די סאציאליסטישע סאוועטישע רעפּובליקן און מיט די פֿאָלקס-דעמאָקראטישע לענדער, א פֿאָליטיק פון שלום און פריינטשאפט מיט אלע ישלום-ליבנדיקע פעלקער.

די נאציאָנאלע מינדערהייטן פון דער רומענישער פאָלקס­רעפּובליק געניםן פולשטענדיקע גלייכבארעכטיקונג= מיטן רומענישן פאָלק.

אין דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק ווערט פארזיכערט

שעריטאָריעל-אדמיניסטראטיווע אויטאָנאָמיע דער מאגיארי­

שער באפעלקערונג פון די סעקוען-ראיאָנען, ווו זי פארמירט א קאמפּאקטע מאסע.

די דאָזיקע קאָנסטיטוציע פוז דער רומענישער פאָלקסי רעפּובליק דרוקט אויס די ביזאיצטיקע רעזולטאטן פון די ארנעטימענטשן, בראש מיטן ארבעטעריקלאס, אינעם ווערק פון אויפבויען די סאָציאליסטישע געזעלשאפט אין אונ­

דזער לאנר.

די פּֿאָליטיק פון דער פאָלקס-דעמאָקראטישער מלוכה מענטש רורך

קאפּיטל 1.

די סאָציאלע איינאָרדענונג

ארט. 1, די רומענישע פאָלקסדרעפּובלוק איז א מלוכח פון די ארבעטימענטשן פון שטאָט און דאָרף.

ארט. 2. דער יסוד פון דער פֿאלקס-מאכט אין דער רומע" נישער פאָלקסירעפּובליק איז די אליאנס פונעם ארבעטער­קלאם מיטן ארבעטנדיקן פּויערטום אין וועלכער דער אָנ­פּירנדיקער ראָ? געהערט דעם ארבעטער-קלאס,

ארט. 8. די רומענישע פאָלקס-רעפּובליק איז אנטשטאנען און האָט זיך פארפעסטיוקט אלס רעזולטאט פונעם באפרייען ראָס לאנר א פאשיסטישן יאָך אוֹן פוֹן דער אימפּעריא­

ליסטישער הערשאפט, דורך די מיליטערישע כוחות פונעם

פארבאנר פון די קאָציאליסטישע פאָוועטישע רעפּובליקן, אלס רעוולטאס פונעם אראָפּווארפן די מאכט פון די פֿרי­אפּיטאליסטן דורך די פֿאָלקס-מאסן פון שטאָט

און דארף בראש מיטן ארבעטער"קלאס, אונטער דער אָנ פירוג פון דער רומענישער קאָמוניסטישער פּארטיי.

ארט. 4. אין דער רומענישער פאָלקס-ירעפּובליק גע­הערט די מאכט צו די ארבעט-מענטשן פון שטאָט און דאָרף, וועלכע איבן זי אוים דורך דער גרויסער נאציאָנאלער פֿאר­זאמלונג אין די פאָ?קפ-יראטן. די פאָלקס-ראטן זענען רי פּאָליטישע באזע פון דער רומענישער פאָלקט-רעפּובליק.

ארט. פֿ. די נאציאנאלע עקאָנאָמיע פון דער רומענישעל פאַלקס-רעפּובליק אנטהאלט דריי סאָציאל-עקאָנאָמישע פאָר­מאציעס; די סאציאליסטישע פאָרמאציע; די קליינע פּראָ­דוקציע פון סחורות און די פּריוואט-קאפּיטאליסטישע פאָר­מאציע.: ארט. 6. דער פונדאמענט פון דער סאָציאליסטישער כאַציאל-עקאָנאָמישער פאָרמאציע איז דאָס סאָציאליסטישע אייגנטום איבער די פּראָדוקציע מיטלען, װאָס האָט סיי די פאָרם פון מלוכה-אייגנטום(פארמעגן פונעם נאנצן פאָלק), סיי די פארם פון קאָאָפּעראטיסט-קאָלעקטיוויסטישן אייגנ­טום(דאָס אייגנטום פון די קאָלעקטיווע פאנדווירטשאפטן אָדער פון די קאָאָפּעראטיסטישע ארגאניזאציעס).

אין דער סאָציאליסטישער פאָרמאציע פון דער נאציאָ­נאלער ווירטשאפט איז אָפּגעשטעלט געװאָרן די עקספּלאָא­טאציע פוז מענטש דורך מענטש.

די פאציאליסטישע פאָרמאציע, ויִעמען עס געהערט דער אַנפירנדיקער ראָל אין דער נאציאָנאלער ווירטשאפט פֿון דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק, איז די באזע פונעם אנטוויק­לען דאָם לאנד אויפן וועג פונעם סאָציאליזם. די פאָלקס­דעמאָקראטישע מלוכה פּראָקלאמירט אלס איר הױפּט-חוב דאָס אויפבויען דעם סאָציאליזם, פארפעסטיקט און פאר­

ברייטערט כסדר די סאָציאליסטישע פֿאָרמאציע, פארזיכערט דעם אומאויפהערלעכן וווקס פונעם מאטעריעלן וווילשטאנר און קולטורעלן ניוואָ פון די ארבעט-מענטשן.

ארט. 7. די רייכטימער פון סיי. וואָס פארא מין פון דעם אונטערגרונט, די פאבריקן, אוזינעס און די גרובנס, די וועלדער, די וואסערן, די קוועלן פון נאטוריקראפט, די פארקערס-וועגן פון יעדן מין, דער אייזנבאן-, פלוס" ים, און קופטיטראנפפּאַרט, די בענק, די פּאָסט, דער טעלעפאָן, דער ראדיא, די דרוק-מיטלען, די קינעמאטאגראפיע און דער טעאטער, די מלוכהשע לאנדווירטשאפטן, די מאשינען­און טראקטאָרן-סטאציעס, די קאָמונאלע אונטערגעמונגען, דער נאציאָנאלוזירטער טיי? פונעם וווינונגען-פאנד פון די שטעט, זענען מלוכח-אייגנטום און זענען פארמעגגט פינעם נאנצן פאָלק.

ארט. 8. אין דער רומענישער פאָלקס-רעפּובליק געהערט די ערד צו די וועלכע ארבעטן זי.

ארט. 9. דער לעבעדיקער און טויטער אינווענטאר פון די קאָלעקטיווע לאנדווירטשאפן און קאָפּעראטיוון, די ארויס" באקומענע פּראָדוקציע זייערע, וי אויך אלע צו זיי געהערנ-. דיקע אונטערנעמעונגען און קאָנסטרוקציעס, רעפּ-עוענטירן דאָס געמיינדע-אייגנטום פון די קאָלעקטיווע זאנרווירט: שאפטן און פון די קאָאָפּעראטיוון.

די פּויערים, מיטגלידער פון די קאָלעקטיווע?אגדווירט­שאפטן האָבן דאָס רעכט צו האָבן אין פּריוואט-אייגנטום, די שטוב אויף צו וווינען, א שטיק? ערר לעבן דער שטוב, פּראָדוקטיווע חיות, עופות און א קליינעם לאנדווירטשאפט­לעכן אינווענטאר לויטן סטאטוט פון דער קאָלעקטיווער לאנדווירטשאפט.

ארט. 10. דוי קלײין-פּראָדוקציע פון סחורות אין דער רומענישער פאָלקס-רעפּובליק נעמט ארום די קליינע און מימלע פּויערישע ווירטשאפטן, ואס באזיצן פּריוואטן ערר­אייגנטום באזירט אויף דער אייגענער ארבעט פונעם פּראָ­דוצירער, ווי אויך די ווארשטאטן פון די בעלייטלאכות און האנטווערקער וועלכע עקספּלאָאטירן נישט יענעמס או­בעט. די מלוכה באשיצט דאָס רעכט פון פּריוואט ערר­אייגנטום פון די פּויערים מִיט קליינע און מיטלע ווירט­שאפטן,. אויפן סמך פון די גילטיקע געזעצן.

די פאָלקס-ידעמאָקראטישע מלוכה שטיצט די פּוערים מיט קליינע אוז מיטלע ווירטשאפטן, די בעלי-מלאכות און האנטווערקער, כדי זיי. צו פארהיטן פוֹן דער קאפּיטאליסטי­שער עקפפּלאָאטאציע, כרי צו הייבן די פון זי דעאלי­זירטע פּראָדוקציע און כדי צו העכערן זייער וווילשטאנד.

- 11 די פּריוואט קאפּיטאליסטישע פאָרמאציע אין

ר אל שער פאָלקסדרעפּובליק נעמט ארום די קולאקישע א די פּריוואטע האנדלס-אונטערנעמונגען, די קליינע אינדוסטריעלע נישט נאציאָנאליזירטע אונטערנעמונ­גען, באזירטע אויף עקספּלאָאטירן לוין-ארבעט.

די פאָלקס-דעמאָקראטישע מלוכה פארווירקל?עכט אויף א קאָנסעקווענט; אופן די פּאָליטיק פון באשרענקען און אויסשליסן די קאפּיטאליסטישע עלעמענטן.

ארט. 19, דאָס רעכט אויף פּערזענלעך איינגמום פון ד בירגער פון דער רומענישער פאָלקסדרעפֿובליק איבער די הכנסות און די אָפּשפּאָרונגען רעאליזירטע דורך ארבעט, איבער דער וווינונג און די בייהילפיקע ווירטשאפט פון לעבן דער שטוב, איבער די שטוב"זאכן און פון פּערזענלעכן נוץ, וי אויך דאָס צוי 1 איבערן פּערזענלעכן אייגנטום פון די בירגער, זענען באשיצט פון דעם געזעץ.

ארט. 18. אין דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק איז דער אויטערן-האנדל א מלוכה-מאָנאָפּאָל.

ארט. 14. דאָס עקאָנאָמישע און קולטורעלע לעבן פון דער רומענישער אי אנטוויקלט זיך אוֹיף דער באזע פונעם מלוכה יפּלאן פון דער נאציאנאלער ווירטשאפט, אין אינטערעס פון אוינבויג) דעם סאָציאליזִם, פונעם כסדרדיקן וווקס פון מאטעריעלן און קולטורעלן מצב פון י ארבעט-מענטשן, פונעם פארשטארקן די נאציאָנאלע אומ­

יֹ

- אָפּהענגיקײיט פונעם?אנד און זיין שוץ-פעיקייט.

ארט. 18. אין דער רומענישער פאָלקס-רעפּובליק איז די ארבעט א חוב און א ערעדענין פאר יעדן ארבעטסיפעיקן בירגער, לויטן פּרינציפּ ,,ווער ס'ארבּעט נישט, עסט נישט". אין דער רומענישער פאָלקטירעפּובליק ווערט אלץ ברייטער פארווירקלעכט דער פּרינציפּ פונעם סאָציאליזם: ,פון יעדן איינעם לויט זיינע פעיקייטן, יעדן לויט זיין ארבעט".

קאפּיטל 11. די מלוכה-איינאָרדענונג

ארט. 16. דער מלוכהדרעזשים פון דער רומענישע­פאָלקסירעפּובליק איז דער רעזשים פון פאָלקס-דעמאָקרא­טיע, וועלכער רעפּרעזענטירט די מאכט פון די ארבעט-מענטשן.

ארט. 17. די רומענישע פאָלקס-דעמאָקראטישע מלוכה

א) פארטיידיט די זעלבשטענדיקייט און די שוווערע­ניטעט פונעם רומענישן פאָלק, די דעראָבערונגען פוּן די ארבעט-מענטשן פון די שטעט און דערפער ,די רעכט, די פרייהייטן און רי מאכט פון די ארבעט-מענטשן קעגן די שונאים פונעם ארבעטנדיקן פאָלקן

ב) פארזיכערט דאָס פארשטארקן און אנטוויקלען די פּראָדוקציע-כוחות פונעם לאנד דורך סאָציאליסטישער אינ­דוסטריאלוזירונג, דורכן ליקווידירן די עקאָנאָמישע, טעבנישע און קולטורעלע אָפּגעשטאנענקייט, דוֹרך דער שטופענווייזער קאָציאליסטישער טראנספארמירונג= פון דער ל?אנדווירט­שאפט אויפן יסוד פון פרייער הסכמה פון די ארבעטנריקע פּויערים

ג) אָרגאניזירט און אנטוויקלט די פּלאניפיצירטע עקאָ­נאָמיע באזירנדיק זיך אויף די מלוכהשע און קאָאָפּעראטיווע אונטערנעמונגען;

ד) אָרגאניזירט דאָס פארטיידיקן די רעפּובליק קעגן די אויסערלעכע שונאים און פירט אָן די. באוואָפנטע כוחות פונעם לאנד; די באוואָפכטע כוחות פון דער רומע­גישער פאָלקס-ירעפּובליק חיטן אָפּ די גרענעצן פֿונעם לאנד, די זעלבשטענדיקייט, די סוווערעניטעט און די זיכערהייט פונעם רומענישן פאָלק און דעם שלום

ה) פארזיכערט די אינערלעכע זיכערהייט פון די בֿיר­גער, מאכט אומשעדלעך און אונטערדריקט די שונאים פו­נעם פאָלק;

ו) פירט אַ} מיטן געלט- און קרעדיטן-סיסֿטעם, ארבעט אויס און פארווירקלעכט דעם מלוכה-בודזשעט, פיקסירט די שטייערן,' טאקסעס, און הכנסות װואָס זענען. נויטיק פאר די באדערפענישן פון דער מלוכה;

ז) אדמיניסטרירט די בענק, מלוכהשע אונטערגעמונגען און אינסטיטוציעס, אינדוסטריעלע, לאנדווירטשאפֿטלעכע

און האנד?-אינסטיטוציעס; (המשוך אויף וײט 2)