5

א דאָקומענט

פון סאָציאליסטישער דעמאָקראטיע.

פאר די ארבעטימענטשן פון אונרזער יהייט" לאנד שטייט פֿאַר אן אויפגאבע פון אן אויסער­

געוויינלעכער באדייטונג;: גרונטלעך שטודירן און דעבאטירן מיט א הויך געפי? פון פּאט­ריאטישער פאראנטוואָרט?עכקייט דעם פּראָ­

יעקט פון דער נייער רומענישער. פאָלקסדרעפּובליק,

קאנסטיטוציע פון דעל פּראָיעקט וועל­

כער איז באשטעטיקט געוואָרן פון דער גאנצער קאָנסטיטוציאָנאלער קאָמיסיע וואָּ איז אויס­

געוויילט. פון רער נאציאָנאלער פאר­זאמלונג. דער דאָזיקער דראקומענט איז א ווונדער­אויסדרוק פון די רעוואָלוציאָנערע דעראכערונגען, וועלכע דאָס. ארב איץ די יאָרן זייט ווען בי מלוכה געפינט זיך אליאנסט מיטן ארבעטנדיס

גרויסער

= נסטיטוציע, דע:1

סוף שפּיגלט אָפּ 2 פּראָ­ר ט

יעקט פון דער נייער קאָ מאקראטישן כאראקטער פון אונדרזער עו און די אומנויגזאמע אנטשלאָסנקייט פון די ארבעט-ימענטשן אים צו פארטיידיקן און פארי

{פעסטיקן. די דאזיקע אנטשלאָסגקייט איז ואנץ

פארשטענדקעך, וויי? די רומענישע פאָלקט­רעפּובליק איז א מלוכה פון די ארבעט-מענטשן פוז שטאט און דאָרף, א מלוכה אין וועלכער די פאָלקס-מאכט האָט אלס יסוד די אליאנס פו געם ארבעטעריקלאס מיטן ארבעטנדיקן פּוערני טום, אונטער דער אָנפירונג פונעם ארבעטער­קלאס, א מלוכה אין וועלכער יעדער פּרווי פון די עקספּלאָאטאטאָרן צוריקצוברענגען זיי­ער שוידערלעכע מאכט ווערט צעשמעטערט מיט דער גרעסטער ענערגיע! די ארבעטימענטשן פון שִטאט און דאָרף, וועלכע זענען אין דער פֿארגאנגענהייט בארויבט און טעראָריזירט גע­

ואָרן דוױך דער בעסטיאלישער אֶליגארכיע, וויים| אז זיי זענען היינט באלעבאטים אין לאנד און געניסן פוֹן א פריי און װאָס אמאָל בעסער לעבן, א דאנק רומעניענס באפרייונג פונעם הבלעריסטיס איסטער אל סטיט; ואָך דורך דער זיגרייכער פאָוועטישער ארמיין א

דאנה דעם אָפּשאפן די עקספּלאאטאטאָרישע מאכט דורך דעם ארבעטעריפאָלק בראש מיטן

איבעטער-קואס אָנגעפירט פון דער רומעני­שער קאָמוניסטישער פּארטיי. דער טיפער דעמאקראטיזם פונעם פּראָיעקט

פון דער קאָנסטיטוציע פון דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק איז אינספּירירט פון דעם בייִשׁפּי? פון דער סאָוועטישער מלוכה, וועלכע האט פארזיכערט די ארבעטימענטשן--- די ווונ­דערבארע בויער פון סאָציאליזם און קאָמו­ניזם.-- די ברייטסטע דעמאָקראטישע פריי­הייטן און אנטוויקלט אין יעדן סאָוועטישן מענטשן א הויך פאראגטוואָרטלעכקייטסיגעפיל פאר געמיינדלעכע ענינים. אונדזער ארבעטע-­פאלק איז שטאלץ מיט די דאָזיקע לערעס און דריקט אוים גלייכצייטיק זיין פאראכטונג קעגן דער און אנמיפאלקישער! פאשיסטישער פּאַליטיק פון. די רעגירוננען פון די קאפֿיטא?יסטישע לענדער.

די פארשטייער פון דער ,מערב-דעמאקרא­טיע", טרומאן, עטשעפאָן עט קאָמפּ האַ?טן אין תפיסה דעם סעקרעטאר פון דער קאמוניסטי­שער פּארטיי פון די פארייניקטע שטאטן און אנדערע אָנפירער פון דער פּארטיי; זי שטערן דורך פארברעכערישע געזעצן די אקטיוויטעט פון די סינדיקאטן וועלכע פארטיידיקן די אינ­

טערעסן פון די ארבעטנדיקע און די אקטי­וויטעט פון די אָרגאניזאציעס קעכפן פאר שלום, און אונטערהאל?טן א שמוציקע שאָװויניסטישדראסיסטישע פּראָפֿאגאנדע קעגן

נעגער, מעקסיקאנער און יידן. זין ענגלאנד, פראנקרייך, איטאליע, אין די רער פון דינען זאנסט האנג פֿאר די

לאטיין-אמעריקע. א. א,, יטוציעס אלס ורעמאקראטישעה"' פאָר בעסטיאלע= אונטערדריקונג= ן זרבעטער-מאסן. דער הענקער טיטאָ גייט צו א ,,קאָנסטיטוציע" וועלכע זאָל דאָס צוריקשטעלן דעם קאפּי­יוגאָסלאוויע און פארוואנרלען דאָס לאנד אין א קאָלאניע און א אמעריקא­נער קריגם"באז ס. די אמעריקאנער משרתיב פוז דער ישראלדאנפירונג דערקלערן ציניש אז דאָס לאנד נייטיקט זיך נישט אין קיין קאָנ­ססיטוציע, אז געמיינדלעכע ענינים קענען אָנ­נעפירט ווערן לויטן ,מנהג העולם" און לויט די געזעצן פון דער צייט פון ענגלישער קאָ­לאניאלער הערשאפט... און אונ זע היימל?אנד,

יייר-­

ואס איז באפרייט

פון. אימפּעריאליסטישער האָמינאציע, האָבן די רער באקומען, אונטער דער יה פון דער פּארטיי פונעם ארבעטער-קלאס, אויסער­יי דערגרייכונגען אויפן געבוט פון קייזן די נאציאָנאלע פראגע.

דער קאָנסטיטוציעיפּראָיעקט פארפעסטיקט די דאָזיקע וויכטיקע דעראָבערונג פון די ארבעט­מענטשן. דער ארטיק? 81 ווייזט אָן אז; פֿײַר די ארבעט-מענטשן, ביו גער פון דער רומפני­שער פּאָלקס-רעפובליק, אָ| חילוק פון נאציאַָ. נאליטעט, ראטע און געשלעכט, וװערט פארוי וי פֿולשטעעריקע גלייכבארעכטיקונג אויף אלע געביטן פוגעם נקאָגאָמישן, פֿאֲליי טישן און קולטורעלן לעבן.

יערע רירעקטע אָרער אומרי'רעקטע בא שורפנקועג פון רי רעכט פון רי ארבעטימענטשן, בירגער פון דער רומענישער באָלקט רעפובליו, דאָס בּעסטשוטעלן פּריווילעגיעס, רירקעטע אֲרעטר אוחדירעקטע, אויפן גרונש פֿון ואסע אָרעך נאציאַגאליטעט צו וועלכער סיגעהערן וי ביר גער, סיי װאָס פארא מאניפעסטירונג פון שאָ וויגיום,. ראסן-חאס, גאציאָנאלער האס אָדעך גאציאַנאליסטיש-שאָװיגיסטישע פּראָפּאגאנרע, ווערט באשטואָפּט רורכן געועץ.

דער ארטיקל 82 גיט רעכט פאר די נאציאָנאלע מינדערהייטן צו באנוצן די מוטער­ד: אי דער רומענישער פאלָס-רעפובליק וערט פארויכערט וי נאציאָגאלע מיגרערהיישן ראָט רעכט פרײַ ייך צו באנוטן מיט דער מו: טערישפראך, דער לימור פון אַלע גרארן. אין רער מוטערישפראץ,. ביכֶער,. צייטונגען.וו טעאטערס אין דער מוטער-שפראן. אין ד+' באז צירסן, באווויוטע אויך פון א באפעלקערווג פון אן אנדערער נאציאָנאליטעט וי די רומעה נישע, װעלן אלע אָרגאגען און אינסטיטוצ עס באנוצן מיגרלען און שריפטלעך אויך ר' שפּראך פּו רי באטרעפערע נאציאַנאליטעטן און װועלן נאָמיגירן באאמטע פון רי רײען פון דער באז טרעפּגרער נאציאָנאליטעט אָרער פון אורערע אֲרטיסע ועלכע קעעען רי שפּראך און דעס אופן י פֿון לעבן פון דער אָרטיטער באפעלז קערונג",

אט זענען די פּרות פֿוֹן דער ווונדערבארער לעניניסטישיסטאליניסטישער?ערע אין דער נאציאָנאלער פראגע! וי ווייט איז ארונטער­געבליבן די פארגיפטעטע שטימונג פון שאָ­ויניסטישן האס און די גאנצע פַּר אזאַקאטאָ. רישע פּאָליטיק פון נאציאנאלער אונטערדריקונג

קונג

שפּרא

װאָס איז געווען כאראקטעריסטיש פארן. פיר­גערלעך-פּריצישן רעזשים פון אונדזער לאנד! היינט זעט פאָר דער קאָנסטיטוציעךפּראָיעקט

דאָס שאפן א מאגיארישע אויטאנאָמע געגנט אויף דער טעריטאָריע וואָס איז באוווינט פון א קאָמפּאקטע מאגיארישע און סעקוישע בא­פעלקערונג און פארזיכערט אלע באדינגונגען פאר א פרוכטבארער, ברידערלעכער צוזאמענ­ארבעט פונעם רומענישן פאָלק און די נאציאָ­נאלע מינדערהייטן, אין קאמף פארן אויסשמידן די סאציאליסטישע געזעלשאפט אין אונדזער געמיינזאם היימלאנד,

די יידישָע ארבעטימענטשן האָבן אויפגענו­מען מיט גרוים ליבשאפט דעם קאָנסטיטוציע­פּראָיעקט און זיי האלטן אים, באגלייך מיט אלע ארבעטנדיקע, אלס א קרוינונג פון די ביזאיצ­טיקע דעראָבערונגען פון אוגדזער פאָלק.

א דאנק די גרויסע רעכט און פֿרייהייטן װאָס ער פארזיכערט די ארבעטימענטשן, איז דער קאָנסטיטוציעיפּראָיעקט= פון אונדזער הייט­לאנד א דאָקומענט װאָס שפּיגלט אָפּ דעם כוו!

פון דער

פון דעמאָקראטיע פון נייעם טיפּ, דעם כוּח פון דער סאָציאליסטישער דעמאָקראטיע.

ער גאנצ ה ינהאלט ת פונעם פּראָיעקט דריקט אויס די סטאליניסטישע זאָרג פונעם פאָלקם­

רעואל ישן רעזשים פארן מענטש, די אנט­

של?אָסנקייט פון די ארבעטנדיקע אומאויפהער

יעך צו פארפעסטיקן די אומאָפּהענגיקייט און סוווערעניטעט פון אונדזער מלוכה, דעם. אימ­פּעט מיט וועלכּן אונדזער פאָלק באטייליקט זיך

אין א?וועלטלעכן קאמף פאר

, בראש

שלום בראש פון

וועלכן ס'געפונט זיך אונדזער באפרייער און שטיצער, דער מעכטיקער סאוועטן-פארבאנד. אין דער דאָזיקער ה נזיכט, ווייזט אן דע­

פיל פון דער קאָנסטיטוציע אין אריינמיר­קאפּיט? אז: ,ד' אויסער} פּאָליטיץ ּווּ דער רדומענישער פאָלקס-רעפּובליק א"ו א פֿאַליטיץ כּוּו אֶפּהיטן רעם שלום, פון פריינטשאפט און אליאנס מיטן פארבאנר פון די טאָציאליסטישע טאַװעטישע רעפּובליקו אוו מים די פאֲלסס­רעמאָקראטישע לענרער, 8 פֿאַליטיק פֿון-שלום

שון פרײַנטשאפט. סמייט אַלע שלום- ליבוריקע פּעלקער",

/איקוףיבֿלעטער"

/

ברענגען

זייט 8''

קאַמוגיקאט

ד

דעם 18יטן יולי ד. י. איז פאָרגעקומען, אוני= נעם צענטראל?יקאמיטעט פון ק. ג. מ.; 26) א" טערן פאָרזיץ פונעם הבר געאָרגע געאָרגיו קאד. פּראָם. יע מורגולעסקו; 27) וואסילע דעזש, א קאָאָרדינירונגס-באראטונג, ביי װע?זי מושאט-.. סעקרעטאר פונעם צ. ק. פֿונעם בער עם האָבן זיך באטייליקט מיטגלידער פוד= או. ט. מ.; 4 8) עאוגען ניקאָלאיעוו--- פּאָרי נעם צענטראל-קאָמיטעט פון דער רומענישער זיצער פונעם רויסש-אוקראינישן קאָמיטעט: ארבעטעריפּארטיי, מיטגלידער פון די אָנפירער"/ 20) סטעליאן ניצולעסקו; 80) יאן אנצאנו-­שאסטן. די סינדיקאלעז, יוגנט-, פרויען= מיטגליר אינעם צ. ק. פּויערים-פראָנט; ארגאניזאציעס, פונעם פּױויערים-פראָנט, פון די 1) פראנטשיסק אָטראָק סעקרעטאר פונעם אֶרנא אניזאציעס און קאָמיטעטן פון די נאציא" או. פ. מ.; 82) אקאד. פּראפ. דד. ק. י, פֿאר­

נאלע מינדערהייטן און פון אנדערע עפנטלעכע,= האָן קאָאָפּעראטיווע, קולטורעלע און וויסנשאפט"/ 92) לעכע אָרנאניזאציעס.

פאָרזיצער פונעם א. ד.?. וס

פאָרזיצער. פונעם א. ס. י.-ט.;-34) ערע­יור

די באראטונג האָט געוויילט א צענטראלן מיא פערדעו מיטגליד אין צ. ק. פונעם ראט פונעם פראנט פון דער פאָלקסידעמאָי פּוערים-יפראָנט, 28) ראדו אורע?--- שלאָג­קדאטיע װאָס באשטייט פון די פאָלגנדיקע:= לער-טראקטאָריסט אי. ק. א. ר. סטודינא,

1) געאָרגע געאָר גיוררעזש--- גענערא?יסעק- /96) אילעאגא רעטשעאנו--= װויצע-פאָרזיצערן רעטאר פונעם צ. ק. פון דער ר. א פי; גי א- פונעם צ. ק. פון או, פ. ד. ר.;. 37) לעאָנטע לעקסע איליע.-(או. ק. ע. ס. א. מ); פ) בא" רעוטו--- מיטגליד און צ. ק. פון דער ר. א. פֿ. רים קאראדזשעא--- פאָרז יע" פונעם פארבאנד= /28) אקאד. מיכאי? סאדאוועאנו--- פאָרזיצער פון די פּלאסטישע סטלא פון דער ר. ם, ך.,|| פֿונעם שרייבער-פארבאנד פון דער-ר. פ. ר 4) יאָסיף קישיגעון סעקרעטאר פונעם/ 89) מאטיי סאָקאָר פארזיצער פונעם פאר­צ. ק. פון דער ר. א. פ.; 9) מאריא טשינקא= באנר פון די קאָמפּאזיטארן פון דער ר. פ. הי; סטאכאנאוויסטישע וועבערן ,אינדוסטריא בומ- /40) געאָרגע סטאיקא--- מיטגליד פונעם צ. ק, באקולוי ב"; 6) אקאד. פּראָפ. פּעטרע קאָנ-= פו! דער ר. א. פֿ; 8 אקאד. פּראָפּ. טראיאן סטאנטינעסקו-ואש; 7) פּאו? קאָרנעא--- סעק-= סעווולעסק פאָרזיצער פון דער אקאדעמיע

' ער ר. 5: ר:; 42)

רעטאר. פונעם צ. ק. פונעם או. ט. מ.; 8) רא-= פוז ד ניקאָלאיע וואפו--­רדא קאווא?לטשוק 2 מיטגליר אין אויספיך- סטאכ אנאָוו וסטישער- טאָקער ביי די אוזינעס ביורא פונעם צ. ק. פונעם או. פ. ד. ר.; מאטיאש ראקאשי"; 48) געאָרגע ווידראשקן 9) בערקו פעל?דמאן--- סעקרעטאר פונעם ייד, פאַרזיצער פונעם ק. ק. פ.'ס.

ד. ק.; 10) גענעראל מאיאָר פ?אָקא ארכיפ; דערנאָך איז געוויילט געװאָרן דער ביוראָ

1) פּעטרע פאָרצו שטאָלדיארבעטער, א געאָרגיו-דעזש",

סטאכאנאוויסטישער סידערורגישער קאָמבינאט הונעדאאראן 2 איליע

פונעם צענטראלן ראט פונעם פֿראָנט פון דער פאָלקס-דעמאקראטיע, האָבנדיק דעם פאָלגנד יקן

צוזאמענשטעל:

פולגא פארזיצער פון דער קאלעקטיווער 1) געארגע געאָרניו-דעזש; 2) אלעקסאנדרן לאנדווירטשאפט מא זעטטען, רעגיאָן פּיטעשט; מאניאָראָש;::{ ואָסיף קי שינעוו

פקי; 4) פּעטרו : וּ

13 פוליםּ גער'ן גראָזאן 9( מיבאי? סאן דאָוועאנו; 6( לעאנטע

עב סע קרעטאר פונעם דייטש שן

אנטי-פאשיסטישן קאמיטעט; 14) ראדו געאָר-= רעוטו; 7) טדאיאן סעווולעסקו; 8) מיכאי מו­

גע|(טשענטראקאאפּ); 19) פּעטרן גראָזא-- זשיק; א אוליע מורנולעסקו; 10) אילעאנא

פארזיצער פונעם פּויערים-פראָנט; 16) מאיער רעטשעאנו; 11) וואסילע מושאט.=

גרינבערג--- דירעקטאָר פונעם קאנא? דוניי- אלם. פארזיצער פונעם צענטרא?יראט פו­

שווארצער ים; 17) הארוואם אימרע-= שרוי= געם פּראַנט פון דער פאָלקס-דעמאָקראטיע:

בער; 8, מארין פלאָרעא יאָנעסקו; 19) לו-::

י על איז איינשטימיק געוויילט געווארן דער חבר

דאוויק יוהאס--- מיטנליך פונעם ביוראָ פו-:

נעם.צ. ק. פונעם או. פ. מ.; 20) זשאן אייט= ילארנע. געארניר-רעזש, און אלם סעקרעטאהן -פארזיצער פונעם פאָלקס-ראט פון דער הויפּט-= פונעם צענטדאלידאט-- די חברים י. קישִי­

שטאָט; 21) קאָפּעטין געזא--- סטאכאנא ווים-= נעווסקי און אל. מאָגיאָראש.

טישער שאכטיאָר, זשיעץ לאנעא; 22) מאד די פארזאמלונג האָט אָנגענומען דעם טעטי­

זילן עמי?-- פארזיצער פונעם יאסער רעגיא?= קײיטסיפּלאן פונעם צענטרא?-ראט פונעם פ ד. פ

נאלן פאָלקסיראט; 28) אלעקסאנדרו מאָגיאָ-::

דאש-- סעקרעטאר פונעם צ. ק. פון דער בן-||*'! צוזאמענהאנג מיטן עפנטלעכן דיִםקוטירן

מענישער ארבעטער-פארטיי; סטעלואן מאָ-א-= דעם פּראיעקט פון דער קאָנסטיטוציע פון דער

רוּ,---. פאַרױיצער פון יק ג. מו; 5ס). ר.'ם. ר.

מוזשיק מיטגליד אין אויפֿפיר-ביוראָ פו- 2 ו| וו /18,

סוף שולדיאָר-פייערונג פון דער יאסער יידישער מלוכהישול

זונטיק דעם 5יטן יוני, 10 אזיינער אינרער" געגשבן א. קורצן. באריכט. אנאליזירנדיק. די פרי, איז פאָרגעקומען אין גאָרטן ,פּאָמו?ל= ארבעט פונעם גאנצן?ערן-יאָר. ווערדע" די פייערונג פון סוף שו?-יאָר פון דער חבר מארקאוויטש,- אלס פאָרשטייער דער יאסער יידישער מלוכהדשול. ס'האָבן א אנ פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאמיטעט האָט טייל גענומען אן ערך 800 ארבעט גס באטאָנט אז די ל?ערער האָבן נישט ארויסגע­דער דירעקטאָר פון דער שול, חכר סיל וויזן גענוג קאמבאטיוויטעט קעגן זיעם גא­

ווערמאן נאטאן, האָט אָנגעװיזן אז א דאנק ציאָנאליסטישן שאָוויניזם.

דער שטיצע. פון דער פֿארטיי און רעגירונג דער חבר פּיאָנערן אינסטרוקטאר, שוואר'ן

האָט די יידישע שול געארבעט אין די בעסטע נעלו, האָט אין שיינע ווערטער באש-יבן די

באדינגונגען און האָט דאָם יאר גענעבן א וואקאציעס פון די פּיאָנערן אין די זומער­

דריטע פּראָמאָציע שילער װואָס האָבן פארענ"= קאָלאָגיעס,

דיקט דעם /יטן קלאס, רי פארגלייכגדיק די גליקלעכע צוקונפט פון די

קינדער אין דער ר. פ. ר. מיט דער'טרויריקער

שילערן ראָזנער ראָזא, וועלכע פארענ­דיקט.-די שׁו? און איז אויך די אנפירערן פונעם פּיאָנערן-אפּטיי? פון דער שו? דאנקט

אט די קינדער אין מארשאליזירטן ישראל= דעם לערער-קאָלעקטיון פאל זײַן ארבעט און האט דער רעדנער אָנגעוויזן אויף דער נוי- נעמט אויף זיך די פליכט זי זאָל אלץ בעסע­טיקייט צו באקעמפן די ציוניסטישע פּראָפּא ארבעטן, כדי צו ווערן

א נוצלעכער עלעטענט פונעם סאָ; ציאליזם אין דער

חבר

גאנדע. דער דירעקטאָר האָט אויך אונ-י אינעם אזיפבוי טערגעשטראָכן אז יעדער אָרנטלעכע:י מענטש= רו

/ייושץ­

ענישער פאָלקסדרעפּובליק ווו דער ארבע­דארף פּראָטעסטירן קעגן די שענדלעבע פאר- טער-יקלאס קעמפט פאר שלום אונטער דער האנהלוננען ווא ווערן געפירט צווישן דער אָנסירונג. פון דער פּארטיי, בראש מיטן- באה

ציוניסטישער. בן-נוריון רעגירונג מיט דער נא= ליבטסטן זון פונעם ארבעטער. פאלק דער הבר

ו: צישער רעגירונג פון באָן. פּראָטעסטיין קעגן געאָרגע געאָרגיו-דעזש.(אָן א שיעור אפּל 6 די פארהאנדלוג גען הייסט פּראָטעסטירן קעגן דיסמענטן).: די וועלכע וין צעצינדן א נייע וועלטימל- נאך דעם איז דורכגעפיחט געוואָרן דער חמה און גרייטן צו נייע מיידאנעקם, נייע קינסטלערישער פּראָגראם געווידמעט דעם קאמה טרעבלינקעם, פאר שלום און קאמף קעגן ציוניזם.

דער בעסטער ביישטייער אינעם קאמף. פאר שלום איז זיך איינצורייען. אין דער ארבעט פון אויפבויען דעם סאָציאליזם אין דעד רומענישער פאָלקם"

װאָס מען קען די פייערונג האָט זיך פארענדיקט מיטן אי­בערגעבן די דיפּלאָמען די שילער. ואס האָבן זיך אויסגעצייכנט ביים לערנען און דיסציפּלון,

עם האָבּן זיך באזונדער אויסגעצייכנט די שילער: אראָן אנא,(1-טער. קלאס) עזריאפ

רעפּובליק.|| גאָלדא(פּ-טער קלאס) און סענדער סאָלאָמאָן ווייטער האָט דער חבר דירעקטאָר איבער"=(4-טער קלאס), א 2