נר. 198
מיר וועלן באזייטיקן די בלויזן פוו דאָראָהױער ,,איקוףי'
אין א קאָמיטעט"זיצונג פון היגן ,איקול" װאָס איז פאָרגעקומען דעם 5יטן יולו ד. י. איז אנאליזירט געװאָרן דאָס ארטיקל, װאָס איז דערשינען אין די ,איקוףיבלעטער", נומער 18 פונעם 28יטן יוני ד. י, איבער ,די אקטיוויטעט יפון דאָראָהױיער ,,איקוף". דער דאָזיקער ארטיקל איז געווען א באדייטנדיקע הילף ווייל ר' האָט אונדז געגעבן די מעגלעכקיים אויסצובעסערן די אָנגעוויזענע בלויזן.
דער קאָמיטעט האָט אָנערקענט די אָנגעוויזענע בלויזן מצד די ,איקוףיבלעטער", צווישן וועלכע אויך דאָס נישט געבן די געהעריקע אויפמערקזאמקייט און אָפּשאצונג דער קולטור-ארטיסטישער ארבעט אין די ארומיקע שטעטלעך, מיטן צוועק באקאנט צו מאכן די יידיש-רערנריקע מאפן מיט די אקטועלע פּאָלוטיטע פּראָבלעמען, מיט די שאפוננען פון די יידישע שרייבער פון אונדזער לאנד א. אין אויך אז אייניקע מאָ? איז אונדזער אױבעט געפירט געװאָרן סעקטאר, צי דאָס װאָס די התחייבותן וועלכע די מיטגלידער פונעם. קאָמיטעט האָבן גענומען אויף זיך צו פארגרעסערן די צאָל אבאָנאמענטן פאר ד! ,איקוףבלעטער",-- זענֶען נאָר טיילווייז דערפולט געװאָרן, ד. ה. מיט נאָר 30 פּראָצענט איז פארגרעסערט געװואָרן די צאָ? אבאָנירטע לויט דעם 1יטן קווארט? פון דעם יאָר.
די בל?ויזן נעמען זיך אויך דערפון װאָס די חברים פונעם ,איקוף"-ביורא= האָבן נישט קאָנטראלירט אויף א גענוגנדן אופן דאָס דערפולן די התחייבותן פון די חברים, און זי נישט סטימולירט אין דער ארבעט.
מיט דער געלעגנהייט האָבן מיר אויך באמערקט אז ס'איז נישט גענוג געשטוצט געװואָרן דאָס אָרגאניזירן דעם דראמקרייז, דעם כאָר, און דאָס פאָרזעצן די אקטיוויטעט פון דעם אָרקעסטער,
אין ליכט פון קריטיק און זעלבסטיקריטיק זענען אָנגענומען געװאָרן די נויטיקע מיטלען צו באזייטיקן אין גיכן, די אָנגעוויזענע בלויזן װאָס זענען א שטערונג אין דער ווייטערדיקער ארבעט.
חוץ די אױבן-אָנגעוויזענע בלויזן, איז אין דער זיצונג אָנגעוויזן געװאָרן א ריי אנדער בלויזן וי דאס נישט גענוגנדיקע באנוצן די אלע מאטעריאלן װאָס זענען דערשינען אין דעם ,,קולטוריוועגווייזער", איקוף-בלעטער", ביי אונדזערע קולטור-ארטיסטישע מאניפעסטאציעס.
ס'איז נישט געלונגען צו פּאַפּולאריזירן אין א גרעסערער מאָס דעם ראָמאן פון חבר ד. רובין לעבן דער ברעטער-זעג",
דער ,,איקוף"-ביוראָ און קאָמיטעט האָט באשלאסן אז אין משך פונעם חודש יול ד. י. זאָל די אָרטיקע ,איקוף"-עקיפע ארויספאָרן אין די ארומיקע שטעטלעך פונעם ראיאן וי מיכיילען, דאראָבאן, און סירעט; אין משך פונעם 5יטן קווארט? פונעם יאָר, זאָ? די צאָל
שעפערישע באגעגעניש פון יאסער ,,איקוף", שוישפּילער
פון דער
נישט פון לאנג איז פאָרגעקומען אין זאל פונעם יאפער ,,איקוף" א שעפערישע באגעגעניש צווישן פאָרשטייער פון ,איקוף", א ריי שוישפּילער, שוישפּילערנס פונעם יידישן מלןכה-יטעאטער און שילער פון דער אָרטיקער מלוכהשער יירישער עלעמענטאר-שול. ביי דער דאָזיקער באגעגעניש האָבן זיך אויך באטייליקט לערערס און לערערינס א. א.
די פייערלעכקייט האָט געעפנט די חבהטע ריווא גלינבערג וועלכע האָט אָנגעװויזן אז א דאנק דעם זיגרייכן מארש פון דער סאָוועטישער ארטיי איז די יידישע באפעלקערונג געראטעוועט געװאָרן פון פאשיסטישן בארבאריזם, און זייט דער ארבעטער-קלאס בראש מיט. זיין פארטוי און ליבן פירער חבר ג. געאָרגיו-דעזש פירט אֶן מיטן לאנד, האָבן זיך געעפנט פאך אלע ארבעט-מענטשן פון אונדזער?אנד, צווישן זי אווך פאר די יידִישע ארבעטימענטשן, פּערספּעקטיוון פון א ליכטיקער צוקונפט, א ניי געזוכערט פּראָדוקטיוו לעבן. דו רעדנערין האָט אונטערגעשטראָכּן דאָס באקעמפן מיט אנטשלאָסנקייט די אלע וועלכע פּרוּװון אָפּרייסן די יירישע ארבעט-מענטשן פון אונדזער היימלאנר די ר. פ. ר. און זיי פארפירן קיין ישראס ווו ס'ווערט פארהאנדלט דאָס בלוט פון מיפֿואָנען יירישע קרבנות, פאר מארק פונעם נעאָנאצישן מערב-דייטשלאנך'
חבר אלטער באגריסט פייערלעך די דאָזיקע
{איקוף-בלעטער" פארדאָפּלט ווערן לויטן. ערשפן קווארטל פון יאָר 1989; ס'זאָל? אינגיכן רעאָרגאניזירט ווערן דער דראמקרייז און די טאנץ-גרופּע, צו וועלכן צוועק פ'וועלן צוגעצויגן ווערן נייע עלעמענטן, אויך פון צווישן די שילער װאָס לערנען יידיש.
חוץ די מאניפעפטירונגען װאָס מיר האָבן אָנגעמערקט אין אונדזער ארבעטיפּלאן אויפן פּיטן קווארטל ד. י., זאָלן מיר אָרגאניזירן אין חודש אויגוסט* קולטורעל-ארטיסטישע מאניפעסטאציע אין ראמען פון די פּראָדוקציעקאָאָפּעראטיוון פון אונדזער שטאָט. מיר וועלן מיט פולער ערנסטקייט צוטרעטן צו דערפולן פּינקטלעך די גענומענע אויף זיך התחייבותן לויטן ארבעטס-פלאן.
מיט דער דאָזיקער געלעגנהייט שטרייכן מיר אונטער די שטיצע װאָס מיר האָבן באקומען מצר די צוויי יידישע מלוכה-טעאטערס. פון בוקארעשט און יאס, אין שייכות מיטן הויבן דעם קיגסטלערושן ניוואָ פון אונדזערע אקטיוויסטן װאָס פורן אויס די קינסטלערישע פּראָגראמען. אויך דער באזוך פונעם חכר י. בעךקאוויטש, וועלכער האָט געהאלטן א רעפעראט בי א פארזאמלונג אָרגאניזירט פונעם אָרטיקן ,איקוף", מיט דער געלעגנחייט פון דעמאםקירן די פארברעכערישע אונטערהאנדלונגען װאָס ווערן געפירט פון דער בן-גוריון-רעגירונג מיט דער געאָ-נאציסטישער רעגירונג פון באָן איז געווען פון א פּאָזיטיווער באדייטונג און הילף פאר אונדזער אקטיוויטעט.
דער דאָראָהױער;איקוף"-קאָמיטעט שלאָגט פאָר דער רעדאקציע פון די ,,איקוףיבלעטער" צו אנאליזירן דורך אזעלכע ארטיקלען, די אקטיוויטעט אויך פון די אנדערע ,איקוס"סעקציעס פונעם לאנד, אזוי ארום וועט דאָס זיין א נוטע שטיצע און א סטימולענט אין זייער אקטיוויטעט צו דערגרייכן פּאָזיטיווע רעזו?טאטן. וְ
מיר נעמען אויף זיך די התחייבות, אין ליכט פון די אָנגעוויזענע בלויזן מצד די ,איקוףבלעטער", צו פארבעסערן די ארבעט יויסנדיק אז נאָר אזוי וועלן מיר קאָנען דערפולן מיט כבוד די אויפגאבעס בנוגע העלפן הייבן דעם קולטורטלן ניוואָ פון די יידיש-רעדנדיקע מאסן.
מיר וועלן באנוצן דעם גאנצן קאָמבאטיוון כוֹח אין דעמאסקירן די שׁונאים וועלכע געפונען זיך נאָך אין דער ריי פון די אָרנטלעכע יידישע מענטשן. מור וועלן אָנטײי? נעמען מיט נאָכמער אנטשלאָסנקייט אין דער אויפקלערערישער ארבעט ואס ווערט אָנגעפירט
פון דעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, בכרי|
אזוי ארום צו זיין אן אקטיווער פאקטאד אין קאמף פאר שלום וואָס ווערט געפירט. מאצד' אלע ערלעכע מענטשן פון דער וועלט, אין קאמף פארן בוי פון סאָציאליזם אין אונדזער היימלאנד די ח. ם. ר.
{אוקוףיבלעטער"
.םימי יע א יי יי יי יי יי יי
|
זי איז באערט געווארז מיטן טיטל ,והעלדישע מוטעררי
דאָס ארט..89 פונעם קאָנסטיטוציע-פּראָיעקט פון דער ר. פ. ר. זאָגט: ,די מלוכה שיצט די הייראט און די פאמיליע און פארטיידיקט די אינטערעסן פון דער מוטער און קינד. די מלוכה טיילט צו הילף פאר די מאמעס מיט א סך סינדער און די מאמעס אליין, אורלויב מיט באצאָלטן לוין פאר די שוואנגערנדיקע פרויען; אָרגאניזירט געבורט-הייזער, קרעשעס און קינדער-היימען."
כמעט ארויס פון דער שטאָט, דאָרט לעבן דער שאָסײי, שטייט זיך א באשיירן נידעריק הייזל מיט א גאניקל, מיט א גערטנד? און מיט װײיסדאָפּגעקאלעכטע ווענט װאָס בלישטשען אזש פון דער ווייטנס. דאָ וווינט בראנע ליינוואנר מיט איר אלטיטשקן און מיט איר אייניקל. װער קען זיי נישט אין שטעטל? זיי לעבן דא אין קימפּולונג שוין אריבער זעכציק יאָר. דאָ חתונה געהאט, דאָ זיך געפּלאָגט און אויפגעצויגן די קינדער. איצט איז בראנע ליינוואנד באזװונדערס שטאָלץ. אירע גוטמוטיקע אױיגן שיינען וום-טובדיק און פון אונטעך דעם טיכ? בלישטשען ארויס די זילבערנע האָר, א בליק טוענדיק צוריק צו דעם דורכגעמאכטן וועג קען זי זאָגן: איך האָב נישט געלעבט אומזיסט, כ'האָב דערפולט מיין פליכט אלס מענטש אַלס מאמע." איר לעבן, איר ביישטייעך צו דער אנטוויקלונג פון דער געזעלשאפט ווערט הויך געשעצט פון אונדזער פּארטיי און רענירונג. איניינעם מיט די אנדערע מאמעס פון אונדוער רעפּובליס האָט בראנע ליינוואנד באקומען, לויטן באשלוס פון פּרעזידיום פון דעך גרויסער נאציאָנאלער פארזאמלונג, דעם טיטל /העלדישע מוטער" ווייס זי האָט געבוירן און דערצויגן 10 קינדער,
זי האָט אראָפּגענומען פון וואנט א גרוים בילך מיט אן אלטטאָדיש רעמל און מיר געויזן: אָט דאָס זענען זיי, מיינע קינדער. גענוג שווער אײז מיר אָנגעקומען ביז כ'האָב זיי געזען מענטשן. אָט דעם,--- האָט זי מיר געוויזן און דערביי א טיפן זיפץ געטאָן, יוך5 = האָבן מיר די דייטשן אומגעבראכט אין בערשאד אין לאגער. אט דער, וװאָװיק האָט געבעך א היבש ביסל יאָר פארבראכט אין די תפיסות וויי? ער איז א קאָמוניסט. היינט האָב איך פון אים תענוג, ער ארבעט און בוקארעשט ביים ראדיא. דאָס איז סיד!-- דאָס מעזיגוק?..." און אזוי האָט זי. מיר ווייטער אויםגערעכנט יעדעס קינד מיט דער פּשוטער צארטקייט פון א מוטער און דערביי האָבן זיך אין איר מוח אױיפּגעשפּינען די זכרונות פון אמאָליקע צייטן ווען די קינדער זענען געווען קליין און איר איציק האָט געהאָרעוועט מיט זיין בידנער קליאטשע כדי אריינצוברענגען א שטיקפ ברויט אין שטוב, כדי צו מאכן א קינד א
שיכל, א קלייד?; כדי זי צו שיקן אין שו?.=
מיינע קינדער האָב איך אלע געלאָזט לערנען"
האָט זי געזאָגט מיט שטאָלץ. און איר מאן פאלט
איך אריין און אירע רייד און דערציילט מיך יי יי יי א א א יי א
פון יירישן מלוכה-טעאטער און שילער
מלוכהשער יידישער עלעמענטאר-שול
באגעגעגיש װאָס האָט דעם צוועק צו פארפעסטיסן די פארבינדונגען צווישן ,איקוף", שוֹישפּילער, שילער--- און גלייכצייטיס פֿאָרמירן מיט דער הילף פון די שוישפּילער, לערערס, אין ראמען פון ,איקוףט"= א דראטקרייז, באה א. א. וו. פוו שילער. דער רעדנער ווייזט אָן אויף דער שווערער לאגע פון די קינדער אין די אימפּעריאליסטישע און קאָלאָניאלע לענדער צווישן וועלכע אויך ישראל?-- און שטרייכט אונטער דאָס גליקלעכע לעבן פוּן אלע קינדער פון די ארבעטנדיקע פון אונדזער פאָלקס-רעפּובליק, וועלכע וואקסן אויס לויט} ליכטיקן בײישפּיל פון די סאָוועטישע קינדער--- צו" קונפטיקע בויער פון דער נייער וועלט.
עס האָבן זיך נאָך געהערט ווארעמע בא
גריסונגען מצד דעם שוישפֿילֶער חבר שלמה פרידמאן, פון די שילֿערס גרינבערג אוֹן קאליק,
נאָכדעם איז אויסגעפירט געװאָרן א רייכעך קינסטלערישער פּראָגראם אין וועלכן עס האָבן זיך באטייליקט די שוישפּילער און שוישפּילערינס פונעם אָרטיקן יִיִדישן מלוכה-טעאטער: אברהם ניימארק, שלמה פרידמאן, רחלע הע
ילער-שאפּירא, זשעני קעסלער, נושא גרופּ, משה
שטורם, אברהם ראָטמאן, פאני ראטמאן א. א, צווישן די שילערנס פון דער אָרטיקער מלןכהשער יידישער עלעמענטאר-שול האָבן זיך באטייליקט אין קינסטלערישן פַּראָגראם מיט דערפאָלג;: סאריקא שווארץ,. קאראָלא. שווייצער
און הערשקאָוויטש ביאנקא. קאָרעספּ. מ. שווייצעך
א ווינק? פונעם ,,איקוף,זאל. אין קלישע: א טייל שול-קינדער, די לערערס און שוישפּילער פונעם יאסער יידישן מלוכה
יי יי וז יי וו יי
וועגן די יאָרן ווען ער האָט געטראָגן די זעק מעל אויף די פּלייצעס פאר די רייכע סוחרים פון שטאָט: ומיר האָבן איינמאָל געפּרוווט מאָנען א ליי מער פארן איבערפירן די זעק פון דער באן אין מאנאזין אריין, האָבן אונדז די וחרים געלאָזט שטיין ליידיק, און האָבן איבערגעפירט דאָס מעל מיט די וועגן פוֹן די רייכע פּויערים מיט וועלכע זיי האָבן געהאנדלט. און אפרים העכטלינגער, א פוחר און א' שיינעךר דערבוי--- דערציילט דער אלטיטשקער ווייטער--- פלעג מיר שטענדיק דערלאנגען, אז איך האָב פּוטער אויפן קאָפּ: ,סטייטש מיינע קינדער זענען קאָמוניסטלעך..." און וויוטער דערציילט ער אז ,מ'פלעג זיך שוין גוט אָנהאָרעווען מיט זעק א גאנצן טאָג, פלעגן די ,איידלע סוחרים" ערשט נישט געבן א;ראָשן און האנט. מ'האָט געמוזט אָפּנעמען בי זי אין קלייט... סחורח. און אז מ'פלעג שוין קומען נאָך דער סחורה, פלעג זיך יאָס? טארטער צעבייזערן און זיך צעשרייען אויף די קומים: ,לאָז ער ווארטן! באחין צוערשט די קונים...*
-= ,און וויםל? האָבן זיך די קינדער נישט אָנגעליטן אין שול,-- דערציילט מור ווייטער בראנע ליינוֹואנד.-- נגידישע קונדער פלעגן זיך נישט ועלן מיט אירע קינדער. חברן. מ'האָט פאר די נגירישע קינדער אָנגעזאָגט פון דער היים, אז מ'טאָר מיט זיי נישט רעדן ווייפ דאָס זענען קאָמוניסטן..."
אזו האָט מיר דאָס פּאָרפאָלק אויסדערציילט די עוולות װאָס זיי האָבן געהאט אויסצושטיין פון די באלעבאטים און פון דער בורזשואזער פּאָליצײ וועלכע פלעג שטענדיק קומען בי זי זוכן געווער אָדער מאניפעסטן. אין די שווער באדינגונגען. האָבן אָבער די צוויי פּשויטע מענטשן געקעמפט און געטאָן זייער הוב.. זיי האָבן געגעבן די קונדער אזא מין דערציונג אז זיי זענען געוװאָרן באמת נוצלעכע מענטשן פאר אונדזער געזעלשאפט; מענטשן וועלכע העלפן בויען דעם סאָציאליזם אין אונדזער היימלאנד. אֶט פאר אזעלכע מענטשן זאָרגט ונדזר פּארטיי און גיט זיי אָפּ דעם גרעסטן כבוד. בשעת אין אומפּעריאליסטישן אמעריקע רופט אוֹיף די רעאקציאָנערע צייטונג, מעס קאלעס" די מאמעס זאָלן צווינגען זייערע זין זאָלן ווערן סאָלדאטן-- סאָלדאטן ועלכע זאלן בלינד קענען שיסן אויף פרידלעכע מענטשן, וי זיי טוען דאָס אין קאָרייע, באקומען און אונדזער פאָלקס-רעפּובליק די פארדינסטפולע מאמעס העכסטע טיטלען וי ,העלדישע מוטער" אָדער ,,מוטער רום" און זיי ווערן מיטבאטייליקעך אינעם אלגעמיינעם קאמף פון אלע ארנטלעכע מענטשן פון דער גאנצער וועלט, פאר שלום קעגן מלחמה. אזא מון פארדינסטפולע מוטער איז אויך בראנע ליינוואנך פון קימפּולונג. אונדזער פאַלקסדרעפּובליק אין שטאָלץ מיט איר.
יין
קולטור מאניפעסטאציעס ביים באָטאָשאנער איקוף
זונטיס דעם 20-טן יולו איז פאָרגעקומען אין דעם קולטור-היים /בארבו לאזארעאנו" א א קולטור-קינסטלערישע מאניפעסטאציע, אָרגאניזירט פונעם אָרטיקן /איקוף" און פונעם קולטור-היים /בארבו לאזארעאנו",
עס האָט געהאלטן א פאָרטראג חבך פישעל לייב, קולטור-פאראנטוואָרטלעכער פונעם אָרטיקן ;איקוף" א. ד. ט. ,דער קאמף פון די פעלקער פאר שלום".
נאָכדעם האָט גערעדט חבר קאָנסטאנטין סאָלאָמאָן, מצד דעם ראיאָנאלן פאָלקס-ראט װועגן דעם היסטאָרישן באדייט פונעם אףוועלטלעכן קאָנגרעס פון די פעלקער צו פאךטיידיסן דעם שלום װאָס װעט פארקומען אין ווין דעם פיטן דעצעמבער ד. י.
נאָכדעם האָט די ארטיקע ,,איקוף"-עקיפּע צוזאמען מיטן קאמין נה. 1 פאר מיידלעך, אויסגעפירט א שיינעם קינסטלערישן פּראָגראם פוז יידישע און רומענישע לירער, רעציטאציעס און טענץ.
ביי דער דאָזיקער מאניפעסטאציע זענען אָנוועזנר געווען איבער 280 אָרטיקע ארבעטמענטשן.
קאָרעספֿ. ר. סעגאַך