נר. 198
{איקוף-בלעטער"
די קאָנסטיטוציע פון גלייכע רעכט פאר אלע ארבעט"ימענטשן
(המשך פון זײיט ו)
באפעלקערונג פון דער רומענישער פאָלקטירעפּובליק האָט דורכגעמאכט גרויסע פארענרע" רונגען א דאנק דער דאָזיקער פּאָליטיק. איירער דער באפרייונג פון אונדזער היימלאנד פון אונטערן יאך פונעם היטלעריסטישן אימפּע? ריאליזם, האָט די יידישע באפעלקערונג געפֿעבט וי אין געטא און אָפטמאָל האָט זױ| געבלוטיקט. דורך' די בוליגאנישע אקטן פון די אנטיסעמיטישע באנדעם, וֹאָם זענען געשטיצט געווען פון די דעמלטיקע רעגירונגען. די יידישע ארבעטימענטשן האָבן נישס געהאט די מעגלעכקייט אריינצוגיין אין רער אינדוסטריע, צו פארנעמען פֿאָסטנס אין מלוכה-אפּֿאראט אָדער אין װיכטקקערע אינסטיטוציעס. דער ,,נומערוס קלאוזום" אָדער ,נומערוס נולוס" פכַעגן שטערן דאָס אריינגיין פון די זין פון די יידישע ארבעט-מענטשן אין דו שולן און אין די אוניווערסיטעטן און פלעגן ,בארעכטיקן" די כוליגאנישע אקטן פון די קוזיסטן,= לעגיאָנארן, נאציאָנאל-צאראניסטן און ליבעראלן קעגן די יירישע מאסן. דאָס האָט צוגעגרייט דעם באָדן צום אויסראָטן. די יִידישע ארבעטנדיקע באפעלקערונג, וואָס עס האָבן פּראקטיצירט די היטלעריסטישע-דאנטאָנעסקו חיות אין דער צייט פונעם פארברעכערישן אנטיסאָוועטישן קריג.
עס זענען פארביי נאָר עטלעכע יאָר, אבער דער וועג וואָס די*ידישע ארבעטנדיקע בא" פעלקערונג האָט דורכגעמאכט פון דעמלט ביז היינט איז אזוי וי פון הימ? ביז צו דער ערד. דער פאָלקס-דעמאָקראטישער רעזשים האָט אנוז לורט אלע ראסיאלע געזעצן, האָט געפירט אן אנטשלאָסענע פּאָליטיק פון צעשמעטערן דעם פאשיזם, האָט פארזיכערט די רעכט פון דער יידישער ארבעטנדיקער באפעלקערונג, האָט געז געבן א געזעץ פון בירגערדרעכט, דערמעגלעכג" דיק דער יירישער ארבעטנדיקער באפעלקערונג צו רעגלען זייער בירגער-רעכט. עס זענען געשאפן געוװואָרן צום ערשטן מאָ? יידישע מלוכהשולן און קאטעדרעס פון יידישער שפּראך און ליטעראטור, יידישע מ?וכה-טעאטערס. עס אנטוויקלט זיך א פּראָגרעסיווע יידישע ליטעז ראטור. די יידישע דעמאָקראטישע קאָמיטעטן און דער ,,איקוף" וויקלען פאנאנדער א רייכע קולטור-דערציערישע טעטיקייט כדי צו אקטיוויזירן נאָך מער די יידישע מאסן אין קאמף פאר סאָציאליזם און פארן פארטיידיקן דעם שלום.
האָבנדיק גלייכע רעכט מיט אלע ארבעטמענטשן, פירן די יידישע ארבעטנריקע זייער טעטיקייט אויף אלע געביטן פונעם סאָציאליםטישן אוױיפבֿוי. א סך האָבן זיך קוואליפיצירט כדי נאָך בעסער מיטצושטייערן אין דער אלגעמיינער אָנשטרענגונג פוֹן אלע ארבעט-ימענטשן
פון אונרזער לאנד. מיר קאָנען ציטירן א סך ביישפּילן פון. אזעלכע ואס האָבן געווונען דעם ערן-טיטל פוֹן סטאכאנאָוויסטן אזוי וי לוסטיג וויליאם,-פון דער פאבריק ,עלעקטראמאטאר", פון טימישאָארא; אינדזש. ווייס מארטשע? פון דער פאבריק ,פֿאריזער קאָמו" נע? פון פּיאטרא-נעאמץ; פעהער יאָסיף פוי נעם ק. פ. ר. דעפּאָ פון דער שטאָט סטאלין, כיימאָװיטש איסאק פון דער פאבריק ,פּאֵליקאלאר" פון גאלאץ און א סך אנדערע.
די איבערגעגעבנקייט פון דער יידישער איה בעטנדיקער באפעלקערונג צו אונדזער פריי היימלאנד שפיגלט זיך אויך אָפּ אין די רייכע רעזולטאטן פון דער טעטיקייט פון די יידישע וויסנשאפט?ער און קינסטלער. עס זענען מיטגלידער אין דער אקארעמיע אזלעכע וויסנשאפטלער וי בארבו?אזארעאנו, א. קריינדלער, מ. בערקאוויטש, מ. כיימאָוויטש. צווישן די פארדינסטפולע פּראָפעסאָרן און לערער געה פונען מִיר אזעלכע וי א. האָלינגער פון בוקארעשט נאכט ליבערטינא פון אראד. קינסטלער ווי דער קאָמפּאָזיטאר א. מענדעלזאָן און דער רעזשיסאָר אל. פונצי, האָבן באז קומען דעם טיט? ,פארדינסטפולער מייסטער פון דער קונסט פון דער ר. פ. ר.", דער מאַז לער: איסער, די דראמאטישע קינסטלערין בעאטע פרעדאנאוו א. א. זענען אויסגעצייבנט געװאָרן מיטן טיט? ,פארדינסטפולער קינסט?ער מון דער ר. ם. ר."
די יידישע בורזשואזיע, וועלכע פלעג אין דער פארגאנגענהייט שטיצן מיט גרויס אייפער די פאשיסטישע און אנטיסעמיטישע רעגירונגען, פירט איצט צוזאמען מיט אלע אנדערע עקספּ?אאטאטאָרן אלערליי מאכינאציעס קעגן אונדזער רעזשים. דער פּראָיעקט פון אונדזער נייער קאָנסטיטוציע שטעלט פעסט אז די הױפֿטיפּליכט פון די בירגער פון דער ר. פ. ר. איז דער קאמף פאר| אומאויפהערלעכן פארוטוידיקן און פארשטארקן פון דער פאָלקסידעמאקראטישער מלוכה. דאָס דעמאסקירן או! צעשמעטערן דעם נאציאנאליזם און שאָוויניזם, דאס פארשטארקן די ברודערשאפט צווישן רומענישן פאָלק און די נאציאנאלע מינדערהייטן זענען א וויכטיקער ביישטייער אינעם קאמף פארן בליענדיקן אנטוויקלען פון אונדזער מלוכה.
מיר זאָלן דעמאסקירן דעם נידערטרעכטיקן פּרצוף פון די ציוניסטישע נאציאנאליסטן, אגענטן פונעם מלחמה-העצערישן אימפּעריאליזם!
אין. אונדזער ארבעט, אין אונרזער טאָגטעגלעכער טעטיקייט, זאָלן מיר אָפּגעבן די וויכטיקסטע ראָלע דער פארבדידערונג און פארייניקונג מיטן רומענישן פאלק און מיט די אנדערע נאציאנאלע מינדערחייטן, אויפן וועג פון קאָנֿסאָלידירן די רומענישע פאָלקס-רעפּובליק!
נאָטיצן
ציוויליזאציע און... שמיץ
רואנדא-אורינדי איז א בעלגישע קאָלאָניע אין אפריקע.:
אין דער דאָזיקער קאָלאָניע איז, נאטירלעך, וי אין די מייסטנס אפריקאנער קאָלאָניעס, איינגעפירט דער מנהג פון קערפּערלעכע שטראָפן. אויף מאמערלשון--- פּשוטע שמיץ.
דאָס איז אוודאי אין הפכם מיט דער הויכער, מערבדיקער ציוויליזאציע...
לעצטנס, איז אָבער דער ענין פון קערפּערלעכע שטראָפן אין אָט דער קאָלאָניע ארויפגעשווומען אין דער עפּנטלעכקייט און דער פֿאַרשטייער פון דער בעלגישער אדמיניסטראציע איז געצווונגען געווען צו נעמען א װואָרט
וועגן דעם. וואָס זשע האָט ער געזאָגט?
ערשטנס,. אז בעלגיע האָט דורכגעפירט א גרויסע ציוויליזאטאָרישע מיסיע און אז וי האָט געוואלטיק פיל אויפגעטאָן פאר די קאָלאָניאלע פעלקער בכלל? און פאר רואנדא-או" רונדי בפרט,
און צווייטנס--- אז די בעלנישע אדמיניסטראציע האָט שוין פון לאנג געװואָלט אָפּשאפן די שמיץ, נאָר ואס רען?-- כדי דאָס צו טאן מוז מען פריער אויסבויען נייע תפֿוסות און דעריבער דארף מען נאָך צוווארטן איבים:, יי יי! 2
זײערעצַפרייהייטן,,
פרענק נושעלאק, אן עמיגראנט פון פּױלן, לעבט שוין 40 יאר אין אמעריקע, 22 יאר אָפּעגארבעט פאר דער רעגירונג, אלס צייכענער פון. ארכיטעקטוריפּלענער. אין פּאָליטיק האָט ער זיך קיינמאָל נישט געמישט. ער איז א וועטעראן פון דער ערשטער וועלט-מלחמה. צוויי זון זיינע האָבן זיך געשלאָגן אין דער לעצטער וועלט-מלחמה. איינער פון זיי איז ערנסט פארווונדעט געוואָרן און האָט זיך אָפּגעוואל
גערט 22 חדשים אין א נאצישן טורמע-לאגער. וויל די מאמע נישט אז אירע קינדער זאָלן אָנקומען אין א דריטער וועלטימל?חמה.* איז א מיטגליד פון דער פּראָגרעסיווער פּארטיי! און איז אקטווו אויך אין דער שלום-באוועגונג. דערפאר האָט מען גערופן איר מאן און מען האָט אום אָפּגעזאָגט ריקאנער ,,דעמאָקראטיע". מאָדע? 19892!
די פּראָפּעסאָרן פון ישראלדיקן אוניווערסיטעט שטרייקן
ירושלים--- 180 אָנפירנדיקע מיטארבעטער פון ירושלימער אוניווערסיטעט, פּראָפּעסאָרן,
אסיסטענטן און אינסטרוקטאָרן האָבן דערקלערט' א פּראטעסטישטרייק, פֿאָרערנדיק א לוין-הופפה.
פּאָלינראפישער צענטער נר. 8-- אינדוסטריעלע מלוכה-אונטערנעמונג.
זייט 4
די ב|-גוריון-פּאַליצײ באפאלט אכזריותדיק 3 אימיגראנטן. וועלכע פֿאָדערן א דאך איבערן קאפ
וֶ
תליאביב--- הוֹנדערטער מענטשן פון רעם איבערגאנגס-לאגער. און נחלת-יהודה, וואָם האָבן דעמאַנסטרירט פאר דער אגענץ-געביירע און ת?דאביב, פאָדערנדיק א דאך איבערן קאָפּ
{ זענען אכזרויתדיק באפאלן געוואָרן דורך דער
פונעם פּאָסטן. אמעה,
ם
פּאָליצוי.
די אימיגראנטן, ואס האָבן צוזאמען מיט זויערע פרויען און קינדער דעמאָנסטרירט אין געשלאָטענע רייען, ווארפנדיק לאָזונגען, זענען ארומגערינגלט געװאָרן דורך פּֿאָליצידאָפּטיילונגען. די פּאָליצײי האָט אויך באוואכט די אי גענץ-געביידע און נישט אריינגעלאָזט די רעלעגאציע פון דעמאנסטראנטן.
די דעמאָנסטראנטן האָבן פּראָקלאמירט א
זיץ-שטרייק אויפן אֶרט. הונדערטער מענטשן האָבן זיך אויסגעזעצט אויף דער גאס ארום רער אגענץ-געביירע.
די פֿאָלוצייאָפּטײילונגען זענען צוגעטרעטן מיט כוח באזייטיקן די דעמאָנסטראנטן. מיט אכזריות האָבן זיך הונדערטער פּאליציאנטן געוואָרפן מיט זייערע גומענע שטעקענעס אויף דוי אימיגראנטן, נישט שוינענדיק קיין שוואנגערנדיקע פרויען און קינדער. העכער 20 מענטשן זענען ארעסטירט געוואָרן.
דער אכזריותדיקער איבערפא? האָט ארויסגערופן דעם שארפסטן פּראָטעסט. אי גאנצע ריי דורכגייער, וואָס האָבן געגעבן הילף דו באפאלענע, האָבן אויך באקומען קלעםּ.
ס'זאָלן אויפהערן די נירערטרעכטיקע אונטערהאנדלונגען!
איך דריק אויס מיין טיפן רעוואָלט קעגן די אונטערהאנדלונגען וואָס קומען פאָר צווישן דער בן-גוריון-רעגירונג מיט דער נאצישער אדע"ר נאוער-רעגירונג פון באָן. די דאָזיקע אונטערהאנדלונגען האָבן דעם צוועק ריינצווואשן די נאצישע רוצחים ואס האָבן אויסגעהויגט אויף א בעסטיאלישן אופן אזויפי? מיליאָנען אומשולדיקע יידן.-.
איך גלויב אז קיין שום ערלעך-דענקנריקער שכ? קען נישט מסכים זיין אזז דאָס בל?וט פון
אונדזערע טייערע און ליבע זאָל אויסגעקויםט ווערן מיט געלט פארשמירט מיט בלוט. איך שלים אָן מיין פּראָטעסט צום פּראָטעסט פון די צענד?יקער טויזנטער יידישע ארבעט" מענטשן. און איך פאָדער איניינעם מיט זיי אז די נידערטרעכטיקע אונטערהאנדלונגען זאָלן אַמַּ געשטעלט ווערן!
יעקב וװואָלפזהאָן
טג. נעאמץ
די צוויי זייטן פון דער..אנטשעדיקונגס-מטבע...'
און וואָס ס' אינדעראמתן!!
הומאָר
אין ישראל שמועסט מען, אז' אויפן פאָרי שלאג פון מיניסטער דב יוסף זאָל דער ווירט" שאפטלעכער ראט האָבן אָנגענומען א באשלוס צו קרייצן א זשיראפע מיט א קו, כרי
{ אויף צו עסן זאָל זי אריבערשטרעקן דעם קאָפּ
ויף חֶער סירישער זייט און מעלקן. ואל מען
זי אויף דער ישראל-יטעריטאָריע...
-א גייע רעפּאָרס...
אומעטום מאכט מען איבען ברויט א ברכה: ,המוציא לחם מן הארץ".
אין ישראל? דאקעגן. דארף מען. מאכן די ברכה: ,,המוציא לחם מחוץ לאר/"...
זאדג 8ם סאז תסטטדא!-- 3 זא 6ות1888ע20-וחזאםּ=