Jahrgang 
194 (1952) נר. 194 7-טער יאָרגנג
Seite
4
Einzelbild herunterladen

,

נר. 194

/ אוקוף-בלעטער"

ציוניסטישע בן-גוריון". דעמאקראטיעי'

איינע פון די בעסטע מעטאָדן פון די ציו­ניסטישע. הערשער צו ,לייזן" די פראגע פון ארבעטלאָזיקייט איז, אריץנצוווארפן און תפי­סה די וואָס קומען פאָדערן ארבעט בי די אזויגערופענע ,לשכת-עבודה". אזוי זענען פארורטיילט געװואָרן אויף צו 5 חדשים תפיסה 8 וונגע אימוגראנטן פו} כּפר אונוֹ אונטער דער באשולדיקונג אז זיי האָפּן באליידיקט דעם מפא"ישן באאמטן צו וועלכן זיי האָבן זיך גע­ווענדט וועגן ארבעט.

28 1 אל

די קאמוניפטישע צייטונג ,,קול-העם". אי­לוסטרירנדיק די, זארג" פון דער רעגירונג פאך די װאָס האָכן געקעמפט פאר דער אומאָפּהענ­גיקייט פונעם לאנד, האָט פארעפנטלעכט דעם פֿאָלגנריקן בריוו פונעם בירגער מארטשעל לוק­סעמבורג פון. לוד, אינוואליר פון דער מל­חמה. פון דער מדינת ישׂראל? קעגן די אראבי­שע לענדער: /אין 1948, נאך מיין אריינקומען אין לאנר בִין איך תיכף געגאנגען אלס סאָל­דאַט. נאך 4 טעג אינסטרוקציע, בין איך גע­שיקט געוואָרן צום פראָנט. ביי אוניא על תפיר בין איך פארווונדעט געווארן. מען האָט מיך צוגעשיקט און שפּיטא?. דער דיאגנאָסטיק: געחירן-דערשיטערונג, קאמא-דצושטאנד..= נאָכן ארויסגיין פונעם שִפִּיטָאֶל האָט זיך אָנגעהויבן א נייע צרה. איך האָב נישט װואָס צו. עסן, איך האָב נישט וו צו שִׁלאָפן. מען. האָט מיך פאָרגעשלאָגן צו שיקן. פאר א מעדיקאלע קאָמי­סיע. איך האָכ געווארט כמעט 4 חדשים. ענר­לעך, נאָכדעם ואס די קאָמיסיע האָט. מיך געזען, האָט מען מיר נישט געגעבן קיין. שום רעזולטאט. מען האָט מיך געזאָגט: ,, מען. וועט דיר צווויסן טון אין דער חיים". איך. האב נאָכאמאָל געווארט לאנגע חדשום.

אוך מאך אלץ געזוכן, מען זאָל מיר געבן ארבעט, כדי איך זאָל פארדינען מיין שטיקט ברויט. אבער. אלץ איז אומזיסט. ס'איז גע­קומען די צייט איך זאָל מיך פרעגן; פארוואָס

האָב איך פארגאָסן. מיין בלוט אז איך האָב חייגט נישט מיט וועמען צו רעדן, ווען איך פאָרער מען זאל מיר אָפּגעבן מיין-גערעכטי­קייט?/:

8 4 28

דעם /1יטן יונ איז די ישראלספּאָליציי

באפאלן, אויף א ווילדן אופן, די איינוווינער פונעם אראבישן דאָרף אשישיוולי פון דער געגנט נצרת. די בן-גוריוניסטישע פּאָליציאנטן האָבן אױפגעבראָכן רי טירן פון די הייזער און מיטן תירוץ אז זיי דארפן. מאכן אָבלאוועס, האבן זיי צעשטערט אַלץ ואס זיי האבן גע­פונען.= ס'איז כדאי אונטערצושטרייכן דעם

חו

(המשוך פון גר. ו9ו)

דער פּאָליציאנט, װאָס האָט אים א גאנצן טאָג געלאָזט ליגן צווישן די הרוגים, האָט גע­מאָלדן וועגן דעם פא? דעם יירישן קאָמענ­דאנט פון פּלאץ--- רער משומר שטערלינג. ער האָט צוגעגעבן, אז דעם דאָזיקן מענטש, װאָס האָט שוין ביים לעבן געליטן חיבוט-הקב, דארף מען אָפּלאָזן א היים,

דער משומד שמערלינג, ואס האָט געהאָלפן אומברענגען הונרערטער טויזנטער יידן, האָט רעם פּאָליציאנט געסטראשעט מיט. קאנסעק­ווענצן און דעם ,,לעבעדיקן מת" פארפּאקט אין זואגאָן אריין,:

פאקט נומער דריי,

די דייטשן האָבן אָפּגעשלאָסן די שליסקע.

נאס.. דארט האָט געוווינט דער אל?טער שריפט­שטעלער הלל צייטלין. א ייד א זקן. אין די לעצטע יאָרן איז ער געזעסן פארמאכט ביי זיך אין שטוב און שטילערהייט געשריבן זיין לעצט ווערק. ער האָט זיך אין ערנעץ נישט אויסבא­האלטן און די דייטשן האָבן אים געכאפּט."7 הי פרוי זיינע, װאָס האָט געפּרוווט באהאלטן זיך, האבן די מערדער אויפן אָרט דערשאָסן.

הל?-צייטלין גופא. איז ארויף אויפן תליה-.

זואָגן, איינגעהילט, וי גרויס ער אוז געווען און א טלית. ער האָט געוווסט, אז מען פירט איִם צו דער שחיטה, האָט ער געוואָלט קומע! צו קבר ישׂרא? אין טלית, אזוי וי דער מנהג איז כיי. יידן,:

דאס בילד איז געווען שוידערלעך. א פולע­וואָגן מיט מענטשן, פרויען און קינדער אלע פארמשפּטע צום טוט--- און צווישן זיי אײן ייד--- א הויכער, מיט א גרייז-גרויע­

בארד, איינגעוווקלט אין א טלית.

פּאָלינראפישער +ּ

פאקט אז דאָס איז פארגעקומען בעת אן ארא­בישן יום-טוב, ווען א סך איינוווינער. זענען געווען אוועקגעגאנגען פונעם דאָרף. נאָכן צע­שטערן די וווינונגען, האָבן די בז-גוריוניסטישע פּאָליציואנטן זיך גענומען צום רויבן, נעמענדיק מיט. זיך גרויסע קוואנטיטעטן. אלימענטן.. זיי האָבן אויך צעריסן די צירקולאציע-אויטאָרו­זאציעס פון די איינוווינער פונעם דאָרף,= 2 אֶן וועלכע די ישראל-בירגער פֿון אראבישער נאציאנאליטעט זענען פּשוט אוֹיסגעשטעלט צו א רעזשוִם פון צוואנגס"וווינונג.

על א א

א גרופּע יו:גטלעכע עקסקורסיאניסטן. װאָס זעגען דורכגעגאנגען אויף די גאסן פון דער שטאָט נצרת זינגענדיק פּראָגרעסיווע לידער, איז באפאלן געװאָרן דורך 10 פּאָליציסטן אָנ­געפירט פונעם פּאָליצי-אָפיציר צעבעלמאן. נאכרעם וואָם ער האָט געפּרוווט פארטרייבן פון דער שטאט די יוגנטלעכע מיט דעם אויס­רייד אז זייער ,אויטאָריזאצוע איז נישט אין ארדנונג", האט דער פּאָליציי-אָפיציר באפוילן די פּאָליציאנטן זאָלן כאפאלן די יוננטלעכע. די דאָזיקע ווולדע אטאקע האָט-זיך געענדיקט מיט שווער פארווונדן 5 יוגנטלעכע אוֹן מיטן ארעפטירן די אנדערע 14 פון צווישן זיי.

חליאביב. איבער די גאסן פון רמלה האָבן דעמאָנסטרירט א גרויסע צא? ארבעטלאָזע, סמאכנדיק אויסרופן, ,ברויט אוֹן ארבעט!". ווען רי דעמאָנסטראנטן האָבן זיך געווענדט צום סעקרעטאר פונעם ארטיקן ארבעטס-אמט ער זאָל זיי געבן ארבעט, האָבן זיי פון דעם דאָזיקן מפּא"ישן פּארשוין באקומען א צונישן ענט­פער: ,נישט גענוג, ואס מיר האָבן אייך א­רויסגענומען פון. ,גלות", װאָס ווילט איר נאָך?"

און א גאנצער ריי ת?-אביבער פאבריקן זע­נען דורכגעפירט געװואָרן מאסן-רעדוקציעס. אין רעזולטאט

פון מאנגל און. רוישטאָפן זענען פולשטענדיק געשלאָסן געוואָרן א ריי אונטער­נעמונגען. 28: אל

תליאביב. נאָכן סקאנדא? מיטן מפּא"ישן דירעקטאָר. פון חיפהער פּאָרט אדים, וועלכער האָט זיך פון די דורכגעפירטע גנבות. געקויפט א וילע פאר עטלעכע צוואנציק טויזנט פֿונט, איז די ישראל-עפנטלעכקייט אויפגערודערט גע­װאָרן מיט א נייעם סקאנדאל פון דעם מפּא"י­שן ,גרו5"= דעם בירגערמייסטער פון עבי בי נו.

דער אױבנדערמאָנטער ,,שטאָט-פארזאָרגער" ווערט עפנטלעך באשולדיקט אין שוקן אין מי­ניסטעריום געפעלשטע באריכטן, וי אויך אין דעם, אז..ער פורט אין דער שטאָט-פארוואלטונג א טאָפּלטע בוכהאלטעריע.,

רבן װוארש

די דייטשישע. הענקער האָבן נישט שטאנען, װאָס דאָ קומט פאָר. זיי זענען אין. דער ערשטער מינוט א ביס? מבולב? געװאָרן, אָבער די יידישע פּאָליציאנטן, די משרתים פון דער קהלה, טשערניאקאווס און לוכטענבוימ'ם לייב-נווארדיע, האָבן אראָפּגעריסן פון' דעם אלטן שריפטשטעלער דעם טלית און אים מכבר געווען מיט א שפּאָר ביס? קלעפּ.

מען האָט הלל? צייטלין- אוועקגעפירט אין תליה-וואָגן א צעשלאָגענעם, א געשענדעטן. דער סהלה איז מען. געװואָר געוװאָרן-אז דער שריפטשטעלער איז אויפן אומשלאגיפּלאץ, עס איז דאָ איינער, א יונגער ייד אין דער קחלה, א פּשוטער באאמטער, א געוויסער רימבא, ער האָט אין יענעם טאג ארויסגעראטעוועט. דעם אלטן שרייבער פון די דייטשישע רוצחים.

דער שריפטשטעלער, א קראנקער, א צעברא­כענער, האָט זיך אויפגעהאלטן שפּעטער א וע­סע צייט און יידישן שפּיטאָל. אָבער אויך דאָ האָט אים דער נורל נישט אויסגעמיטן. היט­ילערם באנדע איז באפאלן דאָס שפּיטאָל, ארוים­געשלעפּט סֵיי די קראנקע, סי! חי דאקטוירים, סיי די קראנקען-שוועסטער און צוזאמען מיט זיי אויך הל? צייטלין.

און אין שטאָט איז די בלוטיוקע ארבעט געגאנ­גען ווייטער. אלע גאסן ליגן וויסט און אוים­געשטאָרבן. אלע געוועלבער זענען פארהאמערט,

אלע שטיבן זענען חרוב. ערגעץ אין קע­לערס אויף בוידעמער, אין מיסט-קאסטנס לונ נאָך באהאלטן מענטשן. זיי הונגערן, זי זענען ברודיק, די ווערים פרעסן זיי, אָבער ארויסגיין ווילן זי גישט. ס'רוב זענען דאָס פאלקם­

טענטשן, וועמען דער געזונטער אינסטינקט זאָגט אונטער,. זיי זאָלן איבערווארטן,. אויסהאלטן, ווילדע

אפשר וועט זיך דאָס אפּשטעלן,

מערדערישע,

צענטער נר. 8-- אינרוסטריעלע מלוכה-אונטערנעסונג.

פאחה-.:

| |

ידיעות פון די פאלקס-דעמאקראטישע לענדער

וווקס פון דער אינדוסטריעלער פּראָדוקציע אין טשעכאָסלאָוואקיע

פּראָג(פאָפ) דער סטאטיסטישער. מלוכה­אמט פון טשעכאָסלאָוואקיע האָט פארעפנט­לעכט א קאמוניקאט וועלן אויפפירן דעם פּלאן פון דער אנטוויקלונג פון דער נאציאָנאלער ווירטשאפט פון 1יטן האלביאָר 1992,

דער. פּלאן פון דער אינרוסטריעלער פּראָ­דוקציע אין גיטן האלביאָר 1982 אויס­געפירט געוואָהן גלאבאל אויף 98,5 פּראָצענט. אין פארגלייך מיטן זעלבן פּעהיאָד פון פאר­

גאנגענעם. יאר איז די פּראָדוקצוע דער טשעכאָסלאָוואקישער= אינדוסטריע געשטיגן אויף 18יפּראָצענט, דעדין אין דער שווער­אינדוסטריע אויף 26,6 פּראָצענט, אין דער

לייכטער אינדוסטריע אויף 11 פּראָצענט און אין דער שפּייז-אינדוסטריע אויף 6,} פּראָ­צענט.

אין. 1-טן האלביאר 1982--- שטעלט פעסט

נאטיצן דאָלארן און פארברידערלעכקייט

דאס איז דער טיט? פון אן ארטיק? דער­שינען אין דער ענגלישער. צייטשריפט ,רער עקאָנאָמיסט" בנוגע די אמעריקאנער ,,געסט". די צייטשריפט קאָנסטאטירט צופרידן דאָם צו­פּאסן זיך פון די פארוויילונגס-לאָקאלן פון ארום די מיליטערישע באזעס צו די אמעריקא­נישע געשמאקן: ,די קאָקא-קאָלאָניזאציע פון א פך רעסטאָראנען און בארן איז שוין חיינט א דערליידיקטע זאך".

מען קען נישט זאגן--- דערקלערט רער אויטאָר פונעם ארטיק? אז די פּערזענלעכע בא­ציונגען צווישן דו ענגלישע און אמעריקאנישע מיליטער- לייט זענען חלילה שלעכטע: זי עק­זיסטירן נישט. ס'באקומט זיך ארויס אז אין די רעסטאָראנען און אין די געשעפטן,. היטן זיך אויס די ענגלישע מיליטער-לייט צו באגעגענען זיִך מיט זייערע אמעריקאנער קאָלעגן, ,נלייך וי זיי ואָלטן געפאָלגט א מיסטעריעזן באפעל פון נישט פראטערניזאציע". און די באציונג פון די ציווילן אין דער זאנע פון די אמעריקאניש באזעס איז נאָך מער א פיינטלעכערע.

טויזנטער אמעריקאנער זעלנער זיצן אָפּ דאָ (אין ענגלאנד) זיבן אָרער אפילו צוועלף חדשים און קערן זיך אום קיין אמעריקע אָן צו האָבן געביטן א װאָרט מיט א פּֿשוטן ענגלענדעך

ע

אָבער. עס שטעלט זיך נישט אָפּ. ס'איז שוין זעקם וואָכן. עס גייט שוין די זיבעטע וואָך. דו, װאָס לעבן נאָך שלעפּן זיך ארום, וי גע­שפּעגסטער, נישט מען עסט, נישט מען שלאָפֿט. מען האָט מורא ארויסצושטעקן דעם קאָפּ. זעקס אזייגער אינדערפרי באווייזן זיך די ארבעטער, װאָס זענען באשעפטיקט אין די ,שאָפּעס".

זיי גייען אין רייען אָנגעלאָדן מיט טאָרבעס, אזוי

וי די מרינח-גייערס. זיי נעמען מיט ווייב און קינר. זיי רעכענען אז דאָרט אין די, שאָפּעס" וועלן זיי פארהיטן,. באשיצן סיי זיך, סיי זייערע משפּחות.

אָבער היטלערם רוצחים האָבן אויך נישט אויסגעמיטן די ,,שאָפּעס".

ס'האט געקאָסט ממון ודמים אייהער מען האָט זיי אריינגענומען אין ,,שאָפּע". מענטשן האָבן אראָפּגענומען פון זיך. דאָס לעצטע העמד און אוועקגעגעבן. יידן זענען געלאָפן ארבעטן פאר היטלערן און געמיינט, אז אזוי ארום וועלן זי ראטעווען זייער גוף און זייער נשמה.

זי האָבן נישט געראטעוועט, נישט דעם גיף, און די נשמה--- אוודאי און אוןדאי נישט.

די דייטשישע הענקער האָבן נישט באדארפט אזוי פיל יידישע ארבעטער.= היטלערס יאָג­הינט, א דאנק די מסירות פון יידישע געסטא­פּאַ-לײיט, האָבן גענוי געוווסט, וויפ? עם האָבן זיך אריינגעקריגן אין די ,שאָפּעם" פאר געלט. ­

איז געקומען א טאָג און פון דער העלער הויט אין מען באפאלן די ,,שאָפּע", און יענע י, שאָפּע" און אלע איבעריקע, שאָפּעס". ס'האט זיך אָנגעהױיבן, א נייע בלוטיקע שחיטה.

., (המפוך קָוחם)

דאזס סאו אסחחדא!

דער קאָמוניקאט, האָט זיך ווייטער אנטוויקלט הֶער פאָציאליסטישער סעקטאָר אין דער לאנד­ווירטשאפט.. די מלוכהשע לאנדווירטשאפֿטן, די פּראָדוציר-קאָאָפּעראטיוון און די אנדערע ווירטשאפטן פון סאָציאליפטישן סעקטאָר בא­

ארבּעטן אן ערך 82 פּראָצענט פון גאנצן פאר­זיי-שטח.

וו משך פון ערשטן האלביאָר איז פאר­ענדיקט געוואָרן דאָם בויען פון 2.817 אָב­יעקטן, דערפון 598 א און

ין דער אינדוסטרי! אין דער לאנדווירטשאפט פגעבויט געוואָרן 9.690

אנגעהויבן= צו בויען

טראנפפּאָרט און 369 אי א. וו. ס'זענען אוי און מ'האָט װוינונגען. דער האלביאָריפּלאן אין דעטאל-האנד? איז אויסגעפירט געוװאָרן אויף 102,6 פּראצענט.

אָדער צו זיין אויפגענומען אפֿילו איין א ענגלישער פאמיליע,

די צייטישריפט באגרענעצט. זיך פעסטצו­שטעלן אז ואס מער אמעריקאנער ס'קומען קיין עננלאנד אלץ בולטער ווייזט זיך ארויס די קעגנזייטיקע אומפארשטענדלעכקייט. ,עקאָ­נאָמיסט" ווי? אָבער נישט מודה זיין אז דאָס קומט פון דעם װאָס אן אלץ גרעסערער טיי? פון דער ענגלישער באפעלקערונג פילט דעם אומנלוק װואָס די דאָזיקע געסט ברענגען פארן ענגלישן

"דיפּלאָמאטן"

נאָכן ראטיפיצירן דעם ,אלעגמיינעם. אֶפּ­מאך" דארף אין. באָן געשאפן ווערן אן אמע­ריקאנער געזאנדשאפט. די באָנער צייטונג ,רי­פּלאָמאטישער קורוער" פרייט זיך שטארק דער­פון און זי גיט עטלעכע איינצלהייטן וועגן די אמעריקאנער דיפֿלאָמאטישע פאָרשטייערשאפטן, װאָס דארפן אָרגאניזירט ווערן אין טריזאָניע. עם איז כדאי צו באקענען זיך מיט די דאָזיקע

צ?הייטן. די אמעריקאנער געזאנדשאפט אין צום ביישפּי?, וועט באשעפטיקן 600 אמעריקאנער בירגער און 1.700 מערב-דייטשן. אין עטלעכע קאָנסולאטן און אינפאָרמאציע­ביוראען וועלן א חוץ דעם געפינען באשעפטי­קונג(40 אמעריקאנער און 2.400 דייטשן. וי אויף ריפּלאָמאטישע פאָרשטייערשאפטן איז די דאָזיקע צאָל יריפּלאָמאטן" א בים? צו גרויס, אָבער וי אוֹיף א שפּיאָנאזש-צענטראלע- ­וי אָפּעגמאסטן...

.­2:

די פּוילישע באפעלקערונג

שטעלט א מצבה אויפן קבר פון

די דערמאָרדעטע יידן אין דער גמינע יאָניקאָווא

ין דער גמינע יאניקאָווא, אינאָווראָצלאווער פאוויאט, בידגאָשטשער וואָיעוואָרשאפט, האָבֿן די היטלעריסטן געהאט אָרגאניזירט. אן אר­בעטס-לאגער, עס האָבן געארבעט איבער 0 יידן פון לאָדזש, שפּעטער זענען זיי רער­מאָרדעט געװואָרן דורך די היטלעריסטן.

א טייל יידן, וועלכע האָבן זיך שוין געפונען אויף דער תליה, האָבן מיטן אויסרוף ,נירער מיט די היטלעריסטישע מערדער!, זאָל לעבן א פריי פּױילן!" אויסגעהויכט די נשמה.

דעם 6יטן יולו ד. י. איז פאָרגעקומען. די אנטהילונג פון דער מצבה, וװואָס די ארטיקע באפעלקערונג האט געשטעלט אויפן קבר פון די דערמאָררעטע יידן..

אויפן פּלא'ן האָט זיך פארזאמלט די גאנצע באפעלקער נג מיט פענער און קרענץ.- מיט קורצע רערעס זענען ארױיסגעטראָטן דער פאָר­זיצער. פון דעם גמינע נאציאנאליראט, דער פארזיצער פון ,,פארבאנד פון די קעמפער פאר פרייהויט און דעמאָקראטיע". דער דירעקטאָר פון רער אָרטיקער צוקראווניע אוֹ} דער פֿאָר­זיצע- דער בידגאשטשער אָפּטײילונג פון קי?טור-געזעלשאפטלעכן פארבאנד חבר ל?עווֹי.

אויף דער מצבה, ואס ד! איינוווינער פון דער גמינע האָבן אליין אויסגעארבעט. פון שטיינער און צעכענט, איז אויסגעקריצט אן אויפשריפט: ,כבור די יירן. װאָט זענען דעך­מאָררעסֿ געהאָרן רורך די רייסשע פאשיסטן*.

משה לעוו= - 5 זא סות6!688ט;ו8דאט­

אֹ יי וי

יוו ווו

פוז =ון

ל