-348.110/951.0:2086610 8 67816ח16) 5:טא= ק-טער יאָרגאנג

8םזטעם-חזטאו

זטזוואס= וטאט 68858טסאסס 8טפ 8885

רעדאקציע: בוקארעשט, מאטעי באסאראב 82. טעל, 4,30,22 2, 161 ,8 2 8588 18)61/ ,6811ת1וסטג!:126086}18

באקענען די יידישע ארבעט-מענטשן מיטן פראיעקט פון דער נייער קאנסטיטוציע

עס זענען קוים פארביי פיר יאָר זייט ס'איז דערשינען די ערשטע דעמאָקראטישע קאָנסטי­טוציע אין אונדזער לאנד און שׁוין איז ארויס­געלאָזט געוואָרן א פּראיעקט פון א נייער קאָנ­יסטימוציע. דאָס איז א דאנק די באקומענע רעה זולטאטן אין משך פוז דער קורצער צייט ביי יאונרז אין לאנד' אין אלע סעקטארן פון ארבעט אויפן וועג פון בויען די סאָציאליסטישע גע­זעלשאפט, רעזולטאטן וועלכע דארפן פייערלעך פארפעסטיקט ווערן אין דער נייער קאָנסטיטו­ציע. דער פּראֵיעקט פון דער נייער קאָנסטיטו­ציע איז אין דער זעלבער צייט א בילאנץ פון רעזולטאטן און א אָנדייטער פון פּערספּעקטיוון אין דער צוקונפט,

די ארטיקלען 7/-80, זיבערן פאר די בירגער פון דער ר.ם.ר., אָן אָנטערשיר פון נאציאָנאלו­טעט, ראסע, געשלעכט, דאם רעכט אויף אן­בעט; דאָס רעכט אויף אָפּרוֹ; דאָס רעכט צו /מאטעריעלער פארזיכערונג אויף דער עלטער, אין פאל פוז קראנקהייט אָדער ארבעטסיאומי פעיקייט; דאָס רעכט אויף לימוד, װאָס איז אָ­יבליגאטאָריש און אומזיסט,

דאָס דערשיינען פונעם פּראיעקט פון דער גיער קאנסטיטוציע איז אויפגענומען געוואָדן פון די ארבעט-ימענטשן אלס א דאָקומענט פון גרויסער היסטאָרישער באדייטונג, און אויפן רוף פון דער קאָמיסיע פארן צוגרייטן דעם 8ּראָיעקט פון דער נייער קאָנסטיטוציע, האָבן זוך אָפּגערופן די ברייטע מאסן ארבעטימענ­ששן פון די שטעט און דערפער און דיסקו­טורן דעם פּראיעקט, ברענגען באטערקונגען, פאַרשלאגן און דערגענצונגען.

כאגלייך מיט די רומענישע ארבעט-מענטשן { און די ארבעטער. פון די אנדערע נאציאָנאלי­

טעטן האָבן אויפגענומען מיט באגייסטערונג דעם פּראִיעקט פון דער נייער קאָנסטיטזציע, אויך די יידישע ארבעט-מענטשן וועלכע האָבן נישט פארגעסן וואָם די ,,דעמאָקראטישע" קאָנ­יסטוטוציע אין אמאָליקן רומעניע האָט באטייט פאר יידן. פ'איז גענוג צו דערמאנען דאָס בא­ירימטע ארטיקל} וועלכעס האָט, אייגנטלעך, גע­

לויטעט אז זיידץ קענען באקומען בירגערזרעבט,

נאָר... אינדיווידועל, דאָס האָט באטייט נישט יעפּעס אנדערש ווי קויפן דאָס בירגערירעכט ימיט געלט. פארשטייט זיך שוין אליין ווער ס' יהאָט באקומען דאָס רעכט; פון א פערט? מי­ליאן יידן האָבן א פּאָר טויזנט גבירים באקו­ימען דאָס רעכט; בשעתן בורזשואזיפּריצישן­רעזשים זענען ארױיסגעלאָזט געװאָר} אי­בער פור הונדערט ראסיאלע געזעצן..

דורכן פּראיעקט פון דער נייער קאָנסטיטוציע

,:) פון דער ר.פ.ר. ווערט לויטן ארט. 81 ,פאר

די ארבעטימענטשן, בירגער פון דער ר.פר. זאָן אונטערשיד.= פון נאציאָנאליטעט ראכע, וגעשלעכט, געזיכערט די פולשטענדיקע גלייכבא­רעכטיקונג אווף אלע געביטן פונעם עקאָנאָמי­

ישן, פּאָליטישן און קולטורעלן לעבן"... אלם העזולטאט דערפון, זענען אָפן די טויערן פאר די ארנטלעכע יידישע פאָלקס-מענטשן װאָס

װוילן זיך קוואליפיצירן אין פּראָדוקטיווע- אר­יבעט. מיר קענען שוין אויפרעכענען אומצאָליקע זידישע ארבעט-מענטשן וועלכע האָבן זיך איינ­גערייט אין דער פּראָדוקציע און ציילן זיך

א.שטאָט פאר לערן-יינג

אין טערגאָווישטע האט מען דא נישט. לאנג :אויסגעבויעט 16 גרויסע פּאווילאָנען. דא איז דער מעטאלורגישער צעגטער נר. 1 וועלכן די אָרטיקע רופן ,די שטאָט פון די לערןייננלעך". דער פּראָפּעסיאָגעלער צענטער איז פֿאָרויסגע­זען מיט ווארשטאטן און דרייבענקיסעקציעס, ישלאָסערייען א. א. דער?אבאָראטאר פאר פיז

לעך? אין טערגאָװוישטע

ציוישן די סטאכאנאוויסטן, ארבעט-שלאָגלער און אונאוואטאָרן ווי: לעקעכמאן, חיים גרונ­בערג, מאקט אבראמאוויטש, איזאק ראבינא­וויטש, משה הערשקאָוויטש, פּינא שווארץ, לאה טלאָבאָזינסקי, רובין אבראמאוויטש א. א. גאָכמער, די מעגלעכקייט װאָס די מלוכה און די פֿארטיי. פונעם ארבעטער-יקלאס האָבן גע" געבן דער יידישער באפעלקערונג זיך צו פּראָ­דוקטיוויזירן, האָט ביי איר געביטן די אמאָלו­קע מענטאליטעט, אז ,א מלאכה איז א פלעק אין דער משפּחה". יי יי איון דער רומענישער פאָלקסדרעפֿובליק איז היינט די ארבעט א ערן-יפליכט. אזוי דערקלערט זיך די געזונטע באציונג פונעם יידישן. ארבעט­מענטשן וועלכער דרייט היינט אוֹיס דעם רוקן צו די ציוניסטישע אגענטן און שטייט מיטן פּנים צו דער מאשין; אזוי דערקלערט זיך דער פאקט װאָס יידישע ארבעט-מענטשן הערן זיך נישט מער צו צו די ציוניסטישע ליגנם פון {אייביקן אנטיסעמיטיזם", ,אחדות ישׂראל" ,אין דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק ווערט געזיכערט פאר די נאציאנאלע מינדערהייטן דאָס רעכט פריי זיך צוֹ באנוצן מיט דער מוטעך­שפּראך, דער לימוד פון אלע גראדן אין דער מוטערשפּראך, ביכער, צייטונגען און טעאטערס, אין דער מוטערישפּראך"... דאָס זענען נישט קיין פארשריבענע רעכטן נאָר אויף פּאפּיר(ווי ס'אוז דער פאל מיט די קאָנסטיטוציעס אין די אימפּעריאליסטישע לענדער) נאָר, ווירקלעבקיי­טן פון וועלכע עס געניסן אויך די יידישע אר­בעט מענטשן. מיר האָבן: מלוכהשע טעאטערס, שולן, ליטעראטור, צייטונגען א.א.וו. דאס זענען אלץ לעבעדיקע באווייזן אז דוי גלייכבארעכטיקונג פון דער יידישער באפעלקערונג אין אונדזער היימלאנר, די רומענישע פֿאָלקסדרעפּובליק, אין א פאקט. מיט דער געלעגנהייט פון די עפנטלעכע מאניפעסטאציעס, אָרגאניזירטע פֿונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט און ,איקוף", און און די ראמען פון דער אויפקלערונגס-ארבעט מִצר די אגיטאטאָרן פונעם פראנט פון דער פאָלקסדרעמאָקראטיע אין די קווארטאלן מיט יידישע ארבעטער-באפעלקערונג, אָדער אין די אונטערנעמונגען װאָס האָבן אויך יירישע אָנ­געשטעלטע, זארל דאָס פּאָפּו?א-יזירן דעם קאָנסטיטוציעיפּראָיעקט ענג פארבינדן ווערן מיטן פּאֲפּוֹלֵאדי!ִי ו די גרויסע רעאלוזירונוען פון אונרזער פאָלקסידעמאָק יאטישו!- רעזישים אויפן געבוט פוז נאציאָנאלער פֿאָליטיק. דאָס דעבאטירן דעם פּראָיעקט פון דער נייע­

קאָנסטיטוציע, דאר נאָך מער דע-מוטיקן אוז

סטימולירן דעם יידישן ארבעטער וועלכער פילט לעבן זיין אקס? דעם אקסל פוגעם נישטיידישן ארבעט-ימענטשן, און ער זאָל ווערן א נאך מער פארביסענער קעמפער קעגן צייניזם--- וועלבער איז זיין קלאסן-שונא= און א מוטיקער קעם­פער אין דעם שלום-לאגער, אין וועלכנס שפּין עס געפינט זיך דער גרויסער סטאלין, און א פלייסיקער מיטבויער פיגעם סאָציאליזם אין

אונדזער היימלאנדר-- די רומענישע מאָלקס­רעפּובלוק,

זיק און כעמיע איז אויסגעשטאטעט מיט אלעט נויטיק,- י: ו|. ס'איז אויך פאראן א ביבליאָטעק מיט 0 ביכער. יט אין די שעהן פון פּראקטישער ארבעט, אר­בעטן אוים די שילער פארשידענע באשטאנד­טיילן ארויסווייזנדיק געניטקייט און ליבע צו דער ארבעט.. 1,

וומטו}121:66 008:11זק8 מזזסזחסס 6ז661)8ז6 חו! 181:48ק 4818פסק 1228

פּרייז באן 25 3ח98!ו}סז? 3טער אויגוסט 1952 /40)40/81 13

טי טטר

געזעלשאפטלעך-ליטערארישער זשורנאל-- דערשיינט אונטער דער רעדאקציע פון א קאָמיטעט

| |

ו |(פונעם פּראיעקט פון דער קאָנסטיטוציע פון דער ר. פ. וְ

פאר די ארבעט-מענטשן, בירגער פון דער רומענישער פאָלקס-רעפּובליק, אָן אונטערשיד פון נאציאָנאליטעט, ראסע, געשלעכט, איז געזיכערט די פולשטענדיקע גלייכבארעכטיקונג אויף אלע געביטן פונעם עקאָנאָמישן, פּאָליטישן און קולטורעלן לעבן.

ר)) / 6

ס'ווערט פארווירקלעכט דער עלעקטריפיקאציע-פלאן

אין א פעסטיוון קאדער איז פאָרגעקומע! אין דויטשעשט די אינאוגורירונג פון דער גרויסער טערמאָצענטראלע ,ג. געאָרגיו-דעזש", די ערשטע ארבעט פונעם פּלֹאן צו עלעקטרי­פיצירן דאָס לאנד, אין א באזונדערס באגייסט ערטער אטמאָספער, האָבן די ארבעטער-בויער אויסגעדריקט מיט פעסטקייט זייער ליבע אוֹן געטריישאפט צו דער פּארטיי, זייער אנטשלאָסנ­קייט צו ארבעטן מיט אלץ מער עקשגות כדי צו פארווירקלעכן די גראנדיעזע. פליכטן פונעם

פּלאן פאר עלעקטריפיצירן דאָס לאנד. אויפן קלישיי;

אן אספּעקט פון דטר טערמאָצענטראלע ,געארג

געאָרגיו-דעזש": די בויער כוקעלאָיו סאווא,

וולים וויינשטיין און אינזשינער י. גראָכניק קאָנטראָלירן, איניינעם מיטן טשעכישן מאָנ­טירער זשאן הערא, דאָס איילישאכט? פונעם טיראזש-ווענטילאטאָר ביים רויך-קאנאל.

לכבוד דעם ג23יטן אויגוסט באגייסטערטע ערן וואכטעס

ערב דעם פייערן דעם טאָג פונעם שאכטיא-ר, האָט דער גאנצער זשיו-טאָ? ביי לופּען: ווופ­קאן, אנינאָאסא, פּעטרילא, אָנגעטאָן יום-טוב­דיקע קליידער, קרענץ פון פיכטנביימער און בלומען; אסך רויטע און דרייפארביקע פאנען זענען געשטעלט געוװאָרן מיט גרויס ליבשאפט ביי די אריינגענג אין די שאכטן. די שאכטיאָרן פון זשיו-טאָ? האָבן באשלאָסן צו באערן זייער טאָג מיט נייע דערפאָלגן אין דער ארבעט. לכבוד דעם דאָזיקן טאָג, האָבן די שאכטיאָרן פון ווולקאן און אנינאָאסא אינדערפרי פונעם 7יטן אויגוסט אָנגעהויבן ארבעטן אין דער ערן­וואכטע. די פעסטע הענט פון די שאכטיאָרן האָבן אָנגענומען מיט געניטקייט די ארכעט­מכשורים.

אין ווולקאן האָט די בריגאדע, אָנגעפירט פון פּאווע? באָהטע, וועלכער ווענדט אן דעם

| מעטאָד פונעם ציקלישן גראפיק, געארבעט אין

ווע

דער ערשטער וואכטע מיט גרוים באנייסטע­רונג. בוים פארענדיקן די ארבעט זעגען די שאכטיאָרן פון דער דאָזיקער ברינאדע ארויס פונעם.שיכט מיט די הערצער פו? פרייד. דער בריגאדע איז געלונגען צו געבן אין דער ערן­וואכטע מיט 8042 מער קוילן איבערן פּלאן. באגייסטערט פון דעם זעלבן ווילן, האָבן אויך די אנדערע שאכטיארן פון ווולקאן פארשריבן אין טאָג פון דער ערן-וואכטע באדייטנדיקע דערפאָלגן. ארבעטנדיק. לויטן זעלבן מעטאָר, איז דִי שאכטיאָרן פון יאָן שְׁטולֶערם בריגאדע געלונגען איבערצושטייגן די פּלאן-אויפגאבע מיט{} 68. אויך די שאכטיארן-בריגאדעם, אָנ געפירט פון פּעטרע פעהער, יאָ} לאזאר, שטע­פאן מיכאי און עלעק פאברי זענען איבערגע­שטיגן זייער פּלאן פאר דעם טאָג מיט צו

האָבן די שאכטיאָרן פון ווולקאן געגעבן מיט 94 מער קוילן איבערן פּלאן פון דעם גאנצן עקסטראקציעיפּלאן.

אויך די שאכטיאָרן פון אנינאָאסא האָבן מיט אסך איבערגעשטיגן די פּלאן אויפגא­בעס. בראש פון אלע האָט זיך געשטעלט די בריגאדע פון פלאָרִיאן נאריצא, פונעם(יטן סעקטאָר, מיט א נאָרמע-איבערשטייג פון אי­בער}109 פון דער פּלאן-אויפגאבע. נאָך איר, האָבן געפאָלגט די בריגאדעס פון ניקאָלאיע יאָרראקעסקו, גריגאָרע באלאבוץ און ווינטשענ­ציו איגנאט. די אלע זענען אויך פונעם 1-טן סעקטאָר, וועלכער האָט רעאליזירט דעם פלאן אין פּראָפּאָרץ פון{1402---)166,

באדייטנדיקע דערפאָלגן אינעם קאמף פא­מער קוילן, האָט אויך דערגרייכט די ברינאדע פון וואסילע בלאגא פונעם. 4-טן סעקטאָר פון אנינאָאסא, וועלכע האָט איבערגעשטיגן דעם טעגלעכן פּראָגראם מיט(664. נאָך איר, האָבן געפאָלגט די בריגאדעס פון פּעטרו עליזעו און יאָן פעהער מיט פּלאן-איבערשטייגונגען פון צו) 20---}309. פארשטארקנדיק דורך זייער רעאליזירונגען די דערהויבענע דערפֿאָלגן פונעם ארבעטנדיקן פאָלק אויפן וועג פון אויפבויען דעם סאָציאליזם אין אונדזער היימלאנד, דער­פאָלגן יוואָס זענען פארשריבן געװואָרן אינעם פּראָיעקט פון דער נייער קאָנסטיטוציע, פאר­זיכערן נאָכאמאל, אין די טעג די שאכטיאָרן פון זשיו-טאָל, די פּארטיי און די רעגירונג אז זיי וועלן ווערט זיין אויך ווייטער צו טראָגן מיט כבוד. דעם. טי ם

{אג=עבפין