זייט 2
,איקוףיב?עטער"
יעדער בירגער פון דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק האָט די פליכט צו רעספּעקטירן די קאָנסטיטוציע
און די געזעצן פון דער פאָלקס-דעמאָקראטישער מלוכה; אָכּצוהיטן, צו פארשטארקן און צו אנטוויקלען דאָס סאָציאליסטישע געזעלשאפטלעכע אייגנטום; צו רעספּעקטירן די ארבעט-דיסציפּלין; בייצושטייערן אקטיוו צום פארפעסטיקן דעט פאָלקס"דעמאָקראטישן רעזשים און צום עקאָנאָמישן און קולטורעלן אויפבלי פונעם לאנד, (ארט. 90 פון דעם פּראָיעקט פון דער קאנסטיטוציע פון דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק)
וואס ס'האט מיר געבראכט דער פאלקסידעמאקראטישער רעזשים
איך ארבעט אל?ס לערער שוין 82 יאָר, איך האָב א פרוי מיט 4 געלערנטע קינדער. מיין פאטער א בעל-מלאכה(א מטופל? מיט 6 דער) האָט מיך זייער שווער געלאָזט לערנען, און כ'האָב זייער אסך געליטן ביז כ'האָב פארענדיקט דאָס לערנען.
זייער שווער איז מיר אָנגעקומען אָנצונעמען א פּאָסטן אלס לערער אין א יידיש-רומענישער שול, וויי? מיין טאטע איז געווען א פּשוטער אָרעמער שניידער. יעדעס סוף-שולדיאָר האָב איך געלעבט מיט דער מורא איך זאָל נישט ארויס געשטעלט ווערן פון דער שו? און באדארפן זוכן א שטעלע אין אן אנדערער שול. דעמ?ט, אין דער צייט פונעם בורזשואזנעם רעזשים, איז נישט געווען געזיכערט א פּאָסטן פאר דעם װאָס האָט גוט געארבעט, נאָר פאר דעם וואָס האָט זיך געחנפט צום יירישן אָדער נישט יידישן פּריץ און האָט אויסגעפירט זייער פּאָליטיק. דאם װאָס איך האָב נישט געטאָן.
מיינע קינדער האָב איך זייער שווער געלאָזט לערנען אין די?יצייען. ערשטנס, וויי? איך בין א ייד און דער ,נומערוס קלאוזום" אָדער {נומערוס נולוס" פלעגן נישט-לאָזן די קינדער פון יידישע ארבעטימענטשן אריינגיין אין די שׁוֹלן. און צווייטנס, האָב איך נישט געהאט
טורו
טיש
קיין געלט--- און אָן געלט האָט מען נישט געקענט לערנען. איך און מיין משפּחה האָבן
שווער געלעבּט אונטער דעם בורזשואז-פּריצישן
רעזשים.;
ס'אוז אָבער געקומען די באפרייונג פון אונדזער היימ?אנד דורך דער באליבטער סאָוועטישער ארמיי. איך האָב אויך אָנגעהויבן צו געניסן פונעם לעבן. מיינע דריי גרויסע קינדער זענען אריינגעגאנגען גרינג און בכבור אי די אוניווערסיטעטן, און דער קלענסטער אין גימנאזיע. זיי האָבן אלע געלערנט אָן געלט. נאָך מער, זיי האָבן נאך באקומען סטיפּעגריעס, און יעדעס יאר האָט מען זיי געשיקט אויף אִפּרוּ. איצט ווייס איך דעם באטייט פונעם װאָרט, נחת פוז קינדער: די. טאָכטער מיינע, א מעדיצינערן, איין זון, אינזשינער, איין זון אן אָפיציר-דאָקטער און דער קלענסטער--- א שילער און דער עלעקטראָ-טעכנישער שו?, מיט א' סטיפּענדיע, וועט אויך לערנען אויף אינזשינער.
איך אליין בֿין זייער גרינג אריין ארבעטן אין א יידישער שׁוֹ?, טאקע וויי? איך בין א זון פון א בעל?-מלאכה. איך האָב א גוטן לוין און האָב נישט מורא אז מען וועט מיך באזייטיקן. פאר מיין אויסצייכענען זיך אין דער
ארבעט ווער איך געשיקט אלע סוףדיאָר אויף אָפּרו קיין בוזיאש אָדער באָרסעק צו פארשטארקן מיין געזונט.
כ'האָב אין מיין אמאָליקן לעבן אפילו נישט געקענט חלומען צו האָבן אמאָל אזא לעבן וי דאס היינטיקע. ווען איך לייען היינט נאָכאמאָל און נאָכאמאָל איבער דעם פּראָיעקט פון דער נייער קאָנסטיטוציע, וװאָס שפּיגלט אָפּ די איבעראנדערשונגען פון די?עצטע יאָרן, רעאליזירונגען פון אונדזער ארבעטנדיקן פאָלק אונטער דער אָנפירערשאפט פון דער רומעגישער ארבעטעריפּארטיי, זע איך אז די פארשריבענע דערגרייכונגען האָבן זיך אָפּגעשפּיגלט אויך אין מיין טאָג-טעגלעך לעבן.
דערפאר בין איך דאנקבאר אונדזער פאָלקסדעמאָקראטישן רעזשים אוֹן איך ווע? קעמפן -- צוזאמען מיט אלע אנדערע ארבעט-ימענטשן= מיט אלע מיינע כוחות צו פארשטארקן דעם גרויסן שלום-לאגער, וועמענס פאָנעןטרעגער עס איז דער חבר סטאלין.
יחזקאל פיינשטיין לערער אין דער יירישער פּעדאגאָגישער
און עלעמענטארער מלוכה-שול פון בוטארעשטט
ס'איז אונדזער חוב צו ארבעטן פאר שלום און סאָציאליזם
אוך לייען דעם פּראָיעקט פון דער קאָנסטיטוציע װאָס דארף ווערן דער יסוד פוֹן אוגדזער' לעבנסשטייגער, דער פּאָלאר-ישטעין פון אונדזער רעפּובליק ביי וועל?כנס ליכט מיר בוען די סאָציאליסטישע געזעלשאפט ווו עקספּלאָאטאציע, קאָנקורענץ און שפּעקולאציע, שאָמאָזש און ראסן-האס זאָלן ווערן נרויל-זכרונות פון דער פארגאנגענהייט.
איך קום צום קאפֿיט? זיבן, ארטיק?{8;
/פאר די ארבעט"ימענטשן, בירגער פון דער.פ.ר. אַן אונטערשיד פון נאציאָנאליטעט, ראסע, געשלעכט, איז געזיכערט די פולשטענדיקע גלייכבארעכטיקונג אויף אלע געביטן פונעם
עקאָנאָמישן, פּאָליטישן און קולטורעלן לעכן.
יעדע דירעקטע אָדער אומדירעקטע באשרענקונג פון די רעכט פון די ארבעט-מענטשן, בירגער פון דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק, דאָט פעסטשטעלן דירעקטע אָדער אומדירעקטע פּריווילעגיעס אויפן גרונט פון ראסע אָדער נאציאָנאליטעט צו וועלכער עס געהערן די בירגער, סיי װאָס פאר א מאניפעסטירונג פון שאָויניזם, ראסנהאס, נאציאנאלער האס אָדער נאציאָנאליסטישישאָװױיניסטישע פּראָפּאגאנדע, ווערט באשטראָפט דורכן געזעץ".
דאָס דערמאנט מיך אין די פינצטערע צייטן, ווען אלע צייטונגען פון די היסטאָרישע פּאר
טייען זענען געווען אָנגעפילט מיט מענטשןפרעסערישן שאװיניזם און די פּארלאמענטן זענען געווען אוזינעס פון ווילדע גזרות קעגן די דעמאָקראטישע שטרעבונגען און ראסיאלע געזעצן קעגן די נאציאָנאלע מינדערהייטן. די קאנסטיטוציע, דער געטרייער שפּיג? פון אונדזערע דערגרייכונגען אין לעבן, דארף אָפּגעהיט ווערן, אז קיין שונא זאָל אים ניט פא-פלעקן. וועגן דעם איז אונדזער חוב אינעם קאמף פאר שלום און סאָציאַליזם צו ארבעטן וויםל דער אָטעם גרייכט, און אזוי האָב איך מיר פֿאָרגענומען.
יידל וויידענפעלד
----זעיעעעעעשיעיעייייייייייייייג::, ,ןעמי
אקציע פון פּאָפּולאריזירן, דעם פּראָיעקט פון דער קאָנסטיטוציע אין רארעוויץ
שבת דעם 2-טן אוינוסט ד. י. האט. דער אָרטיקער פראָנט פון פֿאָלקסידעמאָקוראטיע אָרגאניזירט א מאניפעסטאציע געווידמעט דער פּאָפּולאריזירונג פונעם פּראָיעקט פון דער נייער קאנסטיטוציע צווישן די ברייטע מאסן.
עס האָט געהאלטן אן אינטערעסאנטן רעפעראט, ח'אדאקעוויטש, פארזיצער פון דער ארטיקער ,,געזעלשאפט פאר פארשפּרייטן וויסנשאפט און קולטור", א. ד. ט. ,די קאָנסטיטו
קלוטור-טעטיקייט
די פארגאנגענע טעג איז אין זיצונג-יזאל? פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט--- קאָנסטאנצא, פאָרגעקומען א רעזענציע איבערן בוך ,פרויען אין קוואליפיצירטע ארבעטן". די רעצענזיע איז געהאלטן געװאָרן פון דער ה'טע קנאָבל גיזעלא, שאָפּער אויפן שאנטיער פונעם קאנאל דוניי-שווארצער-ים,
גיבנדיק א ביישפּי? איר אייגן לעבן, האָט זי אָנגעװיזן וי רעא? עס זענען די רעכט און די פרייהייטן פון וועלכע עם געניסן די פרויען פון אונדזער היימלאנה. די רעדנערין האָט אויך גערעדט וועגן דעם לעבן פון די פרויען-אין די קאפּיטאליסטישע לענדער.
די ציוניסטן האָבן זי געוואָלט פארפירן קיין ישראל, זי האָט אָבער געפאָלגט די עצות פוז די אָרנטלעכע מענטשן און איז אוועק ארבעטן
ציע פון דִי לענדער ווו מען בויט דעם סאָציאליזם און די קאָנסטיטוציע פון די קאפּיטאליסטישע לענדער".
נאָכדעם איז פאָרגעקומען א קינסטלערישע" פּראָגראם פון לידער, רעציטאציעם און מוזיק, אויסגעפירט פונעם כאָר און אָרקעסטער פונעם אָרטיקן ,,איקוף".
די מאניפעסטאציע איז אויפּגענומען געװאָרן מיט גרויס באגייסטערונג פון די אָנוועזנדיקע
ביים גרויסן סאָצואליסטישן בוי, צום קאנאל דוניי-שווארצערדום און האָט זיך קוואליפוצירט אלס שאָפער,
זי האָט געענדיקט אירע ווערטער, אָנװײיזנדיק אז זי וועט מיט יעדער געלעננהייט דעמאסקירן מיט אנטשלאָסנקייט די ציוניסטישע אגענטן, וועלכע ווילן פארוואנדלען די יירישע פרויען אין דינסטן, פון דער יידישער בורזשיאזיע פון ישראל.
דער יידישער דעמאָקראטישער קאָמיטעט פון סוטשעאווא האָט אָרגאניזירט, צוזאמען מיטן או. פ.יד. ר., א קולטור-קינסטלערישע מאניפעסטאציע אין וועלכע ראמען ס'איז רע" צענזירט געװאָרן דאָס בוך ,פֿרױען אין קוואליפיצירטע ארבעטן".
דִי רעצענזיע איז געהאלטן געווארן מצד דער
בירגער פון פארשידענע נאציאָנאליטעטן.
יי
זונטיק דעם פיטן אויגוסט ד. י. איז פאָרגעקומען א פּלענארע זיצונג פון אלע אָרטיקע אקטיוויסטן פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט און ,איקוף", ביי וועלכער געלעגנהייט עס איז דעבאטירט געוואָרן דער פּראָיעקט פון דער נייער קאָנסטיטוציע.
י. ראָזנהעק
פון די יידישע דעמאקראטישע קאמיטעטן
ח'טע אנעטא לאנדאו. ,היינט--- האָט די חברטע געזאָגט--- קאָן זיך די פרוי קוואליפוצירן אין סיי וואָספארא פאך, און ביי גלייכער ארבעט באקומט זי א גלייכן לוין מיט די מענער". ווייטער האָט די חברטע אנעטא לאנדאו געגעבן ביישפּילן פון אסך פרויען פון סוטשעאווא װאָס זענען ארבעט-שלאָגלערינס, אזויווי די ח'טעס טאָט מאריא, דאמיאן אנא, איידינגער פאני, ראָגאָרסקי מינאדאָרא א. א. זי האָט געענדיקט, רופנדיק די יידישע הויזווירטינס זיי, זאָלן זיך אינקאדרירן און פּראָדוקטיווער ארבעט כדי צו זיכערן פאר זיך א גליקלעך לעבן.
גאָך דער רעצענזיע האָט געפאָלגט א קינסטלערישער פּראָגראם אויסגעפירט פון דער אָרטיקער ,,איקוף"-עקיפּע.
די התחייבומן ווערן טראנספאָרמירט אין טאטן
אין דער פאבריק ,ווולקאן" פון בוקארעשט זענען?לכבוד דעם פּראיעקט פון דער קאָנסטיטוציע גענומען און אויסגעפירט געװאָרן אומצאַליקע התחייבותן אין דער ארבעט. דער ארבעטישלאָגלער טאָמא דומיטרו, וועלכער האָט אויף זיך גענומען אן אויפגאבע אויסצופירן אין משך פון פאָריקן חודש באזונדערע אָפּעראציעס בוי צען אנשטאָט אכט קעסלען, שטיינט איבער טעגלעך די נאָרמע מיט 80 פּראָצענט.
אזוי אויך חבר גאָלדמאן נעלו, וועלכער האָט אויף זיך גענומען די התחייבות איבערצושטייגן דעם פּראָדוקציעיפּלאן אויף יולי, מיט 80 פּראָצענט, שטייגט אצינד איבער זיין טענלעכע נאָרמע מיט 120. פּראָצענט. חבר באנטשיו יאָן האָט אָפּגעשפּאָרט אין די לעצטע צען טעג, 50 קילאָגראם קארביד. אויך דער גיסער דומיטרעסקו געאָרגע, וועלכער האָט זיך גענומען די אויפגאבע צו ענדיקן זיין חודשלעכן אר
בעטסיפּלאן ביז דֶעם פֶב-טן יולי, האָט דערפולט זיין אויפגאבע און שטייגט אויך ווייטער איבער טעגלעך זיין נאָרמע מיט 100 פּראצענט. דער עלעקטריקער בערגער יוליום פון דער גיסעריי-סעקציע, האָט אויף זיך גענומען די אויפגאבע אויסצופירן צו דער צייט אלע נויטיקע רעפּאראציעס, זיכערנדיק אזויארום דאָס
נה. 98ּן
פון דער רומענישער פאלקסדרעפּובליק
בי דער צענטראלער געביידע פון (,סקענטעיא-הויז" האָט מען אָנגעהויבן מאָנטירן דעם שטאָלענעם סקעלעט
אין דער לעצטער צייט איז פארענדיקט געװאָרן דער יסוד פון דער צענטראלער געביירע פון ,,סקענטעיא-הויז". מען האָט אָנגעהויבן מאָנטירן דעם ריזיקן שטאָלענעם סקעלעט װאָס איז אָנגעקומען פונעם קאָמבינאט ,סאָווראָטמעטאל"-רעשיצא. אייניקע:מאנטירער פונעם שאנטיער, אזויווי דער מאָנטיר-מייסטער יאָסיף האידו און אנדריי האלסדאָרפער, זענען פונעם קאָמבינאט ,סאָווראָממעטא?"? פון רעז שיצא.: אין די מאָנטיר-גרופּעס ארבעטן אסך יוגנטלעכע. זי זענען אלע געקומען אויפן שאנטיער באנייסטערט פון איין געדאנק: מיטצושטייערן מיט אלע זייערע כוחות אויפצובויען וװאָס שנעלער די פעסטונג פון ליכטיקייט און קולטור פון אונדזער לאנד, דאָס ,,סקענטעיא-הויו".
די אװואָנען אין. דינסט פון מעדיצין
אין די יאָרן פון פאָלקס-דעמאָקראטישן רעה זשים, האָט' די פּארטיי און די רעגירונג פון
דער ר.פ.ר געזאָרגט דערפאר אז עס זאָלן אויפגעבויט ווערן פטאציעס פאר פאניטאר
אוויאָנען. צענער אזעלכע אוויאָנען פליען פון די דאָזיקע סטאציעס צוֹ די ווייטסטע ארבעטער-צענטרען אוּן דערפער כדי צו ברענגען אהין מעדיקאמענטן אָדער כדי צו ברענגען פון דאָרט קראנקע, װאָס באדארפן שנעלע אָפּע-. ראציעס.:
אין משך פוּן יאָר 1981 זענען טראנפפּאָרטירט געוװאָרן דורך זיי איבער 01.000 קג. מע
דיקאמענטן אימפ-ימאטעריאלן, קאָנזערווירט בלוט פאר דרינגענדע בלוט-טראנספוזיעם א. א. וו.
0 דאָקטוירים, כפּעציאליסט! פון פארשידענע אוניווערסיטעט-קליניקעס, זענען טראנפפּאָרטירט געװאָרן אין ארבעט-יצענטרע! און אין דערפער כדי צו געבן דרינגנדע מעריצינישע הילף.
900.000 קינרער זענען געאימפט געוואָרן קעגן טובערקולאָזע מיט מאטעריאלן װאָס זענען געבראכט געוואָרן דורך די אוויאָנען.
אין דער ערשטער העלפט פון יאר 1982 זענען טראנפפּאָרטירט געוװאָרן אויף אזא אופן איבער 88.000 קג. מעדיקאמענטן, װאָס זענען אראָפּגעלאָזט געװאָרן מיט פּאראשוטן. די צאָל
פּראָפעפאָרן און ספּעציאליסטן ואס זענען איבערגעפירט געואָרן מיט די אוויאָנען צו
פארשידענע קראנקע, איז געוואקסן מיט 16 לויט פאריאָרן אין דער זעלבער צייט.
אָפּטמאָ? האָבן די פּילאָטן פון די סאניטארע אוויאָנען באוויזן העלדנמוט אין זייער ארבעט כדי צוּ קעגען ברענגען הי?ף די קראנקע.
א נייע גרופּע קאָרייער קינדער זענען אין אונדזער לאנד
די װואָך איז געקומען די צווייטע גרופּע פו די 1800 קאָרעישע קינדער וואָס האָב! נע פונען א צייטווייליקע היים ביי אונדז: לאנד.
ביי זייער אָנקומען קיין יאס זענען אָנוועזנד געווען די חברים דר. װיקטאָר דומיטרו,, מיניסטער שטעל-פארטרעטער פונעם מיניסטעריום פאר געזונטהייט, מארטא אלעקסאנדרו, מיטגליד אין אױיספיר-קאָמיטעט פונעם אוֹ. פ. ד. ר., י. אררזשעאנו מצד דעם אױיספיר-קאָמיטעט פון ק. ג. מ., אויגעניא לוקאש מצד דעם צ. ק. פונעם רויטן קרייץ, און עלענא האָלט מצר דעם צ. ק. פון או. ט. מ.
עס זענען אויך אָנוועזנד געווען דער פאָוועטישער קאָנסו? פון יאס און די קאָרעישע פּראָפעסאָרין לי דען סוק.
חבר דר. וװיקטאָר דומיטרו,-מיניסטערשטעלפארטרעטער ביים מיניסטעריום פאר נעזונטהייט, האָט באגריסט ד! קינדער אין נאמען פונעם נאציאָנאלן קאָמיטעט פארן העלפן דאָס קאָרעישע פאָלק.
עס האָט זיי נאָך באגריסט דער ח.'. ארדזשעאנו. מצר דעם אויספיר-קאָמיטעט פון ק. ג. מ. און די פּיאָנערקע אוריקא סקארצעאנו.
אויף די באגריסונגען האָט געענטפערט די'
}==
גוטע פונקציאנירן פון דער גיסעריי-ווארשטאט.| קליינע קאָרייערין קי פאן טע..
.*