שֶ

9

;

י.י יי גפטיישטיישרישגשיטייטעגי/ רשיי ציייישטשישיעטיענטעטיישט /-יהיי-יייייי ערה ועיי רע דיי רשיי יי יי יי יי לייה יי יי יי יי יי יי לש אי שי יי יי אי יי על 8 ז אטאל יי יי יי יי אי אי יי עי יי

2

6

נר.:199

|

רעלי בליי דעם נייעם געזעץ

פֿאַרװואָס מיר איז טייער דאָס נייע געזע', דאָס ווי? איך אייך זאָכן אצינר,

איז, לאָמיר חברים אי שפּאן טון צוריק

און איך--- איך כין װוידער א קינר.

א הייז? אן אָרעמס, א שטיב? א קליינס,

דאָס שטיב? פו? קינדערלעך קליינע.

ז'האָט עלף געבוירן און שווער זיך געפּלאָגט די אָרעמע מוטער מיינע.

ווער האָט זיך דען דעמלט פאר מאמעס געזאָרגט,

פאר קינדערלעך אָרעם און קליין?

דאָס נרויסע געזעץ ואס די מאמעס נאשיצט

איז דעמלט א חלום געווען.

כ'בין עלטער געוואָרן, כ'האָב לערנען געוואָלט,

וי גוט איך געדענק יענע צייט.

נאָר ס'איז ניט געווען קיין פּלאץ אין דער

פֿאר קינדער פון אָרעמע לייט,

שול

איצט ל?אמיר חברים זיך קערן. צוריק צום היינט,--- צו דער ליכטיקער צייט. דאָם נייע געזעץ ל?אָזט אונדז לערנען אצינר פון פאלק ואס עס איז שוין באפרייט.

אין רעכטן און -א בירגער איך איך דארף זיך

פליכטן מיט אלעמען גלייך,

בין פון מיין לאנר,

פאר קיינעם נישט שרעקן שׁוין מער,

מיין מוטער-שפּראך איז מער קיין שאנר. איך האָבֿ רעכט אויף ארבעט,

אויף אֶפּרו, אויף פרייר.

פּ'איז אָפן די שו? פאר מיין קינר,

דאָס אלץ איז פארשריבן אין נייעם געזע'ן מיט גאָלדענע אותיות אצינד.

הייט אין לאנד איז נאָר רער וואָס שאפט

און בויט דעם בנין געטריי.

זאָל לעבן דאָם גרויסע, גערעכטע געזעץ,

­ואָס זיכערט אונדז שׁלּום און פריי.

דער וועג פון לעבן

ס'שלאפט דער ים, די ליכטער גלאנצן דאָרט איבער דעם נייעם וועג,

;וועג פון לעבן" אָנגערופן--­

וואָס װועט ברענגען בעסערע טעג. אויף דעם נייעם וועג פון לעבן

בליען גערטנער, וואקסן שטעט, דאָרט דער פּולס קלאפּט יוננער הייסער; דאָרט מען בויט. מיט טיפער פרייד.

ווו עס האט געהערשט מאלאריא, הונגער, טרוקעניש און פּיין--­וועלן מאָרגן פעלדער גרינען,= יונגע וועלדער וועלן זיין.

דערפון רעדן יענע ליכטער פון קאפ-מידי כיז גאר ווייט; זי באלייכטן אונדזער צוֹקונפט ליכטער פון דער נייער צייט,

ס'וועט א שלום-פעסטונג ווערן פון דוניי צום ים דער וועג,

קיינמאָל וועלן לעבנס-שונאים ניט דערגרייכן מער זיין ברעג.

פונעם בוקארעשטער /איקוף"

כדי דער ,איקוף" זאָל נאָך מער בארייכערן זיין קולטורעלע טעטיקייט אין ראמען פוּן די קינסטלערישע מאניפעסטאציעס וואם ער אָר­נאניזירט ל?טובת די פאָלקס-ימאסן, האָט דער דראמקרייז פונעם ,איקוף" אָנגעהויב! איינ­צוטטודירן דעם איינאקטער ,דער האנד?" פון י.?. ברוקשטיין און* ארי(שמעל­קע קיליפיך" א סקעטש פון י. קאראַ און אין גיכן וועט דער דראמקרייז א איינצושטו­דירן דעם איינאקטער ,דער. גט". פון שלום­עליכם,

לבור'דעם 28-טן דער פֿאָ?קס-כאָר מאסן-לידער און פון דיכטער א. שׁב מאן.

דער ארקעסטער פונעם ,איקוף" שטודירט איין ,נאָפּאק" פון האטשאטוריאן, ,פּויערי­שער טאנץ" פון יאָן דומיטרעסקו און יידישע פאָלקסילידער.

אוינוסט לערנט איין ,איקוף" א פּראָגראם פון דעם אָראטאָריום ,היימלאנד" פּיגלבלאט, מוזיק ח. שווארצ­

{

1 ! |

|-­ו

...יע

א צענאקל-זיצונג פון די יידישע שרייבערן

,אוקוף-בלעטער"

געווידמעט דעם פּראיעקט

ן דער קאנסטיטוציע פון דער ר. פ. ר.

{ דער צענאקליזיצונג פון די יידישע שריי­א 2 ידער פונעם שרייבער-מואן רבאנד פון דער ר.ם.ר. וואָס איז פאָרגעקומען דעם פּיטן יולי ד. י. ביים ,איקוף", האט מען דעבאטירט דעם פּראָיעקט פון אונדזער נייער קאָנסטיטוציע. דִי זיצונג עפנט דער חבר י.?, כרוקשטיין, וועלכער. לייענט די טאָגדאָרדנונג און ניט נאָכ­דעם דאָס וואָרט דעם ח' מ. מעצלער, גענעראל­פעקרעטאר. פונעם ,איקוף" פון בוקארעשט, אונטערשטרייכנדיק די פּאָזיטיווע דערגרייכונ" גען װאָס זענען פארשריבן אינעם נייעם פּראָ­יעקט, האָט ה' מעצלער זיך געווענדט צו די דיכטער און שרייבער זיי זאָלן פארטיפן יעדן ארטיק? פונעם פּראָיעקט פון. אונדזער נייער קאָנסטיטוציע. נאָכדעם האָבן זיך די חברים פארשריבן צו די דיסקוסיעס און זיך ארוױיסגעזאָגט וועגן דעם פּראָיעקט פון דער נייער קאָנסטיטוציע. אין זייער װאָרט האָבן די חברים דערמאנט די קאָנ­סטיטוציעס פוז די בורזשואז-גוטבאזיצערישע צייטן---וועלכע האָבן אויסגעדריקט די פֿריווי­

לעגיעס פון די עקספּלאָאטאטאָרישע קל?אסן און די רעכטלאָזיקייט פון די ארבעטנדיקע מאסן, בפרט פון די מאסן פון די נאציאָנאלע מינדערהייטן, צווישן וועלכע אויך די יידישע מאפן,

די הברים דיכטער און שרייבער האָבן אויף זִיך גענומען התחייבותן צו ווידמען זייער שע­פערישע טעטיקייט. פארן פּאָפּולאריזירן דעם פּראָיעקט פון דער נייער קאָנסטיטוציע.

נאָכדעם האָט גענומען דאָס װאָרט ח' דור שערער, מיטגליד אין יידישן דעמאָקראטישן

קאמיטעט--- צענטרא? קאָמיטעט, וועלכער האָט אונטערגעשטראָכן די נויטיקייט. אז די יידישע שרייבער זאָלן אָפּמערקן די דאָזיקע

היסטאָרישע געשעעניש פונעם וי פוך נעם פּראִיעקט פון דער נייער קאָנסטיטוציע וי אויך די גרויסע היסטאָרישע:5 פון 28יטן אויגוסט און זיטער נאָוועמבער.

צום שלום האָט ח' ברוקשטיין געלייענט דעם ארבעטסיפּלאן פונעם צענאק? פון די יירישע שרייבער.

קולטור-קינסטלערישע מאניפעסטאציע ארגאניזירט פונעם יאסער ,,איקוף'

דאָ נישט לאנג האָט דער יאסער ,איקול" רגאניזידט אין גאָרטן ,פּֿאָמוֹ וועררע" א

קולטור-קינסטלערישע מאניפעסטאציע.

די ח'טע ריווא גלינבערג האָט אין איר אריינפיר-וואָרט אָנגעוויזן אז דער צוועק פון דער מאניפעסטאציע איז: צו באקענען די

יירישע ארבעטסימענטשן מיט דער נייער ייךי­שער פּראָגרעסיווער ליטעראטור וואָס האָט זיך געשאפן ביי אונדז אין לאנד נאָכן 28יטן אוי­

גוסט, און דעם בייטראָג פון דער דאָזיקער ליטעראטור אין קאמף פאר שלום. דערנאָך האָט ח' איזאָ שאפּירא, דירעקטאָר

פונעם יאסער יידישן מלוכה-יטעאטער, געהאלטן

אז אויספירלעכן רעפעראט א. ד. ט. ,די יידישע ליטעראטור אין דער ר. פ. ר. אין קאמף פאר שלום". דער יונעג ט האָט אויך אָנגעוויזן

אויפן אונטערשיד צווישן דער פּראָ;רעסיווער ליטעראטור און די ליטעראטור פון די רעאק­

ציאָנערע?ליטעראהישע קרייזן אין די ליסטישע לענדער. ס'האָט געפאָלגט א זייער גע טיסטישער פּראָגראם אויסגעפירט 5 די סא ליסטן פונעם ,איקוף": סוריקא שווארץ, קורע? שווארץ און היימאָוויטש און פון די שוישפּילער פונעם יידישן מלוכהייטעאטער:! בעאטריס סימאָוויטש, אווראם ניימארק, רחלע שאפּירא, שמערי לינשע און שלמה פרידמאן. צום שׁלוס האט דער אָרקעסטער פונעם יידישן מלוכה-טעאטער, אונטער דער אָנפִי­חבר בער? סעגאל, געשפּילט א יירישן

קאפּיטאדז

נגענער אר­

בום

גֹם

יי רונג פון

פּאָטפּורִיו. 2 עולם האָט זייער זוארעם אויפגענומען די מאניפעסטאציע און האָט ארויסגעוויזן

זיין

א דורך שטורמישע אפּלאָריס­מענטן.

קאָרעספּ. מ. שווייצער

יי יי יי יי

זייט 5

דערשינען

,דער קולטור-וועגווייזער' נר. 7-8 יולו-אויגוסט 1989 מיט פּאָלגנדן אונהאלט: די רעדע פוּנעם חבר געאָרגע געאָרגיו-דעזש בי זיין אויסוויילן אלם פאָרזיצער פונעם מי­ניסטאָרן-ראט.

מיכאי בעניום: ,, די פֿאָן פון דער פּארטיי"" (ליד) יידיש: סימעל?ע שניידער.

דער קאַנסטיטוציעפפּראָיעקט פון דער ר.ים.יר.

א. שפיגלבלאט. ,,געזאנג""(ליד).

בי פעלדמםאע, סעקרעטאר פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט צ. ק., ,דער טאָג

פונעם 28-טן אוינוסט'.

ס. מארשאק. ,,עלטער פונעם ים, העכער

פונעם וואלד"(ליד) יידיש: א. שפּיגלבלאט.

סימעלע שניידער שלום-פענד?עך(סקיצע).

רעלי בליי: שיינד?ס הענט(ליד).

שלאָףּ מיין זון(סאוועטיש פאָלקס-ליר)

ה. ראָזענהעק: זיינוו? דער שניידער דער­

ציילט(סקיצע).,

מאיר שטערנבערג: מיטן בייטשל (סאטירע).

מענדעלע מוּכר ספרים: די מלחמה פון

האבאסע קאָמאנדע.

אז מע פאָרט קיין

טיש פאָלקס-ליד),

גי איך מיר שפּאצירן(פאָלקס-ליד).

שלום עליכם: בערל? אייזיק,

טיף אין וועלדעלע(סאָוועטיש פאָלקס-ליר).

סעוואסטאָפּאָל(סאָווע­

אספּעקטן פון דער באקויער /איקוף"­אקטיוויטעט. י.ל. ברוקשטײַן: די גרויסע סטפּחה

(איינאקטער),

הומאָר און סאטירע. א. א.

שוועדישע. געסט פארברענגען. זייערע ,,שלום-וואקאציעס" אין דער ר.פ.ר.

אין ראמען פון די ,שלום-וואקאציעס"; וואָס זענען אָרגאניזירט געוװואָרן מצד דעם וועלט-ראט פאר שלום, איז דאָנגערשטיק אָנגע­

דער זומער-אפּרו פון די סאוועטישע שילער

אין די סאָוועטישע שולן האָבן זיך נאָכן פארענדיקן די עקזאמענס אָנגעהויבן די זוּ­

מער-וואקאציעס--- די צייט פון אִפּרוֹ, פון אינ­טערעסאנטע עקסקורסיעס.

די סאָוועטישע מלוכה האָט געשאפן אלע באדינגונגען כדי די* קינדערי זאָלן האבן א באקוועמע און געזונטע אָפּרו-צייט,

'ן די פֿיטאָרעסקע געננטן פונעם לאנר--­

אין דער זוֹניקער קרים, אויפן קאווקאז, ביי די בערג-טייכן פון א?טיי, אויף די ברעגעס

שווארצן ים, אויף' ברעגעם גי באלטישן- ים- האָבן. זיך אויס­געשפּרייט, די קינדעריסאנאטאָריעס,= אֶפּי רו-הייזער= און פּיאָנערן-לאגערן. אין

דער קרים, ביים ברעג פונעם שווארצן ים, גע­פינט זיך דער בארימטער פּיאָנערן-?אגער ,,אר­טעק". די סאָוועטישע שילער רעכענען פאר א גרוים גליק צו פארכרענגען אין דעם דאָזיקן לאגער. די טעג אין לאגער ,ארטעק" זענען פול מיט פרייד און לוסט. זומער פארברענגען דאָרט טויזנטער שִׁילער. ס'איז אויך בארימט.דער קוראָרט אנאלא ביים שווארצן ים. אויף דער לענג ג יפון 10 קיל?אָמעטער ציט זיך דא דער זאמדיקער שטראנד, דאָם ליבלינגס-אָרט פון די קינדער. און אנאלא זענען דעועפנט געואָרן קינדער-סאנאטאָריעס און צענטליקער פּיאָנערן­לאגערן.

פאר די קינדער פון די ארבעטער און בא­אמטן פון מאָסקווע, זענען דערעפנט געוואָרן איץ די שענסטע נאטוריפּלעצער פון ארום מאָסקווע}76 פּיאָנערן-לאגערן. דאָרט פאר­ברענגען איבערן זומער, העכער 300 טויזגט שילער פון. מאָסקווע. אחוץ דעם זענען ארויס­געפאָרן פון מאָסקווע 80 טויזנט קינדער פון פאר-שו? עלטער, אין די ווילעס. דער מאָס­קווער ראט פוז די ארבעטער-דעפּוטאטן האָט

אלעקסאנדר טאָלאָװיאָוו

באשטימט פארן אָרגאניזירן דעם אֶפּרוֹ, 14 מיליאָן רוב?. אין די ל?אגערן פירן אָן מיט דער ארבעט העכער 10 טויזנט לערערס, מעדיקערס, פּיאָגער-אינסטרוקטארן און פפּעציאליסטן פון פיזיקולטור,

נישט ווייט פון מאָסקווע, אין א סאָסגע­וואלד, רוען זיך אָפּ 800 קינדער פון די אר­בעטער און אָנגעשטעלטע פון דער מאָפקווער אוזינע פאר קליינע אויטאָס,

0 קינדער פון די ארבעטער פון מאָסקווער מעטראָ, פארברענגען די אָפּרו-עייט אין דער

קינדער-שטאָט?עבן דער סטאנציע באלאבא­נאָוו. אין דער קינדער-ישטאָט מיאטשקאווא

װעלן פארברענגען דעם זומער, 4000 קינדער פון די ארבעטער און אָנגעשטעל?טע פון דע אויטאָמאָבילן-אוזינע ,,סטאלין".

פאר די קינדער פון דעם מאָסקאָוע-אָקסקאָ­ווער שיףיפּערסאָנאל, איז אָרגאניזירט געוואָרן א שווימענדיקער פּיאָנערן-לאגער. 20 מעת­לעת וועלן די קינדער ארומרייזן אויף דעד אַקע, וואלגע, קאמע, בעלאי. די דאָזיקע רייזע וועט ברענגען די שילער א סך נוצן.

פאר די שִילֶער ואס זענען געבליבן אין די שטעט, זענען איינגעאָרדנט געוװואָרן, פּונקט וי אלע יאָר, פּיאָגער-לאגערן ל?עבן די שׁולן, 8ּ און קלובן. גאָר אי מאָסקווע זענען פאראן 0 אזעלכע לאגערן. אין די דאָזיקע ל?אגערן ארבעטן 8000 פּעדאגאָגן און פּיאָנעריאינ­סטרוקטאָרס.

אין שיינעם פּארק פון דער מאָסקווער או­זינע ,קאליבר", איז איינגעאָרדנט א פּיאָנערן­לאנער. אין וועלכן ס'רוען זיך אָפּ די קינדער

פון די ארבעטער און אָנגעשטעלטע פון דער דאָזיקער פאבריק. אינטערעסאנט און פריילעך

קומען אין דער הױיפּט-שטאָט קומענדיק פון שוועדן, א גרופּע געסט וואָס זענען איינגעלאדן געװאָרן מצד דעם פּערמאנענטן קאָמיטעט פארן פארטיידיקן דעם שלום פון דער ר.פ.ר.

אויפן אעראָפּאָרט באנעאסא, זענען די שווע­דישע געסט אויפגענומען. געװואָרן מצד פאָר­שטייער פונעם פּערמאנענטן קאמיטעט פארן פארטיידיקן דעם שׁלום פון דער ר.פ.ר. און פונעם רומענישן אינסטיטוט פאר קולטורעלע באציונגען מיט אויסלאנד. פארברענגען זיי דאָרט די צייט. אויף דער טע­

ריטאָריע פונעם לאגער איז פאראן א פפּאָרט­פּלאץ. די שילער מאכן אָפּט עקסקורסיעס אי רוים פון דער שטאָט, אין די מאָסקווער מוי זייען, אין אונטערנעמונגען, אין קאָלכאָזן און אי באָטאנישן גאָרטן פון דער וויסנשאפטלע­כער אקאדעמיע פון דער פססר.

אין באומאנסקער ראיאָן פון מאָסקווע, זע" נען איינגעאָרדנט די לאגערן פאר פּיאָנערן. לעבן דעם שאָסײי געפינט זיך א גארטן מיט עפּ?, מיט מאלענעס און אנדערע פּירות. דאָ ארה

בעטן די יונגע מיטשוריניסטן.

ײ יך ביים שאָפּערן-קלוב איז דערעפנט גע" װאָרן א פּיאָנערן-?אגער פאר די קינדער פון די ארבעטער פונעם שטאָטישן טראנספּאָרט,

דאָ רוען זיך אָפּ 180 שילער.

אין אלע עקן פונעם סאָוועטן-פארבאנד זע­נען געשאפן געוואָרן ווונדערבארע באדינ" גונגען פאר אֶפּרוּ פון די קינדער. אומעטום

פילט זיך די זאָרג פאר זיי. מיליאנען סאָווע­טישע קינדער באשעפטיקן זיך מיט טוריזם, אין יאר 1951 האָבן 8 מיליאן שילער פֿאר­בראכט די זומער-פעריען דוֹרך אויספלוגן און רייזעס. היאר וועט זייער צאָ? זיין- נאך גרעסער. די שילער ווערן פֿארזאָרגט מיט טראנ­ספּאָרט און מיט נאכטיגעלעגער. פאר אויס" גאבן אין צוזאמענהאנג מיטן אֶפּרו פון די קינדער, זענען צוגעטיילט געוואָרן דאָס יאָר פון די סאָציאלע פארזיכערונגען און פונעם בודזשעט פון די סינדיקאטן 764 מיליאָ; רוב?.

יעדעס יאָר פארברענגען דעם. זומער אין די סאנאטאָריעס, אָפּרו-הייזער און פּיאָנעך-?לא­גערן, מער וי 85 מיליאָן קינדער.

פאר די סאָוועטישע קינדער איז אומעטום צוגעגרייט א פרעכטיקע אֶפּרו. זי זענען ארומגע­נומען מיט דער ווארעמער סטאלינישער זאָרג.