נר. 196
---- יי וו ,יינ גיייייייייעיעגע:עייעעיעטיייייי ייט בי יי ע,
די נאציאָנאלע מינרערהייטן פון דער רומעניעער נאָללסירעכּובליק געניסן פון פולער גלייבבארעכטיקונג מיטן רומענישן פאָלק.
זאָל לעבן די פריינטשאפט צווישן רומענישן פאָלק און די נאציאָנאלע מינרערהייטן אין קאמף פארן בויען דעם סאָציאליזם, פארן פארטיידיקן דעם שלום און פארן אויפבלל פון דער רומענישער פאָלקס-רעפּובליק!
יי יי יו יי א יי יי יי יי יי יי יי יי יי דיסקוסיעס איבערן קאנסטיטוציע-פּראיעקט
זייט 2)איקוףיבלעטער"
א געזעץ לטובת דעם פאָלק
ס'איז נאָר קיין חידוש, װאָס דאָס גאנצע פאָלק האָט זיך ווארעם אָפּגערופן ביים דערשיינען פונעם פּראָיעקט פון דער נייער קאָנסטיטוציע. די דְאָזיקע קאָנסטיטוציע טאָר מען בשום אופן נישט פארגלייכן מיט די קאָנפטיטוציעס פון פארן 28יטן אוינוסט 1944, יענע האָבן אין זיך געהאט א ,קרי מיט א
/דינא דמלכותא דינא"? אויף דעם קומט צו גיין דער גרויסער רבינו תס און זאָגט: אז נאָר דעמלט אִיז נילטיק דער ,דינא דמלכותא דינא", ווען די געזעצן זענען ארויסגענעבן לטובת דעם פאָלק, אָבער דאָרט וו די געזעצן זענען ארויסגעגעבן פון א פארברעכערישער רעגירונג קעגן די אינטערעסן פונעם פאָלק,
ביים בוקארעשטער פאלקס-..איקוףי'
כתיב", געשריבן איז טאקע געווען אז ,,יעדער דעמלט איז דער חוב פון יעדן באוווסטזיניקן
האָט רעכט" אָבער אינדעראמתן, האָבן אנטו- מענטשן זיך אקעגנצושטעלן די פארברעכערישע
סעמיטן געמעגט פורן אן אנטיסעמיטישע פּראָ"= געזעצן,: 9
פּאגאנדע, לעניאָנארן האָבן געהאט דאָס רעכט אינעם ארטיקל? 81 פונעם פּראָיעקט פון דער
צו ווארפן יידן פון די באנען, זיי האָבן אויך קאנסטיטוציע, ווערט צווישן אנדערע געזאָגט,
געהאט דאָס רעכט צו שעכטן יידן און דערנאָך אז: ,...סוי ואס פאר א מאניפעסטירונג פון
אויפהענגען ביי די צונגען א. אז. וו יענע קאג= שאָװויניזם, ראסנהאס, נאציאָנאלער האס אָרער
סטיטוציעס זענען געווען געשריבן פון אזעלכע נאציאָנאליסטיש-שאָװויניסטישע פּראָפּאגאנדע
מענטשן װאָס האָבן געהאט אינטערעס אז אי ווערט באשטראָפּט דורך געזעץ".
דעם דאָזיקן לאנד, זאָלן די פעלקער זיך האסן דער פּראָיעקט פון דער נייער קאָנסטיטו
כדי זיי גרינגער אויסצונוצן. דערפאר האָבן זיי- ציע שטעלט פעסט די רעליגיעזע פרייהייט,
ערע קאָנסטיטוציעס נישט אנדערש,ווי נאָר גע- יערער קולט האָט א רעכט זיך צו אָרגאני
קענט פירן צו דעם װואָס ס'איז ליידער געשען... זירן און צו פונקציאָנירן און. בתוכם אויך
צו רציחה, גזלה און צו דערהרגענען קינדער דער ,,דת משה וישרא?", וועלכער האָט פריער
בחיק אביהם" אזוי וי ס'האָט זיך געטראָפן געהאט אויסצושטיין בזיונות און גידופים,
מיט מיר. באשפּיגן און געשענדט געװואָרן, שטייט היינט דער דאָזיקער פּראָיעקט, וועלעכן מיר האבן אין דערזעלבער הויך מיט אלע אנדערע קולטן. דאָ נישט לאנג, איז ביים בוקארעשטער בעטעריפאָלק פארשריבענע אין דעם קאָנקטי
פאר זיך, איז ענג פארבונרן. מיטן גרויסן:א אזוי איז אויך ביי רעכט אויף בילדונג. בי| ,איקוף" פאָרגעקומען א פארזאמלונג אין וועלעז= טוציעיפּראָיעקט,
ציאָנאלן יום-טוב, דעם 28 טן. אױיגוסט,. גאר הוט. געזאנט ס'וועהס נישט גע'|- בער ראמען עי איז דענאטירט געװאָרן דער= ,דער פּראיעקט פון דער קאָנסטיטוציע פון
וי יי יי יו אי פּראֶיעקט פון דער נייער קאָנסטיטוציע פון דער אונדזער היימלאנד-- האָט געזאָגט דער כאָ, יו*' אי א יה.
באפרייט, האָבן מיר געקענט זוכה זיין אז מוך גאָר יענע נאציאָנאלע מינדערהייט וועלכע ווי? 2 פון מימנפֿירער. פונעם. פאפקס"כא! יי יי אי ר א
זאָלן היינט ארומריידן ארום דעם דאָזיקן פּראָ לערנען אויף איר מוטערישפּראך, שטעלט די|*:: וו טאלורגיסטן"-- פארשטארקט די פולע גלווב
יועקט פון דער קאָנסטיטוציע, מלוכה פון דער ר.פ.ר. אזעלכע שולן צו פאר- נעמענדיק ס'װאָרט, האָבן די כאָריסטן אויס בארעכטיקונג פון וועלכע עם געניסן די נאדער דאָזיקער פּראָיעקט פון דער קאָנסטיטו". פיגונג און די שולן האָבן די זעלבע רעכטן,| געדריקט זייער אומבאגרענעצטע פרייד פאר די ציאָנאלע מינדערהייטן פון אונדזער פאָלקטיך-'
ציע, קומט פארפעסטיקן די דעראבערונגען, וד באגלייך מיט אלע מלוכה-שולן פונעם לאנד,| גרויסע רעכט און דעראָבערוננען פונעם אר מאָקראטישער רעפובלוטי אקיר
נעם ארבעטנדיקן פאָלק, ווייל פון די ארבע מחמת דעם זענען מיר טיף איבערצייגט,
טנדיקע שטאמט עס און פאר זיי ווערט עס אז אזעלכע מעשים װאָס זענען אָנגעצייכנט אין
געגעבן... גאָט ב"ה האָט אויך געזאָגט צו משהן פּראָיעקט פון דער קאָנסטיטוציע פירן צום ס'איז דערשינען
ואלה המשפּטים אשר תשים לפניהם". דאָם= לאנג געגארטן שלום. לייענען מיר אויך אין| יי וו
זענען די געזעצן, װאָס דו זאָלסט פאר זי דער תורה, תיכף ביים אָנחױֹיב פון דעם וע דער פּראָיעקט פון דער נייער קאָנסטיטוציע גע
ווערט דיסקוטירט פונעם גאנצן ארבעטנדיקן
פֿאָרלייגן, ס'שטייט נישט אז מען זאָל שרייבן די געזעצן, נאָר מ'זאָ? זיי שוין אָנווענדן... אוֹנדזער קאָנסטיטוציע ואָס וועט ארויסגעגעבן ווערן פון אונדזער מלוכה און פון דער רומענישער ארבעטער-פארטיי שטאמט ארויס פון מעשים, פון פאקטן וועלכע זענען שוין אָנגעווענדט געװאָרן אין טאָג-טעגלעכן לעבן. אזויארום אז די דאָזיקע קאָנסטיטוציע איז ארוים גענומען פונעם לעבן און צוריקגעגעבן דעם לעבן.
ס'איז באקאנט מר שמואל'ס מאמר; ,דינא דמלכותא דינא" דאָס הייסט, א געזעץ ארויסגעגעבן פון א מלוכה דארף פון יעדן רעלוגיעזן יידן באטראכט ווערן, אלס א געזעץ פון
ליפיצירונג,
באשאף, ,תדשא הארץ דשא", זאָ? די וועלט זיך איינהילן אין ,דשא". אָט די דאָזיקע 5 אותיות מאכן דין שלום אמת, דאָרט ווו ס'איז דאָ א רעכטפארטיק געזעץ, פירט עם אויך צום שִלום פון דער גאנצער וועלט. דעריבער הערט זיך אזוי שטארק, דאָס צופרידענע קו? פונעם פאָלק, זיין געזונטער חוש זאָגט אים אונטער, אז אזא קאָנסטיטוציע דארף ער האָבן, אזוי װאָס פעלט אים,
און מיר, די יידישע באפעלקערונג, וועלכע זענען אצונד באמת פרייע בירגער אין דעם דאָזיקן לאנד, מיר שרייען אויס מיט נרויס צופרידנקייט: ,דרכיה דרכי נועם וכ? נתיבותיה שלום", די וועגן פון דער דאָזיקער קאָנסטי
זשינערן לעקציעס פון שנעלער ארבעט.
ימו דערל יי יי קאנסטיטוציע.. ירומעגישער פאָלקס-רעפּובליק
פון דער נייער קאָנסטיטוציע).
פאלק פיט גרוים אינטערעס און אין ראמען פון די דיסקוסיעס ווערן געמאכט באמערקונגען און פאָרשלאגן,
כדי דער פּראָיעקט זאָל קענען לייכטער באקאנט ווערן צווישן די ברייטע פאָלקס-מאפן, איז ער אויך איבערזעצט געװאָרן אין די שִפּראכן פון די נאציאָנאלע מינדערהייטן פון אונדזער לאנד אויף אונגאריש, דייטש, יידיש א. א.
אינעם ארט. 82. ווערט געזאָגט צווישן אנדערע אזן
;אין דער רומענישער פאָלקס-רעפּובליק ווערט געזיכערט פאר די נאציאָנאלע מינדערהייטן דאס
דענטיסט ס. אבערמאן באהאנדלט אן ארבעטער.
דער תורה. וי אזויזשע איז אָבער אז א מלוכה טוציע זענען זיסע װעגן, און אלע אירע פירט איין ביי זיך אין לאנד ראסן-האס?. שטעטשקעס פירן צום שלום. רעכט פריי זיך צו באנוצן מיט דער מוטער- 7 זענען מיר מחיוב צו האלטן אויך די געזעצן הרב צבי גוטמאן שפּראך, דער לימוד פון אלע גראדן אין דער וועלכע שטאמען פון א פארברעכערישער מלֿו-:: מוטער-שפּראך, ביכער, צייטונגען און טעאטערס יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי ר יי יי יי יי יי יי ײ" נייע דערפאָלג אין דער פאבריק עלעקעראָ-פּוטערע ואלגן און א אי די זאָרג פארן פאָלקס- געזונט קראיאָווא.--- די ארבעטער, טעכניקער און אין דער שווייס-סעקציע, האָט די עקיפּע, אָנ- דּ דּ אינזשינערן פון דער פאבריק ,עלעקטראָפּוטעז געפירט פונעם קאָמוניםט מארין פּאסלארו, רע" פון קראיאָווא, ארבעטן מיט באגייסטערונג= פארענדיקט דעם 17-טן אויגוסט דעם פּלאן.די בירנער פון דער רומע-: כדי צו דערפולן זייערע פארפליכטונגען לכבוד= אויפן דאָזיקן חורש, נישער פאָלקס-רעפּובליק האָדעם 23יטן אויגוסט און דֶעם פּראָיעקט פון דער אין דער טאָקעריייסעקציע, האָט א לופ| בן דאָס רעכט צו מאטעריע-: נייער קאָנסטיטוציע. ביי דער סעקציע טראנסי פון 9 טאָקערס אָנגעהויבן די לעצטע טעג לֿער| פארזיכערונג אויף דער פֿאָרמאטאָרן, למשל, איז דער פּלאן אויפן חודש אָנצוווענדן מיט דערפאָלג די קאָמפּלעקסע אק- ט אוינופט פארענדיקט געװואָרן דעם 12-טן. אוי= ציע פונעם סטאכאנאוויסט ניקאָלאי וואסו, פון| עלטער אין פאל פון קראנקהיי י גוסט.. פון דעם טאָג אָן, ארבעט דער קאָלעק? מאקסימאלן אויסניצן די טעכניק. ארבעטנדיק| אָדער ארבעטסראוטפעיקייט.=. טיוו פון דער דאָזיקער סעקציע אויפן חשבין לוט דער ראָזיקער מעטאָדע, איז דעם טאָקער| דאָס דאָזיקע רעכט איז גא-| פונעם חודש סעפּטעמבער. די יוגנטלעכע ברי- דומיטרו וועדוווא, למשל, געלונגען צו געבן| ראנטירט דורך דער ברייטער אָנגעפין ן:: י 8 וויררזשיל קומו, וועלכע ארבעטן לוט דער אָנװוענדנדיק די סאָוועטישע ארבעט-מעטאָ- פארזיכערונגען פון רי ארבע-,: יסאָוועטישער= מעטאָרע, שטייגן איבער 17, ארבעטן די סטאכאנאוויסטן גריגארע אד| טער און כאאמטע, אויפן חש", אין דעם ווארשטאט פאר וויקלען, קוואלי- סעקציע, אויפן חשבון פון די לעצטע חרשים| זיסטער מעריקאלער הילף פאר
!פיצירט דער. מייסטער אלעקסאַנדרו דאָבאנאָ-= פונעם יאָר 1982. די וועלכע ארבעטן און. דורך יויטש, לוט דער מעטאָדע פונעם מייסטער כדי צו העכערן דעם טעכנישן ניוואָ פון די| שטעלן צו פארפינונג די באָר-: -פראנציסק קרעניאן פון רעשיצא, 7 חברים. ער= טאַקערם, איז אין דער פאבריק גענרינדעט נעך| און לופט-סטאציעס פאר די אויפן בילד: אן אספּעקט פונעם דענטיסטישן קאבינעט האָט זיך פארפליכטעט אז ביזן 28-טן אוינופט= װאָרן א סטאכאגאָוויסטישע שול אין וועלכערם| ארבעט-טענטשן".: זאָל ער ענדיקן די ערשטע פאזע פון זייער קווא-= ראמען עס גיבן איבער די טעכניקער און אינ"|=(ארט. 9} פונעם פּראָיעקט== פוז דערפּאָליקליניק ביי דער אוזינע ,רתאמא". רער
*