גר. 98

יי די געשיכטע פונעם וואלד

,איקופיבלעטער".

אבא יי

יאָלקעס שלאנקע, יאָלקעס צווי, שטייט א פעלזג אונטער זיי,

לעבג פעלזג רינט א קוואל

-איז זײַג וואסער װי קרישטאל. וועג ס'דרימלעג אײַג די טעג

אוג די שאָטנס אויפג וועג

אוג ס'קומט אפיר די נאכט,, קומט פּאװאָליע, קומט פארטראכט, הערט אײַכ דעמלט צו צו זיי,

צו די שלאנקע יאָלקעס צוויי,

זי דערציילג מײַסעלעכ, מײַסעלעכ אוג נײַסעלעכ, ווונדערלעכע, פּרעכטיקע, הײַנטיקע אונ נעכטיקע.

איכ האָב שטילערהייט געוואכט אוג זי אויסגעהערט בײַנאכט,

זי פארשריבג אקוראט

אלע אויפ א װײַסג בלאט,

אוג זי דאָ פאר אײַכ געבראכט; ס'איז קייג װאָרט נישט אויסגעטראכט, אוג אז איר האָט ליב דעמ וואלד, לייענט זי איבער טאקע באלד.

1

סא" געוועג אמאָל, אמאָל... (וועלדער ווייסג נישט קיע צאָל)

צווישג פעלזג איג א הייל,

טיפ פארגראָבג נײַנציק אייל,

איז א לינדװאָרמ געזעס,

אוג דעמ וואלד די יאָר געגעסג,

קעפּ האָט ער געהאט א טוצ,

אויגג גרינע וי דער בליצ;

אוג מיט ציינער, יעדער איינער,

זויווי אויסגעהאקטע שטיינער.

נישט קייג װײַנעג בא זײַג טיש,

נישט קייג פּיירעס, נישט קייג פיש, נישט מִיט װאָרצלעג פוג דער ערד, האָט דער לינדװאָרמ זיכ גענערט,

ביז ער האָט ניט בלוט געהאט,

איז ער נישט געװאָרג זאט.

נישט קייג בלוט פוג שאָפּ אוג רינדער, בלוט געמוזט האָט זײַג פוג קינדער.= איז געוועג דער פּאכעד גרויס,

אז ער איז פונ היל ארויס,

אין דער יאסער מעלוכעשער

(סאָפּ פּוג דער 2יטער זייס

לערער--- אלטער. ס'איז געוועג בעשאס דעט לימעד אי 6יטנ קלאס. מעג האָט גערעדט וועגג קאָלומבוס. ס'איז אויכ געקומעג צו רייר וועגג דעמ, סאָציאלג אונ קולטורעלג מאצעוו פוג דער געזעלשאפט פוג יענע צייטג איג מעג האָט אויכ דערמאנט דעם נאָמעג סערוואנטעס., -- ,ווער ווייסט עפּעס וועגג סערוואנטעס?"--­האָט געפרעגט דער לערער. האָט זיכ דאָ דער שילער גרינבערג אויפגעהויבג אונ האָט דער­ציילט פונ ,דאָג קיכֿאָט". דאָס באריסטע איי­ביקע װוערק פוג סערוואנטעס, וװאָס ער האָט געהאט געלייענט...

אוג איצט האָט זיכ גרינבערג געמאָלדג צומ װאָרט-- ,די איקופ-יבלעטער פאר די קינדערס­ווענג" זענעג אונדז זייער ליב אונ העלפג אונדז אויכ אינ אונדזער לערנ-ארבעט-- אָבער מיר זענעג אָפט טרויעריק אונ אביס? באליידיקט װאָס דאָס לעבג פונ אונדזער שול שפּיגלֿט זיכ

ס'האָט געציטערט אלצ ארומ,

אוג פארבליבנ אלצ איז שטומ. פלעג באפאלג דעמ וואלד א שרעק, ס'האָט געדאכט זיכ אז אנ עק. מאמעס פלעגג זײַג פארצאָרעט, מ'האָט די קינדערלעכ באװאָרנט: זומער אונטער סטויגג היי, ווינטער אונטער װײַסג שניי, פרילינג אונטער עפּל-צוויט, עפּל-צוויט אוג פלאָמענ-צוויט, אָסיעג אָבער, אָסיעג וי

נישט קייג צוויטג, נישט קייג שניי, נישט קייג איינציק גרעזל גריג, ווו א קינד אהינצוטוג.

דעמלט פלעג די בייזע כײַע, ווערג שיקער אזש פוג בלוט

אוג בא מאמעס פלעג{פארשטומעג אויפ דער ליפ דאָס וויגנ-ליד.

זו

לאָלקעס שלאנקע, יאָלקעס צוויי,

װײַטער הערט, דערציילג זיי, אויפ א בערגל סאמעט גריג, איז געשטאנעג איג דער זוג זיכ א הײַזל, קלייג אוג שייג,

װי פוג סאמע איידלשטייג;

'זוי האָט עס געבלישטשעט בלוי, נאָר דאָט הײַזל איז געוועג אויפגעבויט פוג טראָפּנט טו, טראָפּנס וי דער הימל קלאָר;! ס'האָט פוג לאנג זי א פאָר פאָלק, אויפגעקליבג איג קאיאָר.

אוג דאָס הײַזל איז געוועג,

זייער צירונג, זייער היימ,

זי האָבג געהיט דעמ וואלד,

אלע ביימער יונג אוג אלט

אוג אימ ליב געהאט אזו,

וי דאָס הײַזעלע פוג טוי. גאָרנישט האָבג זי פארמאָגט

כוצ דעמ הײַזל אויפ דער וועלט, אוג מיט װאָרצלעג זיכ גענערט, אויפגעקליבג, פוג דער ערד;

נאָר די ביימעלעכ דערצויגג

אוג געהיט זי װי די אויגג.

נישט אָפּ אוים די זייטלעכ פוֹג אונדזער ציי­טונג."

מיר איז די גאנצע צייט אויסגעקומעג אלצ פארנאטירג אוג ענטפערג אויפ א טיי? סיטוא­ציעס. לעמאָשל דוי פראגע פונעם שילער גרינ­בערג האָט געדארפט אױיסגעקלאָרט ווערג, וויי זי איז אג אלגעמיינע. נעמט זיכ עס דאָכ רער­פוג װאָס די שילער-קאָרעפפּאָנדענטג פירג נישט דורכ זייער ארבעט אונ שיק נישט צו דער רעדאקצוע רעגלמעסיקע באריכטנ אלצ ואס קומט פאָר אינ שו?. אויכ טראָנג דאָ א גרויסג טיי? פוג דער שולד די לערער, ווייל זי העלפנ ניט, אינטערעסירג זיכ ניט אוג סעזיזירג נישט וויכטיקע געשעענישג. דאָס איז ניט נאָר א בלויז פוג דער יאסער שו?. דעמ בלויז. דארפ מענ װאָס גיכער אָפּװוענדג.

אוג אזויווי די באגעגעניש האָט געדארפט אויכ מאמאשעסדיק העלפג דעמ שילער-קאָ­לעקטיוו איג דער ארבעט, זענעג מיר באלד צו­

אוג די ביימלעכ האָבג דערקענט, זייער היטערס גרויטע הענט,

זײַנע אויסגעדארטע פינגער,

פוג דער קעלט אונ היצ פארברענט, פלעגג זי פארדרייעג די צװײַגג

אוג פארפּלאָנטעג איג זײַג באָרד,

אוג די לאנגע האָר פארפלעכטג

מיט גרינע בלעטלעכ געפּאָרט,

אוג בעַנאכט האָט אינעמ הײַזל

די לעװאָנע זיכ פֿארװײַלט;

דעמלט האָט איר שטיל די אלטע אירע ווייטיקג דערציילט,

פלעג פוג טונקל"בלויע הימלענ

פאלג א שטערג אי איר שויט,

פלעג זי ווערג שטיל אוג בענקעג: -- אוי, א זוג, דאָס הארצ גייט אויס! װי ס'װאָלט דער שטערג נישט גענארט, האָט זי נישט אומזיסט געווארט;

זי פלעג טאקע יעדעס יאָר,

א זוג געבוירנ אויפ דער װאָר.

נאָר האָט דער לינדװאָרמ זיכ דערוװוּסט, האָט זיכ באלד אימ בלוט פארגליסט. פלעג ער אָניאָגג איג וואלד,

אונ אוועקרויבנ אימ באלד.

פלעג זי ווארטג אויפג שטערג,

ער זאָל װידער זי דערהערג,

פלעג איר בענקשאפט ווערג גרויס,

ער זאָל פאלג איג איר שויס.

-זון

אי אנ אינדערפר, א פרייד, יעדער צירט זיכ אויס דאָס קלייד,

ביימער האָבג זײער קרויג

פֿוג פארטאָג געבאָדג שוג

אוג די וועווריקלעכ אויפ צװײַגג

אוג די האָזג איג די גראָזנ,

נאָר מ'פוצט זיכ, נאָר מ'וואשט זיכ,

נאָר מ'גרייט זיכ אוג מ'ראשט זיב,

אוג דאָס הײַזל פוג די טויעג,

שפיגלט זיכ איג הימל-בלויעג.

אלצ געגאנגעג איז אהי;

-- די אלטע האָט געהאט א זוג,

-- סארא גליקלעכע די שאָ,-­

ס'איז צו אימ קייג גלײַכג דאָ.

אוג זײַג אויג אנ אָדלער-בליק, קוקט ער קיינמאָל אויפ צוריק,

אוג זײַג הארצ אנ אָדלער-קויעכ, ציט אימ שטענדיק אינ דער הויכ, וואקסט ער איג א רעגע גאָר,

וויפל אנדערע א יאָר.

טראכט מעג וי מ'זאָל אימ. רופג; קומט א פייגעלע צו פליעג,

אוג ס'גיט א פיק איג שײַבל:

ער זאָל הייסג אָדלער-זונ"!

ס'איז דער נאָמעג אימ פארבליבג, אוג מ'האָט אימ באלד פארשריבנ אינעמ סייפער פונעמ וואלד,

אז ס'זאָל וויסג יונג אוג אלט. ס'איז די פרייד פוג וועכטער גרויס, ר'פירט אימ באלד איג וואלד ארויס, אונ ער װײַזט אימ וויאזוי

בלומעג אָנטרינקעג מיט טוי;

אוג ער לערנט אימ געשווינד, ביימער היטג פונעמ ווינט;

װי צו פיטערג מיט גראָזג

קליינע מוירעוודיקע האָז.

ער דערציילט אימ אויכ בעסאָד

אז די בייזע כײַע האָט אײַנגעשלאָסג איג די היילג,

אי די טיפע נײַנציק איילג

די שיינע טאָכטער פוג דער סטעפ, מיט גאָלדיגעשפיגענע די צעפ.

אז וי קאנג זי איז געבינענ,

קעג די וועלט נישט גליק געפעענג ראַדיעט אויפ דער סטעפּ דער דאָרג, אוג ס'טריקנט ווייצ אוג קאָרג.

האָט דער אָדלעריזוג. געשוווירג (ס'האָט דער גאנצער וואלד געהערט).* אז פוג יענער בייזער כײַע

װעט באפרײַעג ער די ערד,

וי ס'וועט די ערד פארטרויעג

אימ איר ווונדערלעכע שווערד, ווערט דער אָדלער"זוג איג וואלד ליב א יעדג גיכ אי באלד.

ביימער רופג אימ ר'זאָל הערג,

װי די יונגע צוויטג ווערנ.

טרענקט אימ אָג דער קלאָרסטער קוואל, מיט זײַג וואסער וי קרישטאל.

יידישער עלעמענטאר-שול

געטרעטג צומ אויסוויילג א קאָמיטעט פוג שו­לער-קאָרעספּאָנדענטג איג וועלכג ס'זענענ אוים" געוויילש געװאָרנ: גרינבערג, אוריעל בענאָ, הערשקאַָװויטשו ביאנחא, באָרעכ גערשג.

די באגעגעניש האָט זיכ זייער שיינ פארענ­דיקט. די שילערג מארקו פרידא האָט דעקלא­מירט. ,,היימלאנד" פונעם דיכטער שפּיגלבלאט אונ אוריעל גאָלדע-- ,די קינדער-שטאָט".

קלינג-קלאנג, האָבג מיר געזונגעג אינ אוער די ווייכע שטימעלעכ אונ מאמע-לאשג האָט צו­געגעבג א באזונדערג כייג די פערזג.

א.'*

ס'איז אוועק אביס? צייט אונ אט האָבנ די שילער פוג דער יאסער מעלוכעשער יידישער עלעמענטאר-שו?--- הערשקאוויטש ביאנקא, דאָזנער ראָזא אונ פישלער בעלא--- אריינגע­שיקט א קאָרעספּאָנדענצ, מיכ האָט אָנ א שיער געפרייט װאָס די באשלוסג אונ פַּלענער זענעג נישט געבליבנ אויפנ פּאפיך.

מיר גיב דאָ איבער פּאסאזשג פוג זייער אינטערעסאנטג באריכט: ,מיר גרייטג זיכ צו די פּריפונגעג אונטער דער לאָזונג;: ,,קייג איינ­ציקער רעפּעטענט, קיינ איינציקע קאָריזשענצ?: איג דער זעלבער צייט פארגעסג מיר נישט אינ דעך אויסער-שו?-אקטיוויטעט. אונטער דער האשגאָכע פונעם יאסער ,איקופ" גרייטג מיר צו די סצענעטע. ,קוואס". די רעזשי-אָנפירונג האָט איבערגענומעג דער כאווער אווראמ וייי מארק, ארטיסט פונעט יידישג מעלוכע-טעאטער פוג יאס. מיר דאנקעג פוג הארצג דער מעלוכע­שער יידישער פּעדאגאָגישער שו? פוג בוקא­רעשט, װאָס ז0 האָט אונדז צוגעשיקט דעט טעקסט פונ דער סצענעטקע".

מיר האפ אז באריכטג וועלג קומעג אָפטע אוג אויספירלעכע אונ מיר ווינטשג זיי דערפאָלג איג דער לערנדארבעט אונ אויסער-שוליארבעט.