Jahrgang 
25 (1952) נר. 25 7-טער יאָרגנג
Seite
4
Einzelbild herunterladen

זיימ 4

די שילער פוג דער יידישער פּעדאגאָגישער שול גרייטג זיכ

עס דערנענטערנ זיכ די פּריפונגעג פונ סאָם­יאָר װואָם' זענעג סיי פאר?ערער סיי פאר שילער א פּעריאר פוג ערנסטער פארטיפטער ארבעט.

אויכ איג דער יידישער פּעדאגאָגישער מע­לוכע-שו? פוג בוקארעשט איז פֿארשטארקט געװואָרג די טעטיקייט איג די לעצטע וואָכג

פאר די עקזאמענס. היינט, גענוי ווי..יעדג טאג צו דער יצייט,

טרעפט מענ דעמ סעקרעטאר פונעט או. ט. מ. בערקאוויטש אווראמ, וי אויכ די פּיאָנערנ­אינסטרוקטאָרנ דורכשמועסנדיוק זיכ מיט די שי­לער קעדיי זיכ צו דערוויסג וואָס פֿאר א שווע­ריקייטג זיי האָבג באט לערנענ. עס ווערט דורב­געפורט א שטענדיקע צוזאמענארבעט מעצאר דעמ או. ט. מ.-קאָמיטעט אונ די פּיאָנערנ­אינסטרוקטאָרג מיט די עלטערג, לערער אוג קלאסדאָנפירער.

מ'האָט ארגאניזירט א פּיאָגערנ-פארזאמלונג איג וועלכע מעג האָט אייניקע שילער ארוסגע­וויזג די פעלער אונ זי דערמיט געגעבג א כאווע­רישע הילם. אזוי איז געוועג דער פאל מיט זשיל" בערט ברעכער אונ אראָג יאָסיפ וועלכע האָבג אָנערקענט זייערע פעלער אונ אצינד איז צו מערקג א בעסערונג סיי איג דער דיסציפּליג, סיי ביימ לערנעג.

אויפ די וואנט-צייטונגעג געפינעג מיר אױ­טיקלעג פוג מאָסּקאָװויטש אווראט, באש וויק­טאריא, מארקאוויטש מאריעטא אינ וועלכע זיי רעדג ווענג זייער לערנ-טעטאָד, וויאזוי זיי סיסטעמאטיזירג זייערע קענטענישג. איג די קלאסג זענעג פאראגנ אויכ לאָזונגעג אינ פאר­בינדונג מיט די עקזאמענס.

,איקופיבלעטער"

צום סאָפ לערנ"יאר

דיקע קאשטאנענ-ביימער, שילער פאר רטיסטץ איג לערנעג איינציקווייז אָדער אינ גרופּעס. עס זענעג שִׁילֶער מוג די' העכערע קסלאסג, אונרזערע קומענדיקע לערער. מעג לערנט אי ליי אוג מיט אנדערע. איג יעדג קלאס, פאר יעדג געגנשטאנד האָט מעג צונויפגעשטעלט א שאַענ-רעשימע פאר מעדיטאציעס, לערנ-יגרו­פּעס אונ קאָנסולטאציעס.

צוביסלעכ פולט זיכ אָנ דער שו?-הויפ מיט קינדער. די ע?טערע פארלאָזג דעמ הוים. עם הייבג אֶָג די מעדיטאציעס,. עס? זענעג געקומעג אייניקע לערערם; פוג מאטעמאטיק, רוסיש, פּעדאגאָגיע א. א. אָבער פֿאר אלעטעג איז געוועג דער כאווער דירעקטאָר צוקטאג, ואס נישט געקוקט אויפ זיינע פילצאָליקע פאר­פליכטונגעג, האָט ער זיכ געמאכט צייט קעדיי בעסער צוגרייטג די שִילער פונ די קלאסנ ווו ער אונטעריכטעט.

= 4פונ גרויסער וויכטיקייט,-- זאָנט ער אונדז,--- איז די ארבעט מיט די צוריקגעבלו­בענע קינדער. קעדיי זיי צו העלםנ, ארגאניזירג מיר לערניגרופּעס אָנגעפירט פוג דעמ ספּעציא­ליטעט-לערער. עס זענענ פּראָגראמירט. אויכ מעדיטאציע אונ קאָנסולטאציעדשאָעג. זייער נוצלעכ איז אויכ די היל װאָס די בעסערע שילער געבג די שוואכערע לערנענדיק. מיט זי איניינעמ. מיר האָבג אָבער איג זינענ, אז מיר דארפג זיכ היטג פאר איבערטרייבונגעג אויפ דעמ געביט, קעדיי נישט איבערצולאדג די שילער, מיט צופי? אויפגאבעס",--- פארענדיקט דער דירעקטאָר.

אויפג שווע? פונעמ זיטנ קלאס דערמאגט די לערערג פונ יידיש:

שוינ

טאציעס. א פריילעכע צושטימונג איז געוועג דער ענטפער פונעם קלאס.

נאָכ דער ערשטער שאָ, דערנענטערנ מיר זיב צו דער צארטינקער באסיא קאלמאנ פונעט 9יטג

קלאס, וואָס איז ערשט נישט לאנג צוריקגע­קומעג פונעםט אָפּרו, איג דער שיינער געגנט

פּרעדעאל וווהיג זי איז געשיקט געוװואָרג אינ­יינעם מיט יאנדערע קינדער,. דורם' דער זארג פונעמ אונטעריכט-מיניסטעריוט. סיי יי סיי מאלי שטראובער פונעמ 10יטג קלאס האָבג

זיכ זייער גוט פּאָפּרַאוועט. אָבער אפילו אויפנ אפּרו האָבג זיי נישט פארגעסג אינ זייערע

פליכטג אוג פלייסיק געלערנט אזוי אז צוריק­קומענדיק איג שול--- קענעג זיי ווייטער פאר­נעמעג דעמ בעקאָװועדיקג אָרט פוֹג גוטע שי­לערנס. ארוט אונדז ווערט דער קרייז ענגער. עס קומט צו אויכ שעלי טערנער װאָס איז בא­קאנט אינ שו? אלס אנ ארבעטזאמע שילערג מיר.--ווילג. וויסג וויאזוי. זי גרייט זיכ צו די עקזאמענעס. זי האָט אונטער איר אויפזיכט א גרופּע שִׁילער פוג די קלענערע קלאסנ. זי דער­ציילט אונדז אז זי לערנט נישט אויס מעכא­ניש די לעקציעס, נאָר זי פארטיפט דאָס גע­לערנטע איג קלאס מיט דער הילפ פונ נאָטיצג, לערנבוכ אונ דערגענצונג-מאטעריא?ל. אויכ אנ­דערע ווילנ אונדז מיטיילג זייערע לערנ-מעטאָדג אָבער מיר ווילג וויסג וויאזוי עס קומט פאָר דאָס לערנעג אינ גרופּעס אונ װאָס פארא רעז זולטאטג עס גיט.

די שילערג סולאמיט וילנער פונעם 10יטג קלאס דערציילט וי אזוי זיי האָבג אָרנאניזירט אינ זייער קלאם די כאווערישע הילפ צווישג שילער.

אָבער פאראג שילער מיט אינדיווידואליסטישע נייגונגעג אזויווי דאָרע? מאָסקאָוויטש וואָס כּאָטשׁ וואָפּ ער איז א גוטער שילער באמיט ער זיכ נישט צו העלפנ זיינע שוואכערע וא

פול שטאָלצ טיילג אונדז מיט די קינדער א סולאמיט וילנער אוג מאלי שטראובער א באקומעג* פּרעמיע פאר דער ארבעט בא מוטערישפּראכ באמ רעגיאָנאלג קאָנקורס פאר מוטערשפּראכ, רומעניש, רוסיש, פיזיק= אוג מאטעמאטיק וװואָס איז פאָרגעקומעג אינ כוידעש אפּרי? אונ אָנהױיב מיי ד. י.

מיט א כיינעוודיקג שמייכ? אויפ אירע בליענ­דיקע בעקלעכ גיט צו סולאמיט:

-- ס'איז פאר אונדז געוועג א גרויסע או­בעראשונג,=כאָטש מיר האָבג זיכ ערנסטלעב צוגעגרייט מיטי דער היל?פ פונ אונדזערע לע­רערנס פאר יידיש. אונ דאָס געלערנטע קומט אונדז זייער צונוצ אצינד.

עס קלינגט ווידער אונ אלע צעלויפנ;יכ אינ זייערע קלאסנ. פארנ אוועקגייג רעדג מיר זיכ נאָכ דורכ מיט כאווער מארק, לערער פונ פּע­דאגאָגיע ואס דערקלערט אונדז;

מיר לערער זענעג באוווסטזיניק אז מיר קעמפנג אויפ א באזונדער וויכטיקג געביט. די לע­רער זענעג די דערציערס פונ די בויער פונ דער קומענדיקער געשיכטע, אינ אונדזערע הענט געפינעג זיכ נאָכ נישט-פאָרמירטע מענטשג -- אונ אונדזער כויוו איז צוֹ מאכג פונ זיי עמעסע מענטשנ, געבילדעטע, אָפּגעהארטעוועטע אוג פעיקע, דערצויגג אינעם גייסט פונ פֿאט­ריאטיזט אוג פּראָלעטארישג אײנטערנאציאָ­גאליומ

נ מיר וועלג זיכ באמיענ אז די פרימוננ

עם איז פארטאָג. אנ אָנגענעמע קילקייט אונטער דוי ביימער פוג שו?-הוים. מיט אסאכ יי איידער סע דארפ קלינגעג פאר דער ערש- מיר װוידער האָב2 מעדיטאציע אונ יעדנ פַריי- קו בא רוסיש. אוג באסיא קאל?מאג העל?פט פונעמ סאציאליזט אינ אונדזער לאנד.

ער שאָ, זיצג אויפ די בענק אונטער בליענ- טיק נאָכמיטאָג ביג איכ אינ שול פאר קאָנסו?- טשעטשיליא קרופּארו בא יידיש. עס זענעג גאָלדע וויגדער

אע יי א יי יי= א א פּראָטעסטג קעגג די אונטערהאנדלונגעג

בענ"יגוריאָנדאדענאוער

זאל אויפהערנ דאס שענדג כאווער רעדאקטער, ד עמ אנד ענק פוג אונדז ער ע מיר זענעג אויכ געווויר געװאָרג פוג די פאר"

י גוריאָנ-רעגירונג- אוג דער רעגירונג. פוג מײַרעװ- ווערג פוג די קינדער. מיט אומבאשרײַבלעכג. צאָרג, האָבג די שילער

זאלג זייג א שריט פאָרויס אויפג וועג פוג צו­

-- הייסט עס איבערמאָרגג פוג 4---8 וועלג מאליקא שטראוכער לערנט מיט ראָזיקא יאנ- גרייטג גרינטלעכ די נייע, באוווסטזיניקע. בויער

ראדיאָפאָנישע עמיסיעס פאר קינדער ֹ

קעדיי צו קומעג צו הילפ די שילערס איג די פּיאָנערג ערעוו די פּריפונגעג פוג ענדע יאָר, האָט די רעדאקציע פוג עמיסיעס פאר קינדער אונג שו?יוגנט אינאונורירט= א רייע כפּעציעלע עמיסיעס אויפ פארשידענע פּראָבלעמענ. לעמאָשל, די רובריקן ,צו הילפ דעמ שילער" אונ ,די אייצע פונעמ לערער אָרער פונעט פּיאָנערנ-אינסטרוקטאר פארנעמעג זיב

=

דײַטשלאנד. די רעדאקציע גיט איבער וועכנטלעכ סצע" נעטקעס, סקיצג, מאָנטאזשנ, דורכ וועלכע די

מיר ווייסג אלע אוג מיר קענעג די פארברעכנס שילער דערוויסג זיכ וועגג לעבג אוג אקטיווֹי­פוג דער יאסער יידישער מעלוכע-שול זיכ דערװוּסט פוג די היטלעריסטג אי דער צווייטער וועלט- טעט פונ די וויסנשאפטלער, וועגג זייערע גרוי­: סע דערפינדונגענ. ס'זענענ איבערגעגעבג גע- ײ וועגג די שמוציקע געשעפטג דורכגעפירט. פונ דער מילכאָמע אוג אז אצינד װיל בענ-גוריאָג, דער װאָרג סצענארג וועגג דער אקטיוויטעט פונ ציאָניסטישער רעגירונג מיט די פאשיסטישע פאר- מעשאָרעס פינעמ דאָלא", מיט זײַג קליקע, פאר די רומענישע געלערנטע ווי יט עמי? ראה ל י יל קאָוויצע,. וועגג דעמ גרויסג געלערנטג לאָמאָ­ברעכער. מיר שילער, ברידער אוג קינדער פוג. די א כּאָר גראָשג אָפּװישג דאָס בלוט פוג די 6 מיליאָג גא א יב א ר װאָס זענעג געפאלנ קארבאָנעס אינ דעמ יאסער קארבאָנעסי 7 א יי ווענג. דעם. אורשפרונג 2 0:- פונעם פּעטראָל אוג זיינע נוצג, וועגג דער סא פאָגראָם אויסגעפירט. פוג די דײַטשע נאציסטג, צויישג אונדד געפעעל זים אועלבט וועלכט זפ וועטישער געלערנטער לעפעשינסקאיא. פל:: נעג געוועג אי טראנסניסטריע אינ דער צײַט פוג פארייניקג אונדזער פּראָטעסט מיט דעמ פוג די מי:0 לט-מיל: אג אנדערע וויכטיקע פּראָבלעמ װאָס איז דער צווייטער װעלט-מילכאָמע. זי האָבג זיער א אנסטרו: בי אי ליאָנעג יידישע אָרנטלעכע מענער אוג פרויעג אע.= יי יי יד יי א 0 רעב איס טל מט הס געט די ייט סאכ גֶעלִיטוּ. איינע פוג אונדזערע כאווערטעס האָט אי א א דאס מיטיילג די ארבעט"

ל ס ציאניסטישע רימענטג פוג די קינדער. די עמיסיע מיטג פארברעכער:- סאל אט:0 אונדז דערציילט שוידערלעכע זאכג, טיטל ,די זאָרעם פוג די פּיאָנערנ", שטעלט פאָר ­: א: הערג דאָס שענדג דעמ מיך ווילג נישט מער קייג קריג, מיר יי או יע קאָרעספּאָנדענצג באקומענע פוג די

אָנדענק פוג אונדזערע ליבע, קעדיי ריינצווואשג: קלייגע צוהערער. איג. איינע. פוג די ראויקע 7 פא בע בי גל לב גי נישט זײַג קייג קאנאָנעג ליק מיר ווילג בויעג דעמ עמיסיעס, האָבג די קינדער דערפארג פוג א ווי-: |ְע ה| סאָציאליזמ איג פרידנ. דערפאר שליסג מיר זים אנ זיט װאָס די שילער פוג א מאסקווער שול האָבג צו א נײַע מילכאָמע אוג נײַע פּאָגראָמעג, 0 געמאכט איג רע היסטאַרישג-מוי- קערי זאָל לעבג דער אינטערנאציאנאלער שאלעמ אינעמ פּראָטעסט פוג אלע אָרנטלעכע מענטשג אונ זיכ נאָכ גריגטלעכער איינצואייגענעג דעם ניו­:-: טיסג מא, פּרי פּ יֶּ אזא: פארלאנגעג. מ'זאָל- די מיעסע פארהאנ- יל מאטעריאל ווענב. רער פרימוגה. פול סא פראָנט בעראָש מיטג סאָוועטנפארבאנד אָנגעפירט דלונגעג י: פוג כאווער סטאלין!:: איג די אומצאָליקע בריוו װאָס קומעג איג : אלינ! יאנקו קאָג, ווייסעלבערג מארטשעל, בראונ- דער רעדאקציע, דאנקעג די שילערס פאר די גי יבא אי טא יי יי 5 שטייג נעטי, שערפ בערטא, אווראמ מיכאיל, אייצעס וװואָס. זיי האָבג באקומעג, ווייזנדיק די: יל א יי גל אראָג מירטשעא, פּרעגערמאג קלארא, שווארצ באקומענע דערפאָלנג איג זייער לימער. די רע­דאָוויר סעגאל גארעל אָזיאס בֹ קא: א א זעלמא, פּאדורעאנו קלארא,. גאָלדשטייג לעאָ- דאקציע פוג עמיסיעס פאר קינדער אונ שול­וויטש. מאטילדא, אזריל נ) א א גארד, בארלעדעאנו פאני, שעפלער עווא, ווינדער יוגגט מאקומט צווישנ //80 אוג 600 בריון אזריל בענא אט אט א אי קלארא, ווייסברוכ מארטשעל, קאצ איזו, און- א ואָכ, ויז בענא, מאלקו פריהא. היטמאג. מנלאמום, ראמ נאדיא, לאזאראָוויטש ראזיקא, קאצ סארא פארנ מעשעכ פו: די פּייפוננעג, צווישג ווא א א קו אי יאה: א לייבאָוויטש לאָרא, הערשקאָוויטש, קעטשיולארו, 5 ווני, גרייט צו די רעדאקציע א רייבנ א שי א 2: ג. ציל. אקסע? וויגדער מישו אוג אבערמאג רענא מאמטריא? בענויגייע דעמ גאנג פונ די פּרי­אוה קראָ א ריפקא, גרימבערג נאטאג, שילער פונעמ 6יטג. אוג 7-טג קלאם פוג דער פֿונגעג. ערמאג פעליטשיא. עלֿעמענטאר-שול, נומער 2 באקוי.