Jahrgang 
27 (1952) נר. 27 7-טער יאָרגנג
Seite
2
Einzelbild herunterladen

אבא אי יי יי

ה. א שטאָלפּער

פוג דעמ הימלס בעטל קריכט ארויס די זונ; || וי א בעריע, האָט זי פוג גאנצ פרי צו טוג... וועקט זי די קאָלװירטג, בינעג שיקט איג ראָ, פּענעמלעכ פוג בלומעג ווישט זי אויס פו טוי.

גייעג זונ-בלומעג

נאָכ דער זונ, פיס-טריט אוג די טװוּע צײַטיקט, גילדעט זיכ שוג צומ שניט. שטעלט זיכ אפ די פיסלעכ יעדעס הײפּטל קרויט,

אוג בא פֿאראדײַעס

רויטלט זיכ די הויט.

דראפּעג זיכ פאסאָליעס אָפּ געשפאנטע שטריק, נעענטער אינעמ פּאָנימ טוג דער זוג א קוק.. קניפט די זוג די בעקלעכ פוג די עפּל, רויט... כייגעוודיק זי זאָלג

זײַג, װי א קאלע-מויד... שטייט די גאנצע שעפע צו דעמ שניט שוג גרייט, ווארט אויפ די, װאָס פרילינג האָבג זי פארזייט...

קומעג פוג קאָלװירטג : יעדער יאט-- א טאג.|

יעדע מויד-- א פלאמ.,

א קאָמבײַג, פאָרױיס שפּאנט מיט א שטאָלצג טראקטאָר. פּיפּקעט פוג זײַג ליולקע, זינגט זיכ צו איג טאקט ער, פאלג שווערע זאנגעג

שאמשנ פערסט

.1 װוער קענ די פרייד באזונגעג

מיט לידער אָג א שיר?

די דינעמ שיינע, פרײַע,

װאָס אלע געניסג מיר

די פרײַהײַטיזוג טוט שײַנעג

אוג באשטראלט אונדזער גליק

װאָס די קאָנסטיטוציע האָט געבראכט איג דער פרײַער רעפובליק,

רעפרעג:

דערפאר, כאוויירימ ברידער,

קומט באגריסג זי באנאנד,

זי איז די זוג פוג אונדזער מאָרגג

אונ באגליקט אונדז אונדזער הײַנט, 7

מיר לובג אוג מיר דאנקעג,

לייענענדיק א יעדע זאכ

זומער אינ קאָלװירט

ווייצ װאָס האָט ניט לאנג זיכ מיט דער זונ געקושט..

עפּעלעכ אונ פלוימעג פאלג אָג גערויש,

װײַסע הענט פוג מיידלעכ לעגג זי אינ קויש...

פורג פולע פאָרג

שוג איג דאָרפ צוריק, נאָכ די הייפטלעכ קרויט קוקט מעקענדיק א ציג...

שטראלט א יעדעס מיידל, יעדער באָכער גליט,

אוג מיט דאנק עס הויבט זיכ פאר דעמ לאנד א ליד.

דער באל"גופ נאָר, פּיקעט איג שאָטג ערגעצ וווּ. אײַ, װאָלט ער איג פֿײַער געװאָרפג דיאָ מי!

יעדער פולע פור, איז

אימ אי הארצ א שניט. אונדזער פרייד, געלעכטער, טריפג אימ דאָס בלוט.. פארפלאמט די זוג ארײַגֿ איז וי א פײַער-ראָד...

מאכג אינעמ טײַכל ערעוו-נאכט א באָד...

בלאָזט א צארטינק ווינטל, אוג קילט אָפּ די ערד.

אוג די פאָפּשױעס

שאָקלעג מיט די בערד... ערגעצ שפילט א גריל שוג אפ איר מאנדאָליג..

איג קאָלװירט, די לידער קלינגעג נאָכ אוג גליג... אוי, איז גוט צו לעבג

אפ א פרײַער ערד,

וועג נאָר דעמ װאָס ארבעט

אונדזער קאָנסטיטוציע

װאָס דאָרטג שטייט אָנגעשריבג, פאָרגעזאָגט פאר איעדג פאכ; דער שנײַדער אוג דער שוסטער, דער ארטיסט, דער ליטעראט, דער שאכטיאָר, דער שלאָגלער, יעדער קריגט זײַג שיינעמ סכאר,

רעפרעג..... 3

דעמ פאשיזמ צו באקעמפג איז דאָרט א פּאָסיק אויכ פאראנ, דעמ שאָלעמ פעסטער בויעג,

לוט דעמ װוּנטש פונ סטאלינס פלאג. די קאָנסטיטוציע מיר לייענעג

איג גאנצג לאנד, קינד אוג קייט. מיט וויפל מיר דעמ טאָכ באגרײַפג, וואקסט נאָכ מערער אונדזער פרייד.

רעפרעב....

/אבלער"-מטשנייש-יישטערשעגעלענג טיעג(ויעטויששיגיגילעטט יי עייר גע עפעשט. 8 װויעאהוקט.

איקופיבלעטער"

נעמ דיר אָפּ דעמ מעדאל. טרומאנ!

פאר* צייט, האָט דער טישלער האראָלד פ. קאר?זאָג, אנ איינוווינער פוג דער שטאָט סנאהאמיס(פארייניקטע שטאטנ פונ אמעריקע), באקומעג א בריוו פונעט פּרעזירענט טרומאג. פונעמ בריוו ווערט ער געווויר אז זייג זוג, דער סעררזשענט זשאָג ה. קאר?זאָג, 29 יאָר אלט, איז געפאלגנ אינ די קאמפנ אויפג קאָ­רעישג פראָנט. אויפג אָרט פונעמ זוג שיקט טרומאג דעם פארטרויערטג טאטע דעמ מע­דא? ,פּורפּור-הארצ" אונ א בריוו מיט עטלעכע שאבלאנישע ווערטער.

קאר?זאָג האָט איינגעפּאקט רעמ מעדאל ,פורפּור-הארצ", אונ אוניינעם מיט א שארפג בריוו, אינ וועלכג ער מאכט טרומאנעג פאר­אנטװאָרטלעכ פארג. טויט פונ זיינ זונ, אָפּגע­שיקט דעט פּרעזידענט. דאָס גאנצע לאנד איז גע­ווויר געװאָרג פוג דעמ געשעענעט(מ'האָט עס פארעפנטלעכט איג עטלעכע צייטונגעג). בריוו פוג אומעטומ האָבג אָנגעהויבנ קומעג אפ אד­רעם פוג האראָלד קאר?זאָג. ס'האָבג איט גע-ה שריבנ פּאָשעטע אמעריקאנער, טאטעס װאָס ערע קינדער זענעג אֶפנ פראנט. אינ איינעט פוג די בריוו שרייבט א פרוי פוּג לאס-אנזשעלעס: פרייחייט! װאָס ווייסט טרומאג ווענג פרייהייט. הייניטקג טאָג איז דאָס ביליקסטע דאָס מענטש" לעכע לעבג אוג נאָר דער אלמעכטיקער דאָ­לאר האָט א ווערט". איג א בריוו פונ פּאָרט­לאנד(שטאט אָרענאָג), שרייבט מעג אימ ;אז ער האָט צוריקגעשיקט דעמ מערא? רעמ פארברעכערישסטט פּרעזידענט פונ דער געשיכ­טע פונ די פארייניקטע שטאטג."

באזונדערס. באדייטנדיק זענעג פוג או. ט. פייס, בירגערטייסטער פוג דער שטאָט פּערי(פל?ארידא) ער שרייבט: ,,טרומאנ. אוג זייג מעלוכע-סעקרעטאר עטשעסאָנ, זענענ פּונקט אזוי שולדיק אינעט טויט פונ איער זוג וי גלייכ זיי װאָלטג אימ געשאָסנ".

קאר?זאָג איז היינט אנ איבערגעגעבענער קעמפער אינעם שאָלעט-פראָנט. ער ווי? אז זיינ קלענערער זוג קענעט, זאָל האָבג א גליקלע­כער לעבג. האראלד קארלזאָג איז נישט אלייג. מיליאָנעג ארנטלעכע מענטשג פונ דער גאָרער וועלט, הונדערטער, טויזנטער אמעריקאנער מטאטעסימאמעס, וואָס זייערע זיג שטארבג אינ קארייע, ווילג נישט זענ די וועלט ווידער פאר­באָדג איג בלוט. זיי קעמפג אלע אָפּצוהיטג דעמ שאָלעם.

נייע שולביכער

ווייסט איר וויפ? שו?-ביכער מ'האָט אִפִּי געדרוקט איג אונדזער היימלאנד פאר רעטם נייעמ שולהיאָר? 11.010.000 שולביכער. ווע מ'זאָ? זיי צונויפלענג איינס אויפס אנדערע, װאָלטג מיר געהאט א פּריזמע פוג אריבער­00 מעטער הויכ. די שול-ביכער זעגעג איג וומענישער שפּראכ אוֹג איג 14 שפּראכג פוֹג די נאציאָנאלע מינדערהייטג. 0 העפטניבלעטער ווארטג אָפּ די שילער זיי זאָלג זיי באשרייבג איג מעשעכ פו­נעמ לערנ-יאָר. וועג מיר זאלג די דאָזיקע בלע­טער פוג העפטג צונויפלעגנ, װאָלטג מיר גע­האט א שטרייפג פּאפּיר ברייט פוג 18 צענטי­מעטער אוֹנ לאנג פוג 244.440 קילאמעטער, ואס ס'באדייט 6 מאָל די לענג פונעט עקוואטער,

וי קלייג זענעג די מערערנ: נישט קייג 4 צענטימעטער אפילע! וועג מ'זאָ? אָבער צו­נויפלעגג איינע צו דער אנדערער צו 7.000.000 פעדערג וואָס זענעג פאבריצירט געװאָרג פארג אנהויב שולדיאָר, ואָלטג מיר געהאט א ליניע פוג 280 קילאמעטער.

אט וואָס עס איז צוגעגרייט פאר איים! אוֹנ דאָס איז נאָר 20 פּראָצענט פונעם פּלאג פארג שולדיאָר 1988 1982.

זִיי­|

די ווערטער|

} רעלי בלײַ

דער קינדער"גאָרטג

כ'האָב געזעג א יונגג גאָרטנ

פול מיט פרישג צוויט; צארטע רייזלעכ, פרילינגס"קנאָספג

{ זענענ דאָרט צעבליט.

אוג דער גערטנער פול מיט ליבשאפט היט זי אָפּ געטרל,

אז זי זאָלג זיכ אויסוואקסג

גרויס אוג שטארק אוג פרי..

בלימעלעכ אוג פלאָריטשיקעס פאר אימ זענט איר גלײַב; װי א טאטע זײַנע קינדער ליבט דער גערטנער אײַכ,

זאָגטיזשע מיר װער איז דער גערטנער װאָס אײַכ היט געטרט?

/אונדזער גרויסע אוג גערעכטץ זיגרײַכע פּארטיי".

פוילישע פאָלקס"רעפובליק

אקינדער פאלאצ מיט אנ אייגענער עלעק­טרישער צופאָר-קאָ­לייקע אינ טשעפּליצ

דער מעלוכעיראט האָט געשאָנקעג רי דער א פּרעכטיקג אָפּרורפּאלאצ איג טשעפּליצ. דער דאָזיקער פּאלאצ וועט קענעג אריינעמעג. 0 קינדער; ס'האָבג פוג אָנחייב יולו פאר­ברדאכט זייער זומער-אורלויב דאָ 240 קינדער..

איג אויגוסט איז איג דעט דאָזיקג פאלאצי אָרגאניזירט געװאָרג אג אינטערנאציאנאלערי פּיאָגערנ-לאגער מיטג אָנטייל פוג די קינדער פוג אלע פאָלקס-דעמאָקראטישע לענדער.

די איינריכטונגעג פונ קינדער-יפּאלאצ זענעג געמאכט לויטג מוסטער פונ די איינריכטונגעג פוג די סאָוועטישע פּיאָנערניפּאלאצג. דער טשעפּליצער פּאלאצע וועט באקומעג א ספּעציעלע. צווייג-ליניע פוג דער עלעקטרישער קאַלייקע,*) װאָפ קורסירט קיינ יעלעניא-גורא. רי קינדער וועלג זיכ אויסלערנעג באדינעג די דאָזיקע קאלייקע, פארשטענדלעכ אונטער דער אויפזיכ פוג די אינסטרוקטאָרג פוג דער שטאָטישער אי יעלונא-נורא.

מיט דער קינדערישער צופאָר-קאַלייקע וועלג איינגעאָרדנט ווערג אויספלוגג איג דער נאנצער. געגגט.

קינ-;

+( קאָלייקע= א קלייב באנדל.

ייו יי יי

אינ די שטעט אוט

דערפער= פונ אונ­דזער לאנד קומעבֿ פאָר דעבאטג אה

רומ דעם פּראָיעקט פוג דער גייער קאָנ­סטיטוציע. אינ קלו­שע: א נרופּע פּֿווִעה רימ אויפג דרעש­פּלאצ, דעבאטורנ דע פּראָיעקט פּוג דער נייער קאָנסטו­טוציע...