Jahrgang 
102 (1950) נר. 102 5-טער יאָרגנג
Einzelbild herunterladen

-/ ­

4|

4

דורך אונרדזער קאמף פאר שלום|נר. 102.זא פ5יטער יאָרגאנג= פּרײז ליי 5 161|ט}ס יס

וועלן מיר צונישט מאכן די מלחמה"פּלענער פו! די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן

רער אמח פּאָרט איבער גרענעצן אָן היזעס": ס'איז שוין מער וי א יאָר זייט דער געלערנטער פרעדעריק זשאָליאָ הירי האָט דערקלערט דעם דאָזיקן גרויסן אמת ביים ערשטן אלוועלטלעכן צוזאמענפאר פון די שלוםדאָנהענגער, אלס אן אָנזאָג פאר די פינצטערע רעאקציאָנערע כוחות. פו­נעם מלחמה-העצערישן אימפּעריאלי!ם, וועלכע האָבן געמיינט אז דורכן נישט אריינלאָזן די דעלעגאטן פון די פארשיי­דענע פּעלקער צום קאָנגרעס, וועלן זיי קענען פֿארצוימען די באוועגונג פון די שלוםיפּארטיזאנער. שוין-פון איר אנהויב עקזיסטענץ האָט די שלום-באוועגונג באוויזן אז דער ווילן פון דרי פעלקער צוֹ פארטיידיקן דעם שלום, קען נישט געצוימט ווערן פון די וואלסטריט-מאננאטן און פון זייערע מ­שרתום, אין פארשידענע מארשאליזיר­טע לענדער-אויב דעמל?ט, ביים אנט­שטייען פֿון דער באוועגונג פון די שלום­פארטיזאנער, האָבן די מ?חמה-צוגריי­טער געפּרוווט צו מינימאליזירן איר ראָ?, היינט צו טאָג אָכער זעען זיי אין דעם שטענדיקן וווקס פון דער באוועגונג דעם בוח, וװאָס איז אימשטאנד צו פּאראלי­זירן זייערע אגרעסיווע פּלענער. זייט דעם ערשטן צוזאמענפאָר פונעם אלוועלטלעכן. קאָנגרעס פון די שלום­פּארטיזאנער ביז היינט, איז די אינטער­נאַציאָנאַלע שלום-באוועגונג געוואקסן אויף מער ווי דאָפּלט. די הונדערטער מיו­ליאָנען אונטערשריפטן אויפן שטאָק­האָלמער אפּע? פֿארן פארווערן דעם אי טאָמישן ואָפן, האָבן דערוויזן די אנט­שלאָסֿנקייט פון די פּשוטע מענטשן פון דער נאָרער וועל?ט,'צו פארטיידיקן דעם שלום. לוט די לעצטע אָנגאבן איז די צאָל געזאמלטע אונטערשריפטן אין כינע איז בערגעשטיגן איבער 100 מיליאָן: אין איטאליע 16 מיליאָן; אין פראנקרייך פו מיליאָן. אין רומעניע איבער 10 מיז ליאן; אין פּױילן איבער 10 מיליאָן. אין די פארייניקטע שטאַטן איז ביזן אָנטאל אויפן קאָרייאישן פאָלק געזאמלט געוואָ­רן איבער 400 טויזנט אונטערשריפטן. אין איצטיקן מאָמענט דערגרייכט שוין די צאָל אונטערשריפטן אנדערטהאלבן מיליאָן. נאָר דאָס וואָס ס'שרעקט נאָך מער די אמעריקאנער אימפּעריאליסטישע מל­חמה-אונטערצינדער איז דער פאקט, װאָס די צענדליקער, די הונדערטער מי­ליאָנען שלום-קעמפער פארשטייען, אז -כדי צו פארטיידיקן דעם שלום זענען נישט גענוג נאָר די אונטערשריפטן אליין. די הוֹנדערטער מיליאָנען מענטשן וועלכע האָבן געחתמעט דעם שטאָקהאָלמער א" פּע? פארן פארווערן דעם אטאמישן וואָ­פן פארשטארקן זייער חתימה דורך טאַז טן, דורך אקטיוון אָנטיי? אין פארשי­דענע פאָרמען, אָפּצוהאלטן די נידער­טרענטיקע פּרװון פון די אטאָם-באנקירן

װאָס וילן צעבינדן א דריטע וועלט-מלי

1

חמח.

אין די קאפּיטאליסטישע לענדער קו­ימען פאָר כמעט יעדן. טאָג--- נישט גע­קוקט אויף דעם טעראָר-רעזשים, וואָס הערשט דאָרט--- צענדליקער מאניפעס­טאַציעס און ארבעטער-שטרייקן. די הא­פן-ארבעטער זאָגן זיך אָפּ אָפּצולאָרן מלחמה-מאטעריאלן און ווארפן זיי אין ים אריין. אין די פֿאָלקס-דעמאָקראטישע

לענדער, איז דער סאָציאליסטישער אויפ­בוי אין פולן גאנג. אינעם זיגרייכן?אנר פון סאָציאליזם בויען די פארברידערטע פעלקער דעם קאָמוניזם אונטער דער אֶנֵ­פירונג פונעם געניאלן סטאלין.

דער פארכאפּערישער אָנפאל פון די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן אויפן פרידלעכן קאָרייער פאלק האָט ארויסגע­רופן צאָרן ביי אלע שלום- ליבנדיקע מענטשן פון דער גאָרער וועלט, וועלכע זענען מיטן גאנצן הארצן מיט די קאָי רייער זין און טעכטער, װאָס קעמפן פאר זייער לעבן און פרייהייט. דאָס מאָבילי­זירן די ברייטסטע פאָלקס-מאַסן אין דער וועלט, אונטער דער ל?אָזונג ,אוועק די הענט פון קאָרייע!" האָט פולשטענדיק דעמאסקירט דעם פּלאן פון די אימפּע­רואליסטישע אגרעסאָרן.

קעגן די מלחמהיפּלענער פון די וואָל­סטריט-מאגנאטן לאָזט זיך אויך ואָס אמאָל? שטארקער הערן די שטים פונעם באפרייטן כינעזישן פאָלק.

בי דער געלעגנהייט פונעם ערשטן יאָררטאָג פון גרינדן די כיגעזישע פאָלקס­רעפּובליק, האָט דערקלערט דער כינעזי­שער אויסערן-מיניסטער, צווישן אנדע­רע: ,דאָס כינעזישע פאלק שאצט הויך דעם פרידן. אָבער כדי צו פארטיידיקן דעם פרידן, האָבן מיר קיינמאָל נישט געהאט און וועלן נישט האָבן קיין מורא זיך אקעגנצושטעלן אן אגרעסווון קריג.

ווער עס וועט פּרווון באזייטיקן 500 מיליאָנען כינעזער פון דער ,אֲנו", ווער עס וועט גרינג-שעצן די אינטערעסן פון א פערטל? פון דער באפעלקערונג פון דער וועלט, און שטעלט זיך פאָר צו לייזן אויף א וילקירלעכן אופן די פּראָבלע­מען װאָס אינטערעסירן דירעקט כינע --דער וועט זיך אָפּבריען די פינגער".

אויף דער גאנצער וועלט גרייטן זיך די פעלקער צו באגעגענען דעם צווייטן אלוועל?טלעכן צוזאמענפאָר פונעם פּער­מאנענטן קאָמיטעט פון די שלוםיפּאר­טיזאנער.

ביי אונדז אין לאנד, אין דער רומע­נישער פאָלקס-רעפּובליק, באגעגענען די ארבעטימענטשן דעם קאָנגרעס אונטערן צייכן פון די וואלן פאר די דעפּוטאַטן צו די פאָלקס-ראטן, דורך נייע ארבעט­דערגרייכונגען, אינעם אויספולן און אי­בערשטייגן דעם מלוכהיפּלאן און אסך ארבעטער, ארבעטן אויפן חשבון פון אונדזער ערשטן פדיאָר פּלאן. דאָס וויילן אין די פאָלקס-ראטן די בעסטע שטייער פונעם ארבעטנדיקן פאָלק, די בעסטע קעמפער פאר שלום, וועט בא­טייטן נאָך א שריט פאָרויס אויפן וועג צו פארשטארקן אונדזער היימלאנד, אלס אקטיווער פאקטאר אין קאמף פאר שׁלום.

די יידישע ארבעטנדיקע וועלן מיט­העלפן אין דעם דאָזיקן קאמף פאר שלום און סאָציאליזם; וועלן זיך באטייליקן מיט אל?ע כוחות אין דער וואל-קאמפּא­ניע, פארשטארקנדיק אונדזער פאָלקס­דעמאָקראטישן רעזשים,= אָפּווארפנדיק די ציוניסטישע פּראָפּאַגאַנדע, װאָס דינט דעם מלחמה-העצערישן לאגער. { פארשטארקנדיק אונדזער היימלאנד, פארשטארקן מיר דעם לאגער פון שלום, פארזיכערן מיר א בעסער לעבן פאר אונדז און פאר אונדזערע משפּחות, און מיר מאכן צונישט די אמעריקאנער אימ­פּעריאליסטישע פּלענער פון א נייער מל?­חמח.

:5 װן

א8זם.ם8-חטאו

היינט האָט זיך איבערן גאנצן?אנד

אָנגעהויבן דער ,חודש פון רומעניש­סאָוועטישער פריינטשאַפט", וועלכער וועט זיין א ווונדערבארע געלעגנהייט

פאר אלע ארבעטנדיקע, אָן אונטערשייר | פון נאציאָגאַליטעט, צו באווייזן נאָכאַ­מאָל? זייער איבערגעגעבנקייט פארן גרוי­סן סאָציאליסטישן היימלאנד און די אומבאגרענעצטע ליבע פארן פירער און לערער פון. די ארבעטנדיקע פון דער גאנצער וועלט, יאָסיף װיסאריאַגאָװיטש סטאלין.

די ארבעטנדיקע זעען אין דער פריינט" שאפט מיטן סאָוועטן-פארבאנד די גא­ראנטיע פאר אונדזערע זינן, זעען אין אים דעם גראניט-פונדאמענט פון דער עקזיסטענץ און דער גליקלעכער צוקונפט פון זייער טייער היימלאנד, די רומעני­שע פאָלקס-רעפּובליק.*

,אן דעם סאָוועטן-פארבאנד, וואָלטן מיר זיך נישט געקענט פאָרשטעלן אונ­דזער גאנג צום סאָציאליזם. ס'וואָלט | אונדז געווען שווער, אליין אויסצוהא?­טן דעם דרוק פון די אימפּעריאליסטן, |און אונדזער נאציאָנאלע אומאָפּהענ­| גיקייט און מלוכה-סווועראניטעט װאָלט פארלוירן געגאנגען--- אזוי וי עס | איז געשען מיט די מלוכות אין וועלכע ס'איז אריין דאָס ענגליש-אמעריקאני­שע מיליטער און נישט די סאָוועטישע באפרייונגס-ארמיי ווען ס'וואָלט נישט געווען די הילף און די עקאָנאָמי­שע, פּאָליטישע, מאָראלישע שטיצע און פאקטישע אָנוועזנהייט פונעם סאַ­

די

דינסטיק דעם 8יטן אָקטאָבער ד. י. | איז פארגעקומען א פארזאמלונג מיט די אקטיוויסטן פונעם יידישן דעמאָקראטי­שן קאמיטעט--- צענטראל קאָמיטעט. די פארזאמלונג איז דערעפנט געוואָרן פון ח' אי. באקא?, מיטגליד אין ביו­ראָ פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמו יטעט-- צ. ק., נאָך וועלכן ס'האָט גע­

זפזוואס וטאט 5858ס6טסאסס 8טפ 8865קה

די רומעניש"סאוועטישע פריינטשאפט-­אן אנטשיידנדיקער פאקטאר פארן בויען דעם סאציאליזם בי אונדז אין לאנד

13

וועטן-פארבאנד, וועלכע זאָל אונדז פאר­טיידיקן קעגן די אימפּעריאליסטישע אֶנ­פאלן."

די דאָזיקע ווערטער פון חבר ג. געאָרגיו-דעזש, דריקן ווונדערבאר אויס, וואָס מיר האָבן צו פארדאנקען דעם סאָ­וועטן-פארבאנד.

און אין דער אמת איז די סאָוועטי­שע הילף-- אויף אלע געביטן פון אונדזער טעטיקייט-- א מעכטיק גע­װער אין די הענט פונעם רומענישן פאָלק, אין קאמף פאר שלום און סאָז ציאליזם.:

די באקומענע הילף פונעם סאָוועטן­פארבאנד, זייט אודזער באפרייונג ביז היינט, האָט געשפּילט אן אנטשיידנ­דיקן ראָל אין דעם פֿארוואנדל?ען רו­מעניע פון אן אגראריש, עקאָנאָמיש­צוריקגעשטאנען לאנד, אין א?אנד פון א פּלאניפיצירטער, סאָציאליסטישער ווירטשאפט, פארהיט פון קריזיסן; װאָס גריששא זיך דורכצופירן דעם ערשטן 90 יאָר-פּלאן.

דורך עקאָנאָמישע אָפּמאכן האָבן מיר באקומען א באדייטנדיקע קוואנטיטעט רוישטאָפן, האלב-פאבריקאטן, מאשו­נען, ווערקצייג, טעכניקער.

לויט דעם ל?יכטיקן ביישפּי? פונעם סאָוועטן-פארבאנד, פאָלגנדיק די גרויסע יערע פון לענין און סטאלין אין דער נאציאנאלער פראגע, געניסן די מיט­לעבנדיקע נאציאָנאליטעטן אין דער רו­מענישער פאָלקס-רעפּובליק די זעלביקע רעכט מיטן רומענישן פאָלק.

דעמאַקראטישן פראָנט רעדט דער חבר דעפּֿוטאַט לײבאָוויטש שטערבא), יידישן דעמאָקראטישן קאמיטעט--- צ. ק. וועלכער האָט אונטערגעשטראָכן די פּאָליטישע באדייטונג פון די וואלן װאָס וועלן נאך מער פארפעסטיקן אונדזער

פאָלקס-דעמאָקראטישן רעזשים. צום סוף האָט דער חבר לייבאָוויטש­

5 בבטטשטונטשר

געזעלשאפטלעך- ליטערארישער זשורנאל דערשיינט אונטער דער

2..8.3 2 ,335885 /18/6*/.51 ///6זטסט3: בו|-40/ /4|238480 רעדאקציע און אדמינ.: בוקארעשט. מאטעי באסאראב 2. טעלי 4.30,22

מיטגליד אין'ביוראָ פונעם.

אָקטאָבער 1950 46תטוזס)00) 13

רעדאקציע פון א קאָמיטעט

באגעגענענדיק דעם חודש פּוֹן רומע­ניש-סאָוועטישער פריינטשאפט מיט נייע פארפליכטונגען און סאָציאליסטישע פארמעסטן, פארבינדן די ארבעטנדיקע זייער קאמף פארן פּראָגרעס און אויפּ­בלי פונעם היימלאנד, מיט דער נאָבלער אידעע פון פּראָלעטארישן אינטערנא­ציאָנאַליזם וועמענס פּרווושטיין ס'איז די איבערגעגעבנקייט צום סאָ­וועטן-פארבאנד.

די יידישע ארבעטנדיקע, געראטעוועט דורך דער סאָוועטישער ארמיי פון א זיכערער אויסראָטונג, באטייליקן. זיך מיט עלאן און באגייסטערונג אין דער גרויסער פייערונג פון דעם רומענישן פאָלק, באטייליקן זיך אינעם קאמף קעגן אימפּעריאליזם, דעמאסקירנדיק אנטשלאָסן די נידערטרעכטיקע מלחמה­העצער און זייערע אגענטן צווישן דער יידישער באפעלקערונג, דוי נאציאנא­ליסטישע ציוניסטן.

לאָמיר קעמפן און ארבעטן מיט אי­בערגעגעבנקייט פארן בויען דעם סאָ­ציאליזם אין אונדזער לאנד, לויט דעם ווונדערבארן ביישפּי? פון אונדזער פריינט, דעם גרויסן מעכטיקן און אומ­באזיגבארן סאָוועטן-פארבאנר.

זאָל לעבן די רומעניש- סאָוועטישע פריינטשאפט!

זאָל לעבן דער גרויסער פריינט פונעם

רומענישן פאָלק יאָסיף װיסאריאָנאָװויטש סטאלין.

חבר דעפּוטאט בערקו פעלדמאן גענעראליסעקרעטאר פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, אויסגעוויילט אלס מיטגליד אין צענטראל-ראט פונעם פאָלקס"

שערבאן באקאנט געמאכט דעם פאָר­שלאג פונעם ביוראָ פונעם יידישן'דע­מאָסראטישן קאָמיטעטדצ. ק. אז דער ח' דעפּוטאַט בערקו פעלרמזאן זאָל געוויילט ווערן אין צענטראל-ראט פֿונעם פאָלקס­דעמאָקראטישן פראָנט.

דער פארשלאג איז אויפגענומען גע­װאָרן מיט גרויס ענטוזיאזם מצר די אֶנ­וועזנדיקע.

-----זײע-ע-ע--ע-עש-----...

די בוקארעשטער בירגער שרייבן זיך איין אין די וואלירעגיסטערס

דעם 9יטן אָקטאָבער ד.י. אינדערפֿרי איז געווען דער ערשטער טאָג ווען ס'­

|האָבן אָנגעהויבן די פארשרייבונגען אי­

=| נעם. וואלירעגיסטער. סימפּאָזיאָן אָרגאגיזירט פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט

דער בוקארעשטער יידישער דעמאָ­קראטישער קאָמיטעט, אָרגאניזירט שבת, דעם 14-טן אָקטאָבער ד. י. אזייגער 20, א סימפּאָזיאָן א. ד. ט., די פּאָליטישע און עקאָנאָמישע לאגע פון מדינת יש" ראל", װאָס וועט פאָרקומען אונעם אטע­גע ,,שינקיי" פון קאלעא שערבאן-וװואָדע 7,.

דער סימפּאָזיאָן וועט אָנגעפירט ווערן פונעם ח' לאדיסלוי מייסטער, מיטגליר אין יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט--­

צ. ק., סעקרעטאַר-* שטעלפארטרעטער פונעם בוקארעשטער יידישן דעמאקרא­טישן קאמיטעט.

ס'וועלן נעמען דאָס װאָרט די חברים: סאנדו זילבערמאן, דירעקטאָר פון דער פאבריק ,,לופּעני"-ראכאווא, און סער­זשיו פּאָפּער, פונעם בוקארעשטער יידי­שן דעמאָקראטישן קאָמיטעט.

ס'וועט פאָלגן אַן ארטיסטישער פּראָ­גראם.

ביים צענטער נר. 20 פון פ. ק. ראָ­בעסקו-גאס זענען אָנגעקומען די ערש­טע גרופּן פון בירגער זיך איינצושרייבן אין ווא?-רעגיסטער, זיך צו באטייליקן אין די וואלן פון די דעפּוטאטן צו די פאָלקס-ראטן.

אין דעם זעלבן טאָג זענען נאָך דער­עפנט געואָרן אין בוקארעשט נייע ווא?­

צענטערס. אזוי זענען דערעפנט געוואָרן אינעם ראיאָן ,סטאלין" די ווא?-צענ­!טערס; באטישטע-נאס נר. 1 און פּיא­

צא אמזיי נך. 18. אינעם ראיאָן ,ערש­טער מאי" איז דערעפנט געוװואָרן דער וואל-צענטער, אין קלוב פון דער פא­בריק ,,קוואדראט" אויף דער גאס שטע­פאן טשעל מארע, וויטאָר- גאס 7}, בייקולוי-נאס 88, און אין דער ביבליאָ­טעק ,80 דעצעמבער" פון קאָלענטינע.

אינעם ראיאָן ,גריוויצאדראָשיע" איז דערעפנט געװאָרן דער ווא?-צענטער אויף קאלעא גריוויצע, 446, און פּיאצא גריוויצע.

אינעם ראיאָן. בעלטשעסקו" זעד נען דערעפנט געװאָרן די ווא?-צענטערס אויף שאָסעא דזשיורדזשיולוי נר. 9 און

8, און אויף קאלעא וואקארעשט 9189., :ם

דריי בירגער פון דער נאס פּאטעראש, זענען געקומען איניינעם זיך איינשרייבן מיים ווא?-צענטער נר. 27 פונעם ראיאָן ניקאָלאיע בעלטשעסקו.

דאָס זענען די באאמטן א?פרער סקאוויטש, ניקאָלייע קריסטעסקו און דוד זוסמאן, וועלכע האָבן זיך פאר­שריבן מיטן פעסטן גלויבן אז די וואלן פון די דעפּוטאטן צו די פאָלקס-ראטן וועלֿן בייטראָגן צום אויפבלי פון זייער קווארטאל, ווי אויך צום דערהויבן דעם לֿעבנס-ניוואָ פוז די איינוווינער.-'

יי

טאק יע:2 עטעעמענעעמעטיעטויק