Jahrgang 
102 (1950) נר. 102 5-טער יאָרגנג
Seite
4
Einzelbild herunterladen

זייט 4

----. 1 ,איקוףיבלעטער" נר. 102

דער פאשיסטישער טעראר אין יוגאסלאוויע

פון וו. קירסאנאָוו

אין דער לעצטער צייט האָט זיך אי בער גאנץ יוגאָסלאוויע פארשפּרייט דער נייער אומבאגרענעצטער טעראָר. אין דער מורא פארן וואקסנדיקן פאָפֿקטײ צארן, פארשארפט די אָנפירנדיקע באנ­דע טיטא- ראנקאוויטש די בלוטיקע מאָסמיטלען אוֹן רעפּרעסיעס כדי צו דערשטיקן דעם ווידערשטאנד פון די ארבעטנדיקע מאסן לנבי דעם פאר­האסטן רעזשים, צו דערשטיקן זייער גארן נאָך שלום, פרייהייט און אומאָפּ­הענגיקייט,

נישט געקוקט דערויף װואָס די טי­פאווצעס האָבן קאטעגאָריש פארבאָטו אס זאמלען אונטערשריפטן פארן שטאָקהאָלמער אפּע? אין לאנד, אונטער­שטיצט ווארעם דאָס ארבעטנדיקע פאָלק

פון יוגאָסלאװויע די באווענונג פון די שלום-אָנהענגער, און טרעט אלץ אנט­שלאסענער ארויס קעגן די אוואנטו­

ריסטישע פּלענער פון די בעלגראדער משרתים פון די מלחמה-אונטערצינדער, איבערן. גאנצן לאנד, אין די שטעט אוז דערפער, ווערן געשאפן, דורך דער אי­ניציאטיוו פון די פּאטריאטן, אילעגאלע קאמיטעטן צו פארטיידיקן דעם שלום, זי זאמלען אונטערשריפטן פאר דעם אפּעל פונעם שטענדיקן קאָמיטעט פון די שלום-אָנהענגער, זיי דעמאסקירן די פּראָװואָקאטאָרישע טעטיקייט פון די בעלגראדער רעגירער, זייער מיליטאריס­טישע פּאָליטיק. זוי טוען אלץ, כדי נישט צו דערלאָזן אז יוגאָסלאוויע זאָ? ווערן א מיליטערישער פּלאצדארם. פון די אימפּעריאליסטישע= אגרעסאָרן, וואקסנדיקע. אקטיוויטעט פון די שלום­אָנהענגער צעטומלט די פאשיסטישע סאטראפּן. אין זייער אָנמעכטיקן האס צו דעך­ישטיסן דעם וילן פונעם פאָלק פאר שלום, האָבן זיך די טיטאָ'שע הענקער נישט אָפּגעשטעלט פון צו פארניכטן מאסן מענטשן. בלויז אין די ל?עצטע

די

חדשים,- האָבן די טיטאָיסטן אריינגע. װאָרפן אין די תפיסות טויזנטער פא­טריאָטן, אָנפירנדיקע פון דער שלום­

באוועגונג= אין לאנד און זאמלער פון

אונטערשריפטן פארן שטאָקהאָלמער אפּעל. יוגאָסלאוויע איז היינט-- א לאנה­

יפון תפיסות און קאָנצענטראציע- לא­גערן. אין די תפּיסות און קאָנצענטרא­ציעדלאגעהן פון גלאוונאטשא, אדא צי­גאלניוא, סרעמסקא* מיטראוויצא, גאָלי אִטאָק, זאבעליא, קאלאשין און אין אס­אנדערע ווערט דורכגעפירט מאסן-פאר­ניכטונגען פון די יוגאָסלאווישע פּא. טריאטן.

די גרויזאמקייט, טיטאָאיסטישע געשטאפּאָווצעס- פירן

אדורך דאָס פארניכטן פון די אויסנע­האלטענע קעמפער פאר פרייהייט און אומאָפּהענגיקייט פון זייער היימלאנד: די מענטשן װאָס פארטיידיקן דעם שלום-לאגער, די דעמאָקראטיע און סאָ­ציאליזם קען נאָר פארגלייכט ווערן מיט די חיהשע האנדלונגען פון דעם הענקער הימלער אַרער מיט די פון די גריכישע מאָנארכאָ-פאשיסטן אָדער מיט די שפּאנישע פאשיסטן.

דער קאנצענטראציע-ילאגער אויף דעם אינדזל האָליאָטאָק, אויפן אדריאטישן

ים, איז פאריאָרן אויפגעשטעלט גע­װאָרן. אצונד זענען דאָ 6000 פּאטריאָ. טן, פארמשפּטע. צו פארשיירענע תפי­סהדיאָרן פון 2 ביז 20 יאָר. אין אומ­דערטרעגלעכע קאטאָרגע- באדינגונגען ארבעטן דאָ די מענטשן ביי ארויסבא­קומען מארמאר פאר די פּאלאץ און ווילע-בויונגען פאר די בעלגרארער סאטראפּן. אויסנאמען ווערן אפילו נישט געמאכט פאר די טובערקולאָז-קראנקע און פאר די פארווונדעטע דורך די מים­האנדלונגען, דער סאדיזם פון דו פא­שיסטישע מערדער אין דעם לאגער, שטייגט איבער יעדע פאָרשטעלונג פון חיהשקייט. דא זענען געמאכט געוואָרן עטלעכע מינים פון אייזן-כעטאָן צימער. און אייניקע פון די דאָזיקע שטייען די

מיט וועלכער די

זאק צו עטלעכע טעג, פאר אנדערע דער­גיוט דאָס וואסער ביז צום האלדז, און און א טייל-- ווערט אריינגעלאָזט, פון מאָל צו מאָל, קאלטע און ווארעמץ לופט פון וועלכער די געפאנגענע פאר­לירן זייער באוווסטזיין. ווייניקער וי אין א יאר צייט איז אויף דער טעריטאָריע אויסגעוואקסן דער בית-עולם אויף עט" לעכע קוואדראט קילֿאָמעטער.

אין דער מורא פאר זייער אומפאר. מיידלעכן אונטערגאנג שטרעבן די בעל­גראדער רעגירער צו פארשטארקן דעם טעראָר, און דערשטיקן ביים. פאָלק יע­דע אומצופרידנקייט קעגן דעם פאשיט­טישן רעזשים. זיי אָרגאניזירן. ספּעציע­לע שטראָף-אָפּטײילונגען, וועלכע ווערן געשיקט אין די אינדוסטריעלע ראיאָנען צו דערשטיקן די ארבעטער-שטרייקס, און אין די דערפער צו מאסאקרירן די פּויערים, וועלכע ווילן נישט אוועק;עב! די לעצטע לעבנס-נויטווענדיקע פּראָ­דוקטן.

פארשטארקנדיק דעם רעזשים פון װעכטלאָזיקייט און מעראָר, זאמלט. א­רום זיך די בעקלגראדער פאשיסטישע באנרע אל?לע טויטי-פיינט פון די יוגאָ­סלאווישע ארבעטנדיקע. די טיטאָווצעס האָבן אמנעסטירט היייאָר, מער וי 0 קריגס-פארברעכער--- די וועלכץ האָבן אין די מ?חמהדיאָרן ענג מיטגע­ארבעט מיט די דייטשע און איטאליע: נישע אָקופּאנטן, די דאָזיקעי האָבן גע­האָלפן צום פארניכטן די פרידלעכע איינוווינער און אונטערצוצינדן שטעט און דערפער. אָט די אלע שונאים פונעם יוגאָס?אווישן פאָלק, האָבן באקומען רי פרייהייט,. זענען געוװואָרן די שטיצע פון רי טיטא- געשטאפּאָווצעס. זיי זענען אקטיווע מיטארבעטער אין דער באנרי­טישער טעטיקייט.

דאָס עפנטלעכע דעמאָנסטרירן. פון אָנווענדן דעם ברוטאלן כוח, דאָס פאוי­שפּרייטן דעם בלוטיקן טעראָר, באווייז! אין דער. ווירקלעכקייט אז די יוגאָסלאַ­ווישע פאשיסטן= גייען אנטקעגן דעם זעלבן גורל פון די היטלעריסטן. צום פארפאָלגן די פּאטריאָטן העלפן פאר די ראנקאָוויטש-מערדער 300 טויזנט. גע­היים-אגענטן און דער קאָלאָסאלער פּאָ­ליצוי-אפֿאראט, אין למשל, איז אויף יעדע 20 איינוווינער פאראן

א פּאָליציסט. דער וווקס פון דער סימ-'

פּאטיע צום סאָוועטן- פארבאנד, צום גאנצן שלום- און דעמאָקראטיע-לאגער, וי אויך דער וווקס פונעם פאראורטיילן מצד דעם פאָלק דעם טיטא- רעזשים, רופט ארויס ביי די טיטאָיסטן צוטומ­לונג און פאררעכטיקונג. זיי האָבן אומ­צוטרוי צו יערן. דער פֿאָליצייאישער געסטאפּאַ-אפֿאראט נוצט אויס די נרוי­זאמסטע. מיטלען כדי צו צעשטערן די אילעגאלע פּאטריאָטישע אָרגאניזאציע, צו צעברעכן דעם וואקסנדיקן= ווידעך­שטאנד פונעם יוגאָסלאווישן פאָלק. אזוי איז אויף די אוניווערסיטעטן, און אלץ פאקולטעטן, געשאפן געװאָרן אויפן בא­פעל פון ראנקאָוויטש ספּעציעלע ,,טרוי­קעס"(פּ-ער גרופּן) צום קאמף קעגן די פּראָגרעסיווע סטודענטן,

די הערשאפט פון דער געדונגענער באנדע אין בעלגראךר איז א בלוטיקע, טעראָריסטישע מאכט. זי באנוצט זיך מיט אלע מיטלען פון דער פאשיסטישער דיקטאַטור כרי צו דערשטיקן די שטים פון די ארבעטנדיקע פון יוגאָסלאוויע.

אָבעך קיין שום טעראָר וועט נישט ראטעווען די פאשיסטישע באנדע וועפ­כע טרעט מיט די שטיוו? די שטרעבונ­גען פון די שלום- אָנהענגער, דו פריי­הייט, דעמאָקראטיע און דאָס אומקערן פון יוגאָסלאוויע אין דער משפּחה פון די ברידערלעכע פעלקער פונעם סאָציא­ליסטישן לאגער. דער ווירערשטאנד פון די יוגאָסלאווישע ארבעטנדיקע קעגן דער פאשיסטישער טיטאָ- ראנקאוויטש באנ­דע, וואקסט און פארברייטערט זיך. דער

קווארטאלן, ווו עס

די פריילעכע קולות פון די קינדער זייערע פריש-געברוינטע פּנימער זאָגן עדות אז זי קומען פונעם ים, פון די פּרעכטיקע טאָלן און בערג, און אנדערע שיינע געגנטן פון אונדזער היימלאנד, ווו זיי האָבן פארבראכט זייער אורלױב אין די בעסטע און היגיענישע. באדינ­גונגען.

נאָך איידער ס'האָט אָנגעהויבן דאָס נייע לערן-יאָר ביי אונדז אין דער רומע­נישער פאָלקס-רעפּובליק, האָט שוין די רומענישע ארבעטעריפֿארטיי אָנגעהויבן צו זאָרגן פאר דעם גוטן גאנג פונעם אונטעריכט.

עס זענען צוגעריכטעט געוואָרן די שוליגעביירעס אין אלע שולן און פא" אלע קינדער, אֶן אונטערשייד פון נא­ציאָנאלן אָפּשטאם.

פארן. דאָזיקן צוועק זענען רענאווירט און פארגרעסערט געוואָרן די שולן. עס זענען אויך געעפנט געוואָרן פי? קאנ­טינעס און היימען פאר די שילער.

א גרויסע ראָלע האָט אויך דער סינ­ריקאט, װאָס ברענגט אריין נייע ארבעט­מעטאָדן לויט דער דערפארונג פון סאָ­וועטן-פארבאנד.

די שילער פון דער יידישער פּעדאגאָ­גישער-. און עלעמענטאר- שן? האָבן אויפגענומען מיט גרוֹיִם פרייד דעם אָנ­הויב שולדיאָר. די דערעפענונג פון דער שול האָט זיי געגעבן די געלעננהייט אויסצודריקן זייער באגייסטערונג פאר

פארקלענערט רי ברױיטיפּראָדוקציע אין ישראל

ס יט. איבער די צייטונג ,,קול

העם" איז אין דער לעצטער צייט זייער באמערקבאר געואָרן דער מאנג? אין ברויט אין תלדאביב. צוריק מיט עטלע­כע װאָכן איז אויפגערעקט געוװואָרן א גאנצע ריי שפּעקולאציעס. די בעקער האָבן פארקויפט אין גרויסע קוואנטי­גע מעל אין די דערפער און די איינוווינער האָבן עס באנוצט צום דער­גערן די בהמות און עופות. כדי צו |,באשטראפן" די בעקער, האָט דער | אפּראָוויזיאָנירונג- מיניסטער. רעדו­| צירט מיט 18 פּראָצענט די מעל-קוואנ­טיטעט פאר די בעקערייען פון ת?-אביב. |מיט דער דאָזיקער טאט האָט די רעגי­דונג פארקלענערט די ברױיטיפּראָדוקציע |און דערמיט שווער געטראָפן אין דער (ארבעטנדיקער באפעלקערונג.

מיט די שילער פון| דער בוקארעשטער יידישער מלוכה"שול

אונדזער פאָלקס-דעמאָקראטישן רעזשים, װאָס. זאָרגט אזויווי א מוטער פאר די קינדער.

אסך האָבן די קינדער געהאט צו רערציילן, איינער דעם אנדערן, וויאזוי זיי האָבן פארבראכט אין די שיינע קור­ערטער פון אונדזער לאנד, ווו זיי זענען געווען פארזאָרגט מיט אלעם גוטן.

די קינדער פון דער רומענישער פאָלקסדרעפּובליק זענען שטאָ?לץ מיט זייער היימלאנד, זיי ווייסן צו שעצן די אלע רעאליזירונגען און די גרויסע זארג װאָס די רעגירונג, אונטער דער אָנפירונג פון דער רומענישער. ארבע­טערךפּארטיי, האָט פאר אלע. ארבעטנ­ריקע און באזונדערס פאר די קינדער,

די שִילער פון דער פּעדאגאָגישער­און עלעמענטאר-שול ווייסן, אז זייערע פליכטן זענען, װאָס בעסער צו לערנען, איינאייגענען די וויסנשאפט אויך אין רער מוטער-ישפּראך, וועלכע עס האָבן געשטערט די פריעריקע רעאקציאָנערע רעגירונגען צוזאמען מיט דער יידישער

בורזשואזיע די צין­ניסטן, מיט דעם צוועק אראָפּצו­פורן די. יירישע מאסן פונעם ריכטיקן

וועג, דער וועג צום סאָציאליזם. אונדזערע שילער האָבן אין דעם ניי. עם לערן-יאָר, נייע התחייבותן, פלייסיק צו לערנען, מיטהעלפן איינער דעם אנ­דערן. זיי רייען זיך איין אינעם קאמל פאר שלום צוזאמען מיט זייערע עלטערן

זייענדיק אין ניו יאָרק, האָט מ. שרת, דער אויסערן-מיגיסטער. פון ישראל, דערקלערט אז דער פּאָליטישער סיסטעם אין ישרא? איז באזירט אויף די פּרינ­ציפֿן פון דער מערב-דעמאָקראטיע, אויף אלע געביטן פונעם לעבן. ער האָט נאָך צוגעגעבן אז די הויפּט אויפנאבע פון דער ישרא?-רעגירונג איז, צוצוציען װאָס מער פּריוואט-קאַפּיטאַל,

דער ישראל-מיניסטער איז טאקע זייער גערעכט. אויף אלע געביטן פון לעבן אין ישרא? דערקענט זיך דער אמעריקאני­שער לעבנס-סיסטעם. אָנגעהויבן פון די פאשיסטישע רדיפות קעגן קאָמוניסטן

און אלע ארבעטנדיקע מענטשן, אין קאמף קעגן דעם אלגעמיינעם שונא, קעגן מלחמה-העצערישן אימפּעריאליזם.

די זארג פון אונדזער פאָלקס-דעמאָ קראטישן רעזשים פאר די קינדער ווייזט זיך אויך ארויס אין די צוגרייטונגען פון די לערערס און די אויפגאבן, ואס עס שטייען פאר זיי לגבי די שילעך.

דער לערער מוז שטענדיק זיין וואכ­זִאם, אכטונג געבן עס זאָלן זיך נישט אריינשמוגלען קיין שערלעכע עלעמענטן אין די רייען פון די שילער.

די שִילער דארפן דערצויגן ווערן אין גייסט פונעם סאָציאליזם. די קינדער זע­נען די צוקונפטיקע בויער פונעם קאָי מוניזם.

אונדזערע קינדער ווייסן און מוזן אלץ וויסן וועגן דעם העראישן קאמף, וואָס די שלום-ליבנדיקע מענטשן בראש מיטן גרויסן סאָוועטן- פארבאנד, פירן קעגן די מל?חמה-אָנצינדער.

די פליבט פון די לערערס איז װאָס מער איינצופלאנצן אין די הערצער און מוחות פון אונדזערע קינדער, די אב­סאָלוטע זיכערקייט אין דער קראפט פו­געם גרויסן שלום- פראָנט בראש פון וועלכן עס קעמפט דער סאָוועטן-פאר­באנד, אָנגעפירט פון געליבטן לערער און פירער פון אלע פרייהייט-ליבנדיקע און קעמפנדיקע מענטשן י. וו. סטאלין.

הילדא קופערמאן

מ. שרת דערקלערט אז די ישראליפּאָליטיק באזירט זיך אויף די פּרינציפן פון דער ,,מערב"דעמאָקראטיקי'

און סתם פּראָגרעסיווע קעמפער, קעגן די װאָס האָבן צונויפגענומען חתימות אויפן שטאָקהאָלמער אפּעל, די אנטיסאָ­וועטישע העצע פון דער רעגירונג און פארענדיקט מיט די לעבנס-באדינגונגען פון די ארבעט-מענטשן, די ארבעטלאָזי­קייט און איבערהויפּט די טרויעריקע לא-* גע פון די עולים אין די ל?אגערן-- די אלע פאקטן דערמאנען באמת פוֹן רי פּרינציפּן פון דער ,מערב-דעמאָקרא­טיע.

דער ,סאָציאליסטישער" בן-גוריון­מיניסטער, איז איינמאָל געווען אויפ­ריכטיק.

מאניפעסטאציע פאר שלום אין ישראל

צוריק מיט עטלעכע טעג איז פאָרגע­

קומען אין ירשלים מיטינג פארן פארטיידיקן דעם שלום. בי דעם ראָזיקן מיטינג האָבן גענומען דאָס

װאָרט דר. פנה, רב פּייסאכאוויטש או דר. אייזנשטאט. אלע רעדנער האָבן

פארמשפּט דעם פארברעכערישן אָנגְריף

מצר--רי אמעריקאנער אימפּעריאליסטן קעגן דעם קאָרייאישן פאָלק. די רערנער האָבן אויך פארורטיילט מיט אנטשלאָסנ­קייט די האלטונג פון דער ישראל-דעלע­גאציע אין דעם קאָרייאישן+ און באזונדערס דעם אָנפירער פוּן דער דעלעגאציע דעם אויסערן- מיניסטע­

ו מ. שרת. / י

וואל"מאנעווערס אי

וויאזוי די ,דעמאָקראטיע" און רי ,פרייהייטן" זעען אויס אין די קאפּיטא­ליסטישע לענדער, איז שוין גאָך צוריק טיט יאָרן אָנגעוויזן געווארן פו­נעם גרויסן פראנצויזישן שרייבער אנא­טאָל פראנס, וועלכער האָט געשריבן אז אין דער בירגערלעכער געזעלשאפט, זע­נען פריי סיי דער אָרעמאן, סיי דער עושר צו שלאָפן אונטער דער בריק. אָבער נאָר דער אָרעמאן נויטיקט זיך צו שלאָפֿן אונטער דער בריק".

דער גרויסער קלאסיקער פון דער יי­דישער ליטעראטור שלום-עליכם= האט געשריבן אין ,, א רעוואָלוציע אויף יע­נער זייט סמבטיון" אז די בירגערלעכע קאָנסטיטוציע גאראנטירט אז ,,ווער עס האָט נישט װאָס צו עפן איז פריי צו שטארבן פאר הונגער".

מיר האָבן שוין אמאָל אָנגעוויזן, װי­אזוי מען גרייט זיך צו צו די מוניצי­פּאַלע וואלן אין ישראל; וויאזוי פון די דאָזיקע וואלן ווערט אױסגעשלאָסן רי אראבישע באפעלקערונג, וויאזוי נאנצע װווינען ארבעטנריקע,

קרבנות פּשׁוט וי אין א שטיינערנעם קאמף צעפלאקערט זיך מיט יעדן טאָג.| ווערן נישט אריינגענומען אין די וואלי טיפּאָגראפיע, דאָבֿראָרזשעאנו גערעא", דאמניצא אנאפטאסיא-גאס נר. 2, ט

על עפאָן: 38408

ליסטעס; וויאזוי סאָלדאטן טאָרן ויך גישט באטייליקן אין די וואלן; וויאזוי אין דער צענטראלער וואל-קאמיסיע זע­נען נישט אריינגענומען געוואָרן לייי קאמוניסטן, רעפּרעזענטאַנטן פונעם אר­בעטער-קלאס.

מיר וועלן דא איבערגעבן מיט װאָס פאר א תירוצים מען שליסט אוים פון די וואלן ארבעט-מענטשן אין ישראל.ביי די לעצטע מוניציפּאלע וואלן אין רמת­גן, װאָס פאָרגעקומען אין יאר 6, איז דער ראש העיריה(בירגער. מייסטער) אדון קריניצי אייגנטימער פון א מעבל פאבריק, א גרויסער עקפפּלואַ­טאַטאָר. אין רמת-גן האָבן געהאט וואל­

רעכט, נאָר יענע איינוווינער װאָס האָב;

געצאָלט א האלבן פאָנט מוניציפּאלע שטייערן. װוער ס'איז געווען א פולער בירגער פון רמתגן, ד. ה. ער האָט גע­צאָלט א האלבן פאָגט מוניציפּאלע שטיי­ערן, האָט געצאָלט קליינעם שכר לימוד, און קליינע אָפּצאָלְן פאר וואסער. און פאר אנדערע שטאָטישע דינסטן. אַני שטאָט דעם, צאָלן די נישט פולע ביך­גער פון רמת"גן, גרויסן שכר לימוד און

ז קאפיטאליסטישן ישראל=

גרויסע אָפּצאָלְן פאר די אנדרערע שטאָי מישע דינסטן, ד. ה. אז דער װאָס אין נישט אַ פולער בירגער, צאָלט בעצט גרעסערע מוניציפּאלע שטייערן, וי דער װאָס איז א פולֿער בירגּער ואס האָט יא וואלדרעכט.: ווען ס'איז געקומען פאר די מוניצי­פּאלע וואלן, האָט קריניצי און זיין קלי­קע, ארויפגעצווונגענע פון דער ענגלי שער אדמיניסטראציע, די מוניציפּאלע שטייערן פון די ארבעטע­און פון די בירגער װאָס זענען געווען באקאנט אלס קעגנער פון קריניצ'ס קלו­קע, אויף ווינציקער פון א האלבן פאָנט, זעלבסט-פארשטענדלעך נאָך אזא מון מאגעווער, האָט קריניצי נאָכאמאָ? בא­

קומען א רוב אין מוניציפּאלן-ראט.

אזוי אז די ארבעטער צאָלן באטש נאָמינאל האָבן נישט קיין וואלרעכט. ווא האָבן די אנדערע וועלכע צאָל קער אָבער נאָמינא? מערער..

מער,

ווינציקער, אָבער זײ=.

אָט א בוישפּי? פון בירגערלעכער, רע-

מאָקראטיע",

. 8.954.08 חס!21616.זא /18‏ 1}3ממזס.)5"'אתמחחזזג) טאפ8טטס0חם8ס0ק,, 38ס|סקו'.

5

זצ=====...יי.=

נע פו מא זיך

בא

ריש טען ! ;

פאר . וועל קראן |

א א פּאֲרֵן

מיטכס צאלי

וויילץ טיא דיקאו

פַּראָנ