Druckschrift 
Annales Marchiae|| Brandenbvrgicæ,|| das ist|| Ordentliche|| Verzeichnuß vn|| beschreibung der fürnemsten vnd|| gedenckwirdigsten Märckischen Jahrgeschichten vnd Historien,|| so sich vom 416. Jahr vor Christi Geburt, bis auffs 1596. Jahr|| im Churfürstenthumb Brandenburg, vnd dazu gehörenden Landen vnd|| Herrschafften, von Jahr zu jahr begeben vnd|| zugetragen haben.|| Aus vielen glaubwirdigen Scribenten vnd Büchern, auch aus|| bewerten vrkunden vnd vielen alten monumentis, zusam-||men getragen vnd beschrieben.|| Auch mit vielen Bildnüssen vnd Figuren gezieret, vnd mit einem vollkom-||menen vnd richtigem Register verfasset,|| Durch|| M. Andream Angelvm, Strvthiomon-||tanvm.||
Seite
284
Einzelbild herunterladen

Das dritte Buch. 284

Zu dieſem Ablaßmarckt/ ſind nu etliche Ablaßkraͤmer gedinget vnd angenomen/ auch in die Chur vnd Marck Brandenburg/ dazu im Ertzſtifft Meintz vnd Magdeburg/ auch im Stifft Halberſtadt/ ete, außgeſand worden/ daß fie die Ablaßkraͤmerey vnnd Geld­

andel deſto fleiſſiger treiben vnnd fördern/ vnd man alſo zum Gelde kommen mochte. Man hat auch in den Kirchen ſonderliche groſſe Kaſten/ mit runden decken ſetzen laſſen/ darin die arme blinde vnd verfuͤhrete Leyen/ das Geld vor die Ablaßbrieffe/ vnd die jh­rigen aus dem Fegfewer zuerloͤſen/ haben werffen ſollen. Vnter andern Ablaßkramern aber/ iſt geweſen Tetzel/ von Pirn an der Elbe aus Meyſſen buͤrtig/ der ſonſten ein Moͤnch Dominicaner Ordens war/ nicht allein ein vnuerſchaͤmpter/ vngelahrter kuͤh­ner tropff/ ſondern auch ein loſer Boͤſewicht vnd Ehebrecher/ vmb welches willen ſhn Kaͤyſer Marimilianus zu Inßbruck in einen Sack ſtecken vnnd erſeuffen hat wollen laſſen/ wo jhn nicht der Churfuͤrſt in Sachſen hette los gebeten Dieſen vnuerſchaͤmp­ten/ kuͤnen vnd gottloſen Münch vnd tropffen hat nu der Ertzbiſchoff vnter andern auch außgeſand Ablaskraͤmerey zu treiben/ vnd die Ablaßbrieffe vmbs geld zuuerkaͤuffen.

Damit man aber ſehen moͤge/ wie die Ablaßbrieffe find geſtalt geweſen/ wil ich jh­rer zween ſetzen/ vnter welchen der eine in gemein auff alle fälle vnd Suͤnden/ die einer entweder gethan oder noch zu thun willens/ von denſelben dadurch Ablaß vnd vergebung zu erlangen/ gerichtet iſt: Der ander aber auff eine einzeliche begangene Sünde allein/ da Tetzel einen vom todtſchlag abſoluiret hat.

Der erſte General Ablaßbrieff lautet nu folgender weiſe alſo:

Albertus, Dei& Apoſtolicæ ſedis gratia, Sanctarum Magdeburgenſis acMogung tinæ ſedis Archiepiſce pus, primas,& ſacri Romani Imperij in Germania Archican­

cellarius, Princeps Elector, ac Adminſſtrator Halberſtadenſium Eccleſiarum, Marchio Brandenburgenſis, Stetinenſis, Pomeraniæ, Caſsuborum Slauorumq́; Dux Burggras uius Nurenbergenſis, Rugſæq́; Princeps:

Er Guuardianus fratrum Ordinis Minorum de obſeruant ia Conuentus Mogunti­ni, per ſanctiſſimum Dominum noſtrum LEO NEM Papam decimum,per prouin­cias Magdeburgenſes, Moguntinenſes ac illarum,& Halberſtaden ſes ciuitates& di­ceceſes nec non terras& loca Illultriſsſimorum principum, Dom morum Marchiĩonũ Brandeburgenſium temporali dominio mediatè, vel immediatè ſubiecta; Nuncij& Commiſsar ij ad infra ſcr ipta ſpecialiter deputati: Vnmerfis& ſingulis, præſentes literas inſpecturis ſalutem in Domino.

Notum facimus, quod ſanctiſßimus Dominus Leo, diuina prouident ia Papa decis mu; modernus, omnibus& ſingulis, vtriuſq́; ſexus Chriſti fielibus ad reparationem fibricæ Baſilicæ principis Apoſtolorum S. Petri de vrbe, iueta ordinarionem noſtram, manus porrigentibus adiutrices, vltra pleniſsimas Inculgentias ac alias gratias& fe cultates, quos Chriſti fideles ipſi obtinere poſsunt, iunta Iterarum Apoſtolicarum de ſu­per confecta um continentiam miſericorditer etiam in Domino indulſit atq; conceſsit, ut idoneum poſsint eligere confeſsorem, presbyterum ſccularem, vel cuiuſuis etiam mendicant ordinis regularem, qui eorum Confe ſsione diligenter audita, procomm ie

fis p eligentẽ delictis& exceſsibus, ac peccatis quibuslibet, quantumcunq; grauibus& enormidus, etiam in dictæ ſedi reſeruatis caſibus ac cenſuris Eccleſiaſticis, etiam ab homine ad alicuius inſtant iam latis, de conſenſu partium ctiam ratione interdicti in. curſis,& quorum abſolutio eidem ſedi eſſet ſpecialiter reſeruata. Præter quam machia nationis in per ſonam ſummi pontificis, occiſionis Epiſcoporum, aut alior um ſuperio­rum Prælatorum& iniectionis manuum violentarum in illos, aut alios prælatos, falſificationis literarũ Apoſtolicarũ, delat ionis annorum& aliorum prohibitorum ad partes infidelium, a ſententiarum ac cenſurarum, occaſione aluminum turbæ Apolto licæ de partibus infidelium ad fideles, contra prohibirionem delatorum incurſarum, ſemel in vita& in mortis articulo, quoties ille imminebit, licet mors tunc non ſubſe­quatur: Er in non re ſeruatis caſibis totiens, quotienz id petierit, plenariè abſoluere,& ais poꝛnitentiam ſalutarem iniung ere.. Nec

Kw P

, n

.

*